Το διαρκές ενδιαφέρον του φωτογράφου Roger Ballen για το περιθώριο της Νοτίου Αφρικής και την εξέλιξη της προσωπικής αισθητικής του στη διάρκεια τεσσάρων δεκαετιών αποτυπώνει η νέα έκθεση του MOMus-Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τίτλο “Roger Ballen. Shadows of the mind” που εγκαινιάζεται την Τρίτη 3 Μαρτίου 2020 στις 19:30 στην Αποθήκη Α’ στο λιμάνι Θεσσαλονίκης.

Η έκθεση παρουσιάζει έργα από επτά φωτογραφικές σειρές του Ballen, ξεκινώντας από τις απομακρυσμένες κοινότητες της Νοτίου Αφρικής και το εσωτερικό των φτωχικών κατοικιών με τους ενοίκους τους, περνώντας στην απεικόνιση των «ξεχασμένων» φτωχών λευκών σε μία περίοδο αγώνα κατά του απαρτχάιντ και συνεχίζοντας με στημένα πορτρέτα στο Johannesburg, για να καταλήξει σε έρημα κτήρια, αποθήκες, καταλήψεις, όπου άνθρωποι ζούσαν σε βρώμικα δωμάτια, κελιά χωρίς παράθυρο. Η φωτογραφία του ενσωματώνει το σχέδιο, τη ζωγραφική, στοιχεία γλυπτικής και επιτελεστικότητας, εγκαταστάσεις και βίντεο, πλάθοντας τη αισθητική Ballenesque.

Roger Ballen, Ο λοχίας F. de Bruin, Τμήμα Υπαλλήλων Φυλακών, OFS, 1992

Όπως σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης Ηρακλής Παπαϊωάννου: «Στον “κόσμο κατά Roger Ballen” όλα φαντάζουν πιθανά· όλα είναι ευκρινή χωρίς τίποτε να είναι σαφές. Ενόσω όμως βυθίζεται στα δώματα του νου, το έργο του υπόγεια αντηχεί ακόμη κοινωνικά ζητήματα, συνθήκες που οι άνθρωποι υφίστανται χωρίς να έχουν επιλέξει. […] Ο Ballen ανακάλυψε τη δική του πρωτόγονη φυλή μέσα στο σύγχρονο, σκοτεινό κοινωνικό περιθώριο χωρίς πρόθεση να την εξημερώσει όσο να την κοιτάξει μακριά από τα περιοριστικά δεσμά της κάθε κανονικότητας, φωτίζοντας υπομονετικά πράγματα επιμελώς κρυμμένα σε βαθιές σκιές του κόσμου και του εαυτού».

Τη βραδιά των εγκαινίων θα πραγματοποιηθεί η performance “KRAPP” βασισμένη στον κόσμο του Beckett, σε σύλληψη-ερμηνεία του Θωμά Βελισσάρη και εικαστική επιμέλεια της Μαρίας Καβαλιώτη. Το Krapp αντλεί το υλικό του από την έννοια του Μπεκετικού κλόουν, μέσα από τις σκηνικές οδηγίες των έργων του μεγάλου δραματουργού. Στόχος αυτής της performance είναι να συνδυάσει το σύμπαν του Beckett με αυτό του Roger Ballen, δημιουργώντας ένα ζωντανό “Theatre of Apparitions”.

Roger Ballen, Διάταξη, 2003