Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (1452 – 1519) ο κορυφαίος γλύπτης, μηχανικός, βιολόγος, εφευρέτης, μουσικός, αρχιτέκτονας, φιλόσοφος τιμάται ιδιαιτέρως το 2019, με αφορμή την επέτειο των 500 ετών από το θάνατό του. Πέρα από τα γνωστά αριστουργήματά του ο Ντα Βίντσι διακρίνεται έναντι των ομοτέχνων του για το εφευρετικό του πνεύμα. Στα σημειωματάρια που έχουν βρεθεί είναι εντυπωσιακά τα σχέδια με τις ιπτάμενες μηχανές, τα αλεξίπτωτα, τις πολεμικές μηχανές, τα πρώτα δείγματα αυτοκινήτου και ποδηλάτου, τα ελικόπτερα, τα υποβρύχια και τις δεκάδες κατασκευές του.

Αντικείμενο θαυμασμού και παρατήρησης, αποτελούν τα σημειωματάριά του, τα οποία εκθέτει η British Library. Μάλιστα, ο Μπιλ Γκέιτς δάνεισε για το 2019, ένα σπάνιο σημειωματάριο του Ντα Βίντσι που έχει στην κατοχή του. Ο Codex Leicester θα παρουσιαστεί μαζί με δύο άλλα σημειωματάρια για πρώτη φορά. Ο Μπιλ Γκέιτς είχε αγοράσει το σημειωματάριο για 30 εκατομμύρια δολάρια το 1994 από τον Αμερικανό μεγιστάνα των πετρελαίων Armand Hammer. Νωρίτερα ανήκε στο Thomas Coke, κόμη του Leicester που  τον αγόρασε σε μια περιήγηση στην ευρωπαϊκή ήπειρο το 1719. Όπως είπε ο Roly Keating, διευθύνων σύμβουλος της βιβλιοθήκης, θα είναι μια «αξιοσημείωτη συνάντηση τριών εξαιρετικών και πολύ διάσημων εγγράφων».

Τα δυο άλλα διάσημα σημειωματάρια είναι ο Codex Forster, που ανήκει στο Μουσείο Victoria & Albert (V & A) και ο Codex Arundel, που ανήκει στη Βρετανική Βιβλιοθήκη. Και τα τρία μάς δείχνουν πόσο προφητικός και μπροστά από την εποχή του ήταν ο Ντα Βίντσι.

Περίπου το ένα τρίτο του σημειωματάριου του Γκέιτς έχει εγγραφές και σχέδια που σχετίζονται με το νερό, με τον Λεονάρντο να στοιχηματίζει για τα αποτελέσματα, όταν αντικείμενα διαφορετικού σχήματος ρίχνονται στο νερό. Περιλαμβάνει επίσης μια σημείωση σχετικά με τον υποβρύχιο πόλεμο, στον οποίο περιγράφει πώς μπορεί να είναι δυνατή η παράταση του χρόνου όταν ένα άτομο μπορεί να παραμείνει κάτω από το νερό και πώς αυτό θα μπορούσε να έχει πιθανές στρατιωτικές χρήσεις.

Η Andrea Clarke, επιμελήτρια της έκθεσης, είπε ότι τα σημειωματάρια έδειξαν πόσο δυναμικός στοχαστής ήταν ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι και πώς έκανε μια πληθώρα συνδέσεων μεταξύ φαινομένων και επιστημονικών κλάδων. Είναι η πρώτη φορά που το σημειωματάριο εκτίθεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Βρετανική Βιβλιοθήκη ανέλαβε πρόσφατα την πρωτοβουλία να ψηφιοποιήσει και να διαθέσει ελεύθερα στο διαδίκτυο 570 σελίδες του σημειωματάριου Codex Arundel, που αποκαλύπτει νέα μυστικά της σκέψης του Ντα Βίντσι και το εύρος της ιδιοφυΐας του. Επί αιώνες οι μόνοι που είχαν πρόσβαση στην τεράστια συλλογή χειρογράφων του Ντα Βίντσι ήταν ορισμένοι απαιτητικοί συλλέκτες. Μετά το θάνατό του στη Γαλλία, σημειώνουν οι υπεύθυνοι της Βρετανικής Βιβλιοθήκης, ο μαθητής του Francesco Melzi μετέφερε πολλά από τα χειρόγραφα και τα σχέδια του στην Ιταλία. Οι κληρονόμοι του Melzi, οι οποίοι δεν είχαν ιδέα για τη σπουδαιότητα των χειρογράφων που βρέθηκαν στην κατοχή τους, άρχισαν να τα παρουσιάζουν σταδιακά.

Περισσότερες από 5.000 σελίδες σημειώσεων του Ντα Βίντσι βρίσκονται κρυπτογραφημένες, γραμμένες από τα δεξιά στα αριστερά με κατοπτρική γραφή. Σε αυτά που ψηφιοποίησε και παρουσιάζει η Βρετανική Βιβλιοθήκη περιλαμβάνονται διαγράμματα, αρκετά σχέδια και σύντομα κείμενα, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την επιστήμη και την τέχνη έως τις προσωπικές σημειώσεις του δημιουργού.

Το πρόγραμμα ψηφιοποίησης των γραπτών του Ντα Βίντσι ξεκίνησε το 2007, ως κοινή πρωτοβουλία της Βρετανικής Βιβλιοθήκης και της Microsoft, με τίτλο “Turning the Pages“. Πρόκειται για μια διαδραστική, διαδικτυακή εφαρμογή που επιτρέπει στους χρήστες να «ξεφυλλίσουν» τα χειρόγραφα, να θαυμάσουν την ακρίβεια των σχεδίων του Ντα Βίντσι και να διαβάσουν ορισμένες εξηγήσεις των κρυπτογραφημένων σημειώσεών του. Με αυτόν τον τρόπο, χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αποκτούν πρόσβαση στη σκέψη και στη δημιουργική δίνη του μυαλού του ιστορικού προσώπου της Αναγέννησης.

Δείτε το ψηφιοποιημένο σημειωματάριο του Λεονάρντο ντα Βίντσι