Το υπέροχο πορτρέτο ενός νεαρού άνδρα που κρατά ένα στρογγυλό πορτρέτο, ένα από τα καλύτερα πορτρέτα του δάσκαλου της Φλωρεντίας Σάντρο Μποτιτσέλι, πουλήθηκε από τον οίκο Sotheby’s για 92.184.000 δολάρια. Η τιμή αυτή το καθιστά όχι μόνο ένα από τα πιο πολύτιμα πορτρέτα οποιασδήποτε εποχής που έχει πουληθεί ποτέ, αλλά και ένα από τα πιο πολύτιμα έργα ζωγραφικής μεγάλων δασκάλων της τέχνης που έχουν πωληθεί ποτέ σε δημοπρασία.

Το πορτρέτο του νεαρού άνδρα αγοράστηκε για τελευταία φορά σε δημοπρασία το 1982 για 1,3 εκατομμύρια δολάρια. Το πορτρέτο ενσαρκώνει τη Φλωρεντινή Αναγέννηση, αλλά είναι επίσης «διαχρονικά μοντέρνο» με τα τολμηρά χρώματα και την απλότητά του, όπως επίσης ότι πρόκειται για ένα από τα καλύτερα διατηρημένα, πιο εκλεκτά, κλασικά πορτρέτα της Αναγέννησης.

Το πορτρέτο που έχει ηλικία 550 ετών είχε εκτίμηση 80 εκατομμύρια και ξεπέρασε μέσα σε λίγο χρόνο την προσδοκώμενη τιμή, επιβεβαιώνοντας το ανανεωμένο ενδιαφέρον των συλλεκτών για έργα τέχνης των παλαιών δασκάλων.

Η αιώνια ομορφιά του νεαρού ευγενούς της Φλωρεντίας

Το πορτρέτο του πλούσιου και όμορφου άνδρα περιγράφεται σαν ένας από τους μεγαλύτερους αναγεννησιακούς πίνακες που παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια. Η υψηλή εκτίμηση του έργου αντανακλά τη σημασία και τη σπανιότητά του. «Αυτός ο νέος είναι ηλικίας 550 ετών, αλλά μοιάζει με κάποιον που θα μπορούσε να περπατήσει στην γκαλερί σήμερα το πρωί», είπε ο George Wachter που εκπροσωπεί τον οίκο Sotheby’s στη δημοπρασία.

Οι ειδικοί δήλωσαν ότι το πρόσωπο του νεαρού ενσαρκώνει τα ιδανικά της αναγεννησιακής ομορφιάς, ενώ τα κυματιστά, μακριά μαλλιά του είναι κομμένα στο μήκος που ήταν μόδα στην εποχή του. Δείγμα πλούτου και της ανώτερης κοινωνικής τάξης στην οποία ανήκε πιθανώς ο νεαρός άνδρας είναι το σκούρο μωβ χρώμα του χιτώνα του.

Η ταυτότητα του νεαρού άνδρα δεν είναι γνωστή αν και κάποιοι υποθέτουν πως μπορεί να είναι Giovanni de Medici, αδελφός του Lorenzo, ο οποίος ήταν ένας από τους σημαντικότερους προστάτες του Μποτιτσέλι. Όσο για το πορτρέτο που κρατά ίσως ο Μποτιτσέλι αντιπαραθέτει σκόπιμα την όμορφη ζωντάνια του νεαρού άνδρα με τη φωνή ενός γηράσκοντος αγίου.

Το ταξίδι του έργου μέχρι τις μέρες μας είναι περιπετειώδες. Καταγράφηκε στη συλλογή του Λόρδου Νιούμπορο στο Caernarfon της Ουαλίας τη δεκαετία του 1930. Πιστεύεται ότι αγοράστηκε από τον πρόγονο του, Sir Thomas Wynn, τον πρώτο Λόρδο Νιούμπορο, ενώ ζούσε στην Τοσκάνη. Χωρίς να γνωρίζει την αξία του το κρέμασε σε ένα προθάλαμο της ιδιοκτησίας του. Στη συνέχεια αγοράστηκε από έναν έμπορο που τον πούλησε σε ένα συλλέκτη του οποίου οι κληρονόμοι το πούλησαν σε δημοπρασία στον σημερινό του ιδιοκτήτη για 810.000 στερλίνες.

Το έργο εμφανίστηκε τα τελευταία πενήντα χρόνια ως μακρόχρονο δάνειο από τους ιδιοκτήτες προς την Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη, την Εθνική Πινακοθήκη στην Ουάσινγκτον και το Μουσείο Städel στη Φρανκφούρτη.

Ο Μποτιτσέλι και τα έργα που έκαψε

Πολλοί ειδικοί πιστεύουν πως περισσότερα έργα του Φλωρεντινού ζωγράφου θα είχαν σωθεί αν ο Μποτιτσέλι δεν είχε ανταποκριθεί στην έξαρση του θρησκευτικού συναισθήματος που σημειώθηκε στη Φλωρεντία στα τέλη του 1480 με υπαίτιο τον μοναχό Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα και δεν είχε κάψει μέρος του έργου του, ωστόσο δεν είναι βέβαιο σε ποια έκταση συνέβη αυτό το γεγονός.

Με τα περισσότερα έργα του Μποτιτσέλι να βρίσκονται στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, έχουν καταμετρηθεί μόνο δώδεκα πορτρέτα που έχουν σωθεί μέχρι σήμερα από τα έργα που έκανε ο μεγάλος αναγεννησιακός καλλιτέχνης. Το πορτρέτο που θα πουληθεί στη Νέα Υόρκη τον Ιανουάριο, είναι εξίσου σημαντικό με το «Πορτρέτο άνδρα με το μετάλλιο του Cosimo il Vecchio de ‘Medici» που βρίσκεται στην γκαλερί Uffizi της Φλωρεντίας και το «Πορτρέτο του Giuliano de’ Medici» που βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη Τέχνης στην Ουάσιγκτον.

Με τα έργα του να αποτυπώνουν τις πνευματικές, ευγενικές και ανθρωπιστικές αρετές που ορίζουν την ιταλική Αναγέννηση, αλλά και ζώντας σε μια πόλη που έθεσε τα θεμέλια του σύγχρονου κόσμου, ο Μποτιτσέλι, φιλοτέχνησε δύο από τα πιο σημαντικά έργα της Αναγέννησης την Αλληγορία της Άνοιξης (La Primavera), πίνακας που συμβολίζει τον ερχομό της ομώνυμης εποχής και αποτελεί ένα από τα πλέον δυσερμήνευτα έργα του Μποτιτσέλι και τη Γέννηση της Αφροδίτης, το οποίο φιλοτέχνησε χρησιμοποιώντας ως πηγή τον Όμηρο και απεικόνισε τη στιγμή κατά την οποία η Αφροδίτη φθάνει στο νησί των Κυθήρων, μετά τη γέννησή της.