Το Design Museum με στόχο την εναρμόνισή του αλλά και την προβολή μέρους των αποφάσεων της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP26) παρουσιάζει ένα νέο όραμα για το εγγύς μέλλον αναφορικά με το μεγάλο ζήτημα της διαχείρισης απορριμμάτων, οργανώνοντας μια ελπιδοφόρα έκθεση με τίτλο “”Waste Age: What can design do?”.

Τα απόβλητα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό πρόβλημα αλλά και οικονομική ζημία. Κατά μέσο όρο, οι Ευρωπαίοι παράγουν 481 χιλιόγραμμα αστικών αποβλήτων ανά έτος. Ένα αυξανόμενο μέρος αυτών ανακυκλώνεται ή γίνεται λίπασμα και λιγότερο καταλήγει σε χωματερές. Πώς μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε και καταναλώνουμε ώστε να παράγουμε ολοένα και λιγότερα απόβλητα ενώ παράλληλα χρησιμοποιούμε όλα τα απόβλητα ως πόρο;

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει το κέντρο δεδομένων για τα απόβλητα της ΕΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, περίπου το 60 % των παραγόμενων αποβλήτων αποτελούνται από ορυκτά λύματα και χώμα, ενώ το 10% των συνολικών αποβλήτων που παράγονται στην Ευρώπη αποτελείται από τα λεγόμενα «αστικά απόβλητα» —απόβλητα που παράγονται από νοικοκυριά και, σε μικρότερο βαθμό, από μικρές επιχειρήσεις και από δημόσια κτήρια, όπως σχολεία και νοσοκομεία. Τι μπορεί να κάνει ο σχεδιασμός;

Oxford Tire Pile , Westley, California, USA, 1999. Image by Edward Burtynsky, courtesy Flowers Gallery, London / Nicholas Metivier Gallery, Toronto.

Το Design Museum προσκαλεί τους επισκέπτες να εξερευνήσουν πώς οι σχεδιαστές επαναπροσδιορίζουν τη μόδα, αλλά και τις κατασκευές, τα τρόφιμα, τα ηλεκτρονικά, τις συσκευασίες, παρουσιάζοντας περισσότερα από 300 αντικείμενα που κατασκευάστηκαν επαναχρησιμοποιώντας τα απόβλητα στο πλαίσιο μιας κυκλικής οικονομίας.

Μια έκθεση που επανεξετάζει τον τρόπο ζωής μας και το ζημιογόνο και καταστροφικό αποτύπωμα που αφήνουμε στον πλανήτη. Με αισιόδοξο βλέμμα, προσκαλεί να ξαναδούμε λίγο τη ζωή μας, τις συνήθειές μας, τις επιλογές και να προκαλέσουμε εμάς τους ίδιους να επανεφεύρουμε την καθημερινότητά μας. Υπάρχουν τόσα πολλά που μπορούμε να κάνουμε. Σημείο εκκίνησης η κατανόηση των αποβλήτων μας.

Η έκθεση χωρισμένη σε τρεις μεγάλες ενότητες “Peak Waste”, “Precious Waste”, και “Post Waste” θα παρουσιάσει τους οραματιστές σχεδιαστές αλλά και μεγάλα γραφεία σχεδίασης και οργανισμοί που επανεφευρίσκουν τη σχέση μας με τα απόβλητα, ανάμεσά τους οι Formafantasma, Stella McCartney, The Ellen MacArthur Foundation, Fernando Laposse, Bethany Williams, Natsai Audrey Chieza (ιδρύτρια του Fabe Futures) και πολλοί άλλοι.

A discarded bale of jeans, waiting to be recycled into Circulose — a new material made by recovering cotton from worn-out clothes for new garments. Image by Alexander Donka/Renewcell.

Για πρώτη φορά, οι επισκέπτες της έκθεσης θα μπορούν να δουν νέα έργα και καλλιτέχνες που αντιμετωπίζουν με καινοτόμο βλέμμα το πρόβλημα των απορριμμάτων, συμπεριλαμβανομένης μιας εικαστικής εγκατάστασης από τον Ιμπραήμ Μαχάμα κατασκευασμένο από ηλεκτρονικά απόβλητα στην Γκάνα.

Η έκθεση εξετάζει πώς φτάσαμε στη σημερινή κουλτούρα της παραγωγής τεράστιων αποβλήτων, μια κουλτούρα που καλλιεργεί τη φιλοσοφία της απόρριψης, με το 80% των προϊόντων που χρησιμοποιούνται να πετιούνται μέσα στους πρώτους έξι μήνες της ζωής τους.

Peak Waste

Το πρώτο τμήμα της έκθεσης “Peak Waste” παρουσιάζει την επική κλίμακα των παγκόσμιων αποβλήτων, κάνοντας έκκληση για αλλαγή. Τα έργα στρέφουν το μάτι στις συνέπειες της μαζικής αλόγιστης παραγωγής, στις ακόρεστες καταναλωτικές μας συνήθειες αλλά και στους διαρκώς αυξανόμενους χώρους υγειονομικής ταφής. Μια μεγάλης κλίμακας ιχνηλάτηση της διαδρομής των σκουπιδιών σε ολόκληρο τον πλανήτη.  Από εκεί και πέρα, η έκθεση επικεντρώνεται σε λύσεις και νέες σκέψεις της συλλογής των «πολύτιμων» αποβλήτων που μπορούν να γίνουν «μήτρα δημιουργίας» νέων πραγμάτων.

Στις επόμενες δύο ενότητες η έκθεση επικεντρώνεται σε πιθανές λύσεις και δράσεις για την αλλαγή αυτής της κουλτούρας. Σύμφωνα με μελέτη του 2012, εάν εφαρμοζόταν πλήρως το σύνολο της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα, η Ευρώπη θα εξοικονομούσε 72 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ ο κύκλος εργασιών του τομέα της διαχείρισης αποβλήτων και της ανακύκλωσης θα αυξανόταν κατά 42 δισ. ευρώ και θα δημιουργούσε 400.000 θέσεις εργασίας μέχρι το 2020.

An e-waste sorting and recycling facility, Belgium. Image by Recupel

An e-waste sorting and recycling facility, Belgium. Image by Recupel

Precious Waste

Μεταβαίνοντας στην ενότητα “Precious Waste”, οι επισκέπτες εμπνέονται και γνωρίζουν περισσότερα για τις δημιουργικές προτάσεις επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσής απορριμμάτων μέσα από τα αποδομημένα προϊόντα, αντικείμενα καθημερινής χρήσης αλλά και υλικά κατασκευής που θα φιλοξενούνται εδώ.

Θα πρωτοστατήσουν το Studio Drift καθώς και οι σχεδιαστές μόδας με τη χρήση βιώσιμων υλικών, ανάμεσά τους τα σχέδια της Stella McCartney, της Adidas, της Bethany Williams, αλλά και η Kenoteq με το K Briq, ένα ξεχωριστό τούβλο που έχει κατασκευαστεί από 90% λιγότερο άνθρακα από το ένα κανονικό, (εφεύρεση της καθηγήτριας μηχανικής Gabriela Medero στο Πανεπιστήμιο Heriot-Watt του Εδιμβούργου) αλλά και η καρέκλα S-1500 της Snøhetta, που για την κατασκευή της χρησιμοποιήθηκαν εγκαταλειμμένα δίχτυα αλιείας.

Charlotte McCurdy and Phillip Lim, Sequin dress — made from algae bioplastic sequins on a biodegradable plant-based dress. Image by Ben Taylor.

Stella McCartney SU19 ECONYL® Jacket and Trousers made using regenerated nylon from fishing nets and factory waste.

S-1500 chair, designed by Snøhetta for Nordic Comfort Products made from discarded fishing nets. Image by Bjørnar Ovrebo

Post Waste

Σε αυτή την ενότητα  “Post Waste” οι επισκέπτες θα ανακαλύψουν προτάσεις για νέες κυκλικές μεθόδους παραγωγής, με έμφαση στη χρήση καλλιεργημένων υλικών. Οι επισκέπτες θα δουν πειραματικά σχέδια που εισάγουν έναν εντελώς νέο κόσμο παραγωγής ρούχων, και συσκευασιών από φυσικά υλικά όπως η καρύδα, τα φύκια και οι φλοιοί καλαμποκιού.

Πρωτοστατούν οι προτάσεις του Fernando Laposse με βασικά υλικά του τις ωμές ίνες από τα φύλλα του φυτού Agave αλλά και του studio The Blast Studio’s 3D με την πρόταση της τρισδιάστατης κολώνας κατασκευασμένης από τον μύκητα Μυκήλιο, προωθώντας ιδέες αρχιτεκτονικής από αστικά απόβλητα.

Totomoxtle by Fernando Laposse — a new veneer material made with husks of heirloom Mexican corn. The project regenerates traditional, at risk, agricultural practices and preserves biodiversity for future generations.

Αυτή η ενότητα εμβαθύνει επίσης στο πώς μπορούμε να αλλάξουμε τα συστήματά μας και συμπεριφορές ώστε να καταναλώνουμε λιγότερο. Εξετάζει μοντέλα κοινής χρήσης, επανακατασκευής και επανασχεδίασης ώστε κάποια αντικείμενα να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μειωμένα απόβλητα, προβάλλοντας τοπικές λύσεις και πρότυπα όπως το Kamikatsu, μια πόλη μηδενικών αποβλήτων στην Ιαπωνία.

Η Τζέμα Κέρτιν, επιμελήτρια της έκθεσης ανακοίνωσε σε δήλωσή της σχετικά: «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα των απορριμμάτων – δεν μπορούμε πλέον να αγνοήσουμε τι συμβαίνει σε πράγματα όταν τα ξεφορτωθούμε. Αντί να σκεφτόμαστε αντικείμενα ως πράγματα που έχουν τέλος ζωής, αυτή η έκθεση προτείνει ότι μπορούν να έχουν πολλές ζωές.

Αυτό δεν είναι απλώς μια έκθεση, είναι μια καμπάνια #EndTheWasteAge και όλοι έχουμε ενεργό ρόλο στο μέλλον μας.  Η έκθεση θα δείξει ότι ο σχεδιασμός βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των βιώσιμων λύσεων».

Info έκθεσης:

Waste Age: What Can Design Do? | 23 Οκτωβρίου 2021 – 22 Φεβρουαρίου 2022 | Design Museum