Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στην επέτειο των 200 ετών από την Επανάσταση, το οποίο εγκαινιάστηκε με την έκθεση «1821 Πριν και Μετά», το Μουσείο Μπενάκη από την Παρασκευή 25 Ιουνίου 2021, παρουσιάζει την έκθεση «Το ᾽21 των Συλλεκτών» με έργα από τέσσερις σημαντικές ιδιωτικές συλλογές: Νικήτα Σταυρινάκη και Ευαγγελίας Σταυρινάκη, Πέτρου Βέργου, Απόστολου Αργυριάδη και Stéphan Adler.

Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 300 αντικείμενα συνδεόμενα με την Επανάσταση του 1821 και με το κίνημα του Φιλελληνισμού στην Ευρώπη και την Αμερική. Η ποικιλία τους είναι εντυπωσιακή: όπλα και αρχειακό υλικό από την επαναστατημένη Ελλάδα αλλά και χρηστικά αντικείμενα (ρολόγια, βεντάλιες, βάζα κ.ά.), έργα τέχνης (πίνακες, χαρακτικά, κ.ά.) και αντικείμενα πολυτελείας με παραστάσεις ηρώων και σκηνών του Αγώνα από τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά σαλόνια του 19ου αιώνα.

Το ’21 των Συλλεκτών

Δίσκος σερβιρίσματος με παράσταση Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος καταλαμβάνει ένα ύψωμα. Γαλλία, δεκαετία 1820

Το ’21 των Συλλεκτών

Δίσκος σερβιρίσματος με παράσταση Ο θάνατος του παλληκαριού. Γαλλία, δεκαετία 1820

Η Ελληνική Επανάσταση έγινε μόδα στα ευρωπαϊκά σαλόνια, μια μόδα που ενίσχυσε το κίνημα του φιλελληνισμού και μεταγενέστερα εξελίχθηκε σε ειδικό συλλεκτικό ενδιαφέρον. Τα αντικείμενα που παρουσιάζονται στην έκθεση αυτή είναι αντικείμενα διακοσμητικά ή προορισμένα για καθημερινή χρήση που παράγονταν μαζικά μεταφέροντας στο ευρύτερο ευρωπαϊκό κοινό εικονογραφικά θέματα που δημιούργησαν σε ακριβοθώρητα έργα τους κορυφαίοι καλλιτέχνες της εποχής. Και είναι ακριβώς αυτή η χρηστικότητα που τα καθιστά τόσο οικεία και για το αρχικό αλλά και για το σημερινό τους κοινό.

Το ’21 των Συλλεκτών

Σωτήρης Χρηστίδης (1858 – 1940), Κατσαντώνης , έργο σε τέσσερις εικόνες, τέλη 19ου αιώνα. Έγχρωμη λιθογραφία

Το ’21 των Συλλεκτών

Κωνσταντίνος Κανάρης. Εργοστάσιο Meissen, Γερμανία, 1832 Πορσελάνη, σμάλτα

Ο επισκέπτης καλείται να αποφασίσει, μελετώντας τα αντικείμενα, κατά πόσο η εικονογράφηση της Επανάστασης στην καθημερινότητα της Δύσης ήταν απλά μια μόδα της εποχής ή κάτι βαθύτερο, το οποίο εξέφρασε την έμπρακτη στήριξη προς τον αγώνα των Ελλήνων για ελευθερία. Την επιμέλεια και τον συντονισμό ανέλαβε η Μάρα Βερύκοκου, επιμελήτρια της Βυζαντινής και μεταβυζαντινής συλλογής του Μουσείου Μπενάκη, ενώ το συντονισμό των συλλεκτών ανέλαβε ο Νικήτας Σταυρινάκης. Τον μουσειογραφικό σχεδιασμό της έκθεσης επιμελήθηκε ο Σπύρος Νάσαινας.

Το ’21 των Συλλεκτών

Κοσμηματοθήκη. Γαλλία ή Ιταλία, β’ μισό 19ου αιώνα Επιχρυσωμένος μπρούντζος. Τα εννέα πλακίδια είναι κατασκευασμένα με την τεχνική του μικροψηφιδωτού και εικονίζουν μορφές από την έκδοση του Otto Magnus Baron von Stackelberg, Κοστούμια και έθιμα των λαών της σύγχρονης Ελλάδας, Ρώμη 1825

Το ’21 των Συλλεκτών

Εφοδιαστικό έγγραφο γραμμένο σε κώδικα (μυστική ταυτότητα), του εμπόρου Νικολάου Ελευθερίου με το οποίο αναγνωρίζεται ως μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Ύδρα, 21 Μαρτίου 1827 Χειρόγραφο, κρυπτογραφία

Το ’21 των Συλλεκτών

Βεντάλια διακοσμημένη με φιλελληνικές παραστάσεις (εικονίζονται οι Madame de Staël, François – René de Chateaubriand και ένας Έλληνας). Γαλλία, περ. 1830, Χαρτί

* Cover photo: Ρόζα Μπότσαρη, Βερολίνο, μέσα 19ουαιώναΠορσελάνη KöniglichePorzellan-Manufaktur