Ένας αρχαιοελληνικός ομαδικός τάφος με 80 νεκρούς δεσμώτες αποκαλύφθηκε πρόσφατα στο Παλαιό Φάληρο. Ο Ιάπωνας εικαστικός Χικάρου Φουτζίι επανέρχεται στο Onassis Fast Forward Festival και, ύστερα από εκτεταμένη έρευνα, σε συνεργασία με τη χορογράφο Πατρίσια Απέργη και τους επικεφαλής της ανασκαφής αναβιώνει με μια βίντεο εγκατάσταση την εκτέλεση και την ταφή με έναν Χορό 80 νέων Αθηναίων.

Ο Χικάρου Φουτζίι, γνωστός στο ελληνικό κοινό από την περυσινή του συμμετοχή στο Onassis Fast Forward Festival, ανταποκρίνεται στη θεματική του φετινού φεστιβάλ και εξετάζει τη σχέση μεταξύ της ιστορίας και της σύγχρονης κοινωνίας μέσα από μια βίντεο εγκατάστασή του, βασισμένη σε εκτεταμένη έρευνα. Από τις 2 έως τις 16 Μαΐου στο Παλαιό Χημείο (Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής), ο Φουτζίι παρουσιάζει το The Primary Fact, ένα έργο τέχνης που σχετίζεται με τον αρχαίο κοινό τάφο των 80 δεσμωτών που βρέθηκε πρόσφατα στο Παλαιό Φάληρο.

Απ’ ό,τι φαίνεται, η εκτέλεσή τους έγινε κατά την περίοδο που προηγήθηκε της Δημοκρατίας. Σε συνεργασία με τη χορογράφο Πατρίσια Απέργη, προσπαθεί να αναπαραστήσει τη σκηνή με τη μορφή ενός έργου τέχνης με σωματική έκφραση, στην οποία θα δώσουν μορφή σώματα σημερινών νεαρών Αθηναίων. 

To The Primary Fact περιλαμβάνει συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες στην ανασκαφή –από αρχαιολόγους μέχρι οδοντιάτρους, αλλά και την αναπαράσταση της εκτέλεσης και της ταφής από έναν Χορό 80 σημερινών νεαρών Αθηναίων.

Σημείωμα του Χικάρου Φουτζίι

Περίπου 80 σκελετοί με σιδερένια δεσμά, πιθανόν θύματα εκτέλεσης, ανακαλύφθηκαν σε έναν κοινό τάφο των αρχαϊκών χρόνων, κοντά στο Φαληρικό λιμάνι της πόλης. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, πρέπει να ήταν νεαροί, όχι εχθροί αλλά ούτε κλέφτες ή δούλοι που απέδρασαν, διότι τάφηκαν με τα ρούχα τους, κάτι το οποίο, μεταξύ άλλων, μαρτυρεί ένδειξη σεβασμού από τους εκτελεστές.

Ωστόσο, άλλα πράγματα παραμένουν άγνωστα, όπως η ταυτότητά τους ή ο τρόπος που εκτελέστηκαν. Η ομαδική αυτή ταφή χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 7ου αιώνα π.Χ., εκτίμηση που βασίζεται στη χρονολόγηση δύο μικρών οινοχόων που βρέθηκαν ανάμεσα στους σκελετούς. Το πρωταρχικό γεγονός είναι η εκτέλεση, ως πράξη που συνέβη σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία επικρατούσε χάος στην αθηναϊκή κοινωνία, πριν από την εγκαθίδρυση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Είχε άραγε αυτή η εκτέλεση των νέων Αθηναίων κάποια επίδραση στα γεγονότα που οδήγησαν τις πολιτειακές εξελίξεις ή είναι εντελώς ασύνδετη; Δεν μπορούμε να ξέρουμε. Τα ανθρώπινα κατάλοιπα ή τα ταφικά αγγεία παρουσιάζουν το γεγονός της εκτέλεσης, αλλά δεν ρίχνουν φως στις αιτίες.

Το έργο εξετάζει τα φυσικά αίτια που οδήγησαν στον θάνατο, με τη μελέτη καθενός από τους σκελετούς, ενώ συγχρόνως επιχειρεί μια έρευνα μέσω της τέχνης ως σωματική εμπειρία. Η εκτέλεση που έλαβε χώρα δίχως μάρτυρες στην αρχαία Ελλάδα θα αναπαρασταθεί από νέους της σημερινής εποχής.