Φέτος το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κλείνει τα 51. Και αλλάζει – και πάλι – σελίδα. Ο πρόεδρός του, Δημήτρης Εϊπίδης έχει δώσει ήδη το στίγμα του στο Φεστιβάλ, όταν πριν λίγα χρόνια διηύθυνε τους Νέους Ορίζοντες. Φέτος οι Ορίζοντες επανέρχονται ως «Ανοιχτοί Ορίζοντες».

Πέρυσι αντί για τα κρατικά βραβεία, απολαύσαμε «Τοπίο στην ομίχλη» και είδαμε ελληνικές ταινίες με φιλμικό λόγο ύπαρξης που διακρίθηκαν και εξακολουθούν να διαπρέπουν σε διεθνή φεστιβάλ.

Αυτή τη χρονιά το τοπίο κάπως ξεκαθαρίζει: Το νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο συζητείται και φαίνεται επιτέλους να πλησιάζει η ολοκλήρωσή του. Είναι έντονη η ανάγκη προώθησης και στήριξης της ελληνικής παραγωγής. Το Φεστιβάλ, κατά τον πρόεδρό του, δεν έχει λόγο ύπαρξης, αν δεν στηρίζει τον εγχώριο κινηματογράφο. Έτσι φέτος, από τις 3 ως τις 12 Δεκέμβρη, θα δούμε 27 ελληνικές ταινίες!

Παράλληλα όμως οι πληγές του Φεστιβάλ είναι πολλές: Οι οικονομικές εκκρεμότητες από την προηγούμενη διαχείριση είναι μεγάλες και η αξιοπιστία και το κύρος που είχαν με πολλή δουλειά και κόπο αποκτηθεί, πρέπει να ξανακερδηθούν. Ένα μεγάλο στοίχημα για τον Δημήτρη Εϊπίδη, που έχει μάλλον πολλή δουλειά μπροστά του…

Σήμερα το ελculture σας δίνει μια πρώτη γεύση από τις ταινίες και τα αφιερώματα που θα προβληθούν στο Φεστιβάλ.

Αφιέρωμα στη δανέζα δημιουργό Σουσάνε Μπίερ. Παρουσιάζονται οι σημαντικότερες στιγμές της φιλμογραφίας της, καθώς και η τελευταία της ταινία με τίτλο In a better world (2010), που αποτελεί και την επίσημη συμμετοχή της Δανίας για το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας. Η Σουσάνε Μπίερ θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη για να παρουσιάσει την πρόσφατη δημιουργία της, και θα τιμηθεί με τον Χρυσό Αλέξανδρο.

Με ευαισθησία και τη χαρακτηριστική σπουδή των χαρακτήρων της, η Μπίερ επιλέγει ως καμβά, το στενό οικογενειακό πυρήνα και τις εύθραυστες ισορροπίες του, ‘τοπίο’ που θα σηματοδοτήσει όλο της το έργο.

Στη νέα ταινία της, η δημιουργός εξετάζει τα όρια που συναντά όποιος προσπαθεί να ελέγξει την κοινωνία αλλά και τις προσωπικές σχέσεις. Άραγε ο προχωρημένος πολιτισμός μας είναι το πρότυπο ενός καλύτερου κόσμου, ή κάτω από την επιφάνειά του ελλοχεύει το χάος, αναρωτιέται η Μπίερ.

Τμήμα Ματιές στα Βαλκάνια

Ανέκαθεν υπήρξε από τα πιο ενδιαφέροντα τμήματα του Φεστιβάλ, προσφέροντάς μας μια διαφορετική – σε σχέση με τον δυτικοευρωπαϊκό ή αμερικανικό κινηματογράφο – και παράλληλα οικεία στη χώρα μας ματιά.

White White World, του Oleg Novkovic

Η ταινία συμμετείχε στο διαγωνιστικό του Λοκάρνο. Με φόντο τη σερβική πόλη Μπορ που μετά το κλείσιμο πολλών ορυχείων πλήττεται από ανεργία. Οι βασικοί χαρακτήρες είναι ένας μπαρμαν με το παρατσούκλι «Βασιλιάς», η Ρόζα που κοιμάται μαζί του και η μάνα της που σκότωσε τον άντρα της για να σώσει τον εραστή της και μπήκε εφτά χρόνια φυλακή. Σε μια μεταβιομηχανική εποχή, οι κάτοικοι μοιάζουν να περιμένουν κάτι, που ποτέ δεν έρχεται. Έκπληξη προκαλεί το εύρημα του Noncovic, μέσα στον έντονο ρεαλισμό του να επιτρέπει στους ήρωές του να ξεσπούν με φυσικότητα σε λυπητερά, παθιασμένα τραγούδια, μια βαλκανική εκδοχή της όπερας των Μπρεχτ-Βάιλ. Το φινάλε της ταινίας είναι ιδιαίτερα συγκινητικό.

Το τμήμα Ματιές στα Βαλκάνια παρουσιάζει επίσης ένα αφιέρωμα – έκπληξη στη φημισμένη Σχολή Κινουμένων Σχεδίων του Ζάγκρεμπ και στο έργο κροατών δημιουργών που χάραξαν νέους δρόμους στο animation. Συνολικά 47 ταινίες από 28 δημιουργούς.

Τμήμα Ημέρες Ανεξαρτησίας

Οι Ημέρες Ανεξαρτησίας πραγματοποιούν πλήρη ρετροσπεκτίβα στο έργο του Απίτσατπονγκ Βιρασετάκουν, με την πολύτιμη βοήθεια του ίδιου του σκηνοθέτη, που έχει αναδειχθεί ως ο πιο καταξιωμένος ανεξάρτητος κινηματογραφιστής της Ταϊλάνδης. Η νέα ταινία του, Uncle Boonmee who can recall his past lives αφηγείται τις τελευταίες ημέρες του Μπούνμι, ο οποίος άρρωστος και με πλήρη επίγνωση του επικείμενου θανάτου του, επιθυμεί να περάσει τις τελευταίες ημέρες του στο σπίτι. Εκεί θα συναντήσει φαντάσματα από το παρελθόν του, όπως η νεκρή γυναίκα του, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιήσει ένα ταξίδι στις προηγούμενες ζωές του. Η ταινία γυρίστηκε στην περιοχή Ναμπούα, όπου έχουν γραφτεί ορισμένες από τις πιο αιματηρές σελίδες της ιστορίας της χώρας, καθώς η περίοδος από τη δεκαετία του ’60 μέχρι τις αρχές του ’80 σημαδεύτηκε από τις βίαιες αντιπαλότητες μεταξύ των κομμουνιστών αγροτών και της ταϊλανδέζικης κυβέρνησης.

Στις Ημέρες Ανεξαρτησίας θα προβληθεί και η ταινία Αlamar, του Pedro GonzalesRubio. Στη μεξικανική Καραϊβική, παρακολουθούμε ως ψευδοντοκιμαντέρ το αποχαιρετιστήριο ταξίδι ενός πατέρα και του πεντάχρονου γιου του, πριν ο μικρός φύγει με τη μητέρα του για την Ευρώπη. Στην ταινία, βραβευμένη με Χρυσή Τίγρη στο φεστιβάλ του Ρότερνταμ, οι πρωταγωνιστές υποδύονται ουσιαστικά τους εαυτούς τους σε ημι-μυθοπλαστικές καταστάσεις, στο πλαίσιο μιας τρυφερής, τελετουργικού ρυθμού μύησης του παιδιού σε μια αλλιώτικη κουλτούρα και στην αγάπη για τη φύση, με την οποία οι ήρωες βρίσκονται σε αξιοθαύμαστη αρμονία.

Ενότητα Ανοιχτοί Ορίζοντες


Winter’s Bone, της Debra Granik

Μια 17χρονη κοπέλα που έχει αναλάβει τη φροντίδα της καταθλιπτικής μητέρας και των δύο μικρών αδελφών της, αναζητά τον φυγόδικο πατέρα της προκειμένου να σώσει το σπίτι της οικογένειας, το οποίο εκείνος έχει βάλει ως ενέχυρο για την εγγύηση αποφυλάκισής του. Στην αναζήτησή της, και με κίνδυνο της ίδιας της ζωής της, η νεαρή πρωταγωνίστρια θα ανακαλύψει καλά κρυμμένα μυστικά και σοκαριστικές αλήθειες που θα την οδηγήσουν στη λύση του μυστηρίου του εξαφανισμένου πατέρα της. Εξαιρετική η ερμηνεία της νεαρής Τζένιφερ Λόρενς. Βραβείο CICAE στο φεστιβάλ Βερολίνου, μεγάλο βραβείο επιτροπής στο φεστιβάλ Σάντανς.

Μammuth, των Gustave de Kervern και Benoit Delepine

Στην γαλλική κωμωδία Mammuth ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ, καθηλώνει στο ρόλο ενός 60χρονου που, προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί, αναγκάζεται να αναζητήσει για γραφειοκρατικούς λόγους, τους πρώην εργοδότες του. Αποτέλεσμα, ένα αναπάντεχα ποιητικό, νοσταλγικό road trip στο παρελθόν του ήρωα, εφαλτήριο αυτογνωσίας και αναθεώρησης της ζωής. Αυθεντικά αστεία και συναισθηματική, με αισθητική 70s, η ταινία στηρίζεται στο κωμικό, πολιτικά ανορθόδοξο συγγραφικό στυλ των δημιουργών της και αξιοποιεί σοφά την αφρόκρεμα της γαλλικής σκηνής (Ιζαμπέλ Ατζανί, Άννα Μουγκλαλίς).

Son of Babylon, του Mohamed Al-Daradji

Η ταινία απέσπασε το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας, το βραβείο Ειρήνης στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2010, καθώς και το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ του Σάντανς 2010. Ένα συγκινητικό road movie, με ήρωες ένα αγόρι και τη γιαγιά του, που αναζητούν τον αγνοούμενο πατέρα του μικρού. Μέσα απ’ το ταξίδι τους, ο σκηνοθέτης χαρτογραφεί μια διαλυμένη χώρα, αλλά και τον ανθρώπινο ψυχισμό ενός λαού που πασχίζει να επουλώσει τις πληγές του, αντιμέτωπος με τα φαντάσματα του παρελθόντος.


Αφιέρωμα Ντορότα Κεντζιερζάβσκα

Η κοινωνικά ευαισθητοποιημένη και με ανεξάρτητο ταμπεραμέντο Κεντζιερζάβσκα αποτελεί μια από τις πιο εμβληματικές εκπροσώπους του νέου πολωνικού σινεμά. Θα προβληθούν έξι ταινίες της δημιουργού, η οποία τολμά να εξερευνά μέσα από ποιητική φιλμική γλώσσα τις αθέατες πλευρές της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, τις πιο ενοχλητικές αλλά και ταυτόχρονα τις πιο γοητευτικές. Ένα ευαίσθητο μανιφέστο επιβίωσης διακηρύσσει η ταινία I Am / Jestem (2005), με ήρωα ένα αγόρι εγκαταλειμμένο από τη μητέρα του, που αντιμετωπίζει τη ζωή ολομόναχο και βουτά απότομα στον ενήλικο κόσμο.