Παρατείνεται έως τις 21 Φεβρουαρίου 2021 η έκθεση με τίτλο «Utopia Revisited. Λογοτεχνία, Φιλοσοφία και Πολιτική στην Τέχνη της Ρωσικής Πρωτοπορίας» στο MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη, στη Μονή Λαζαριστών, στη Θεσσαλονίκη.

Ο Μιχαήλ Ματιούσιν συνομιλεί με τον Πιοτρ Ουσπένσκι για την Τέταρτη Διάσταση, ο Καζιμίρ Μαλέβιτς σχεδιάζει τους Σουπρεματιστικούς πλανήτες την ίδια ώρα που ο Κονσταντίν Τσιολκόφσκι μιλά για ταξίδια προς ένα άλλο σύμπαν, και η ομάδα του “Ηλεκτρο-οργανισμού” φέρνει τον ηλεκτρισμό ως παράγοντα οργάνωσης στην τέχνη, όπως ο Λένιν αντίστοιχα στην οικονομία.

Κείμενα λογοτεχνικά, φιλοσοφικά, πολιτικά και καλλιτεχνικά, που βρίσκονται σε διάλογο με έργα ρωσικής πρωτοπορίας των αρχών του 20ου αιώνα, σε μια αμφίδρομη διαλεκτική σχέση με πολύ λεπτά διαχωριστικά όρια, παρουσιάζονται στην έκθεση, ενώ συνεχίζονται οι ξεναγήσεις κάθε Πέμπτη στις 12:30, με σχετική, απαραίτητη δήλωση συμμετοχής (τηλ. 2310 589143, ή στο reception.modern@momus.gr)

Ιλιά Τσάσνικ, Σουπρεματιστικός Σταυρός, © MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη

Το ουτοπικό πνεύμα της Ρωσικής Πρωτοπορίας, ένα ειδοποιό χαρακτηριστικό που συνοδεύει το καλλιτεχνικό αυτό φαινόμενο σχεδόν σε κάθε του πραγμάτευση, εντοπίζεται σε πολλές πτυχές της τέχνης της περιόδου από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τη δεκαετία του 1930 στη Ρωσία. Αρκετά νωρίτερα και από την πρώτη επαναστατική εξέγερση του 1905, συγγραφείς και διανοούμενοι διαφόρων καταβολών πρότειναν μια ουτοπική – για την εποχή και το ιστορικό πλαίσιο – εκδοχή της κοινωνίας του μέλλοντος, προσβλέποντας είτε στην πνευματική, είτε στην πολιτική, είτε στην επιστημονική αναβάθμιση σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Στην έκθεση, που επιμελείται η Αγγελική Χαριστού, Ιστορικός Τέχνης και προϊσταμένη του τμήματος συλλογών του Μουσείου, αναδεικνύονται η σκέψη, οι πειραματισμοί και οι θεωρίες των καλλιτεχνών της ρωσικής πρωτοπορίας σε σχέση με τις ουτοπικές ιδέες της ιστορικής αυτής περιόδου.

Ιβάν Κλιούν, Σφαιρική σύνθεση-Κόκκινο Φως, περ. 1923, © MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη

Κεντρική φωτογραφία: Λιουμπόβ Ποπόβα , Χωρο-δυναμική Κατασκευή, 1921, © MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη