Ένα πολύχρωμο νήμα ξεδιπλώνεται στους χώρους του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή την έκθεση «Υφάνσεις εκ νέου», από τις 19 Νοεμβρίου 2021 έως τις 27 Μαρτίου 2022.

Ένα νήμα που συνδέει τα εμβληματικά έργα της Οικοτεχνίας από την ίδρυσή της το 1963 στη Βασιλική Πρόνοια υπό τη διεύθυνση του «πατέρα» των ταπισερί Ιωάννη Φαϊτάκι, με ορισμένα από τα υφαντά που πρωτοπαρουσιάστηκαν στο Χίλτον το 1965 στην έκθεση «Διακοσμητικά υφαντά τοίχου “tapisseries” σε σχέδια Ελλήνων ζωγράφων».

Υφάνσεις εκ νέου

Γιάννης Τσαρούχης, Αέρηδες, 1965, ταπισερί 184 x 124 εκ. μεταφορά σε ταπισερί Γ. Φαϊτάκις- Εργαστήριο Διακοσμητικών Υφαντών Τοίχου Βασιλικής Πρόνοιας Συλλογή Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) Συλλογή Αlpha Bank

Ένα νήμα που συνεχίζει με τους υφαντικούς πειραματισμούς της Νίκης Καναγκίνη και με επιλεγμένους τάπητες που παρήγαγε η εταιρεία Τάπης τη δεκαετία του ’70 σε σχέδια σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών για την γκαλερί Νέες Μορφές. Ένα νήμα που μας οδηγεί από τις ταπισερί της Άλεξ Μυλωνά στα μεγάλων διαστάσεων υφαντά του Μιχάλη Κατζουράκη που διακοσμούσαν κρουαζιερόπλοια.

Ένα μακροσκελές νήμα που, στην άκρη του, αποτίει φόρο τιμής στο ζεύγος Joice και Sydney Loch, οι οποίοι, φτάνοντας από την Αυστραλία στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής, αναβίωσαν την τέχνη της ύφανσης χαλιών, προσφέροντας εργασία στους Μικρασιάτες πρόσφυγες και βοηθώντας έμπρακτα στην οικονομική αναζωογόνηση της τοπικής κοινωνίας.

Υφάνσεις εκ νέου

Ιωάννης Φαϊτάκις, Φυλλώματα, ταπισερί 197 x 400 εκ., μεταφορά σε ταπισερί από τον ίδιο-Εργαστήριο Διακοσμητικών Υφαντών Τοίχου Βασιλικής Πρόνοιας Συλλογή Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ)

Η έκθεση «Υφάνσεις εκ νέου» αποτελεί νέα προσέγγιση της έκθεσης με τίτλο «Υφάνσεις» που παρουσιάστηκε το 2019 στο Μουσείο Μπενάκη | Πειραιώς 138 σε επιμέλεια της Ειρήνης Οράτη και του Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, καθιστώντας φανερό ότι τα τελευταία χρόνια επανεκκινήθηκε έντονα και δραστικά το ερευνητικό ενδιαφέρον για την ελληνική ταπισερί και την σύντομη μεν, αλλά πολύχρωμη ιστορία της. Μέρος της έκθεσης θα παρουσιαστεί στο Μουσείο της Πόλης του Βόλου την άνοιξη του 2022.

Υφάνσεις εκ νέου

Σπύρος Βασιλείου, Κατάρτια, 1963, ταπισερί 148 x 270 εκ., μεταφορά σε ταπισερί Γ. Φαϊτάκις-Εργαστήριο Διακοσμητικών Υφαντών Τοίχου Βασιλικής Πρόνοιας Συλλογή Alpha Bank

Η Αρετή Λεοπούλου, ιστορικός της τέχνης και επιμελήτρια της έκθεσης «Υφάνσεις εκ νέου» σημειώνει εύστοχα: «Κάθε περίπτωση καλλιτέχνη και κάθε έργο της έκθεσης, είτε υφαντό είτε ζωγραφικό/χαρακτικό/γλυπτό, έχει ως στόχο να καταδείξει τη δυναμική της δημιουργικής διαδικασίας που δεν είναι αποκομμένη από το ευρύτερο περιβάλλον και τους ανθρώπους της: μέσα από τα έργα διακρίνεται μια ιδιότυπη συνέχιση και εκπλήρωση των στόχων της Γενιάς του ‘30 ακόμη και έως τη δεκαετία του ‘70.

Υφάνσεις εκ νέου

Νίκη Καναγκίνη, Χωρίς τίτλο, ταπισερί από κατσικόμαλλο σε τελάρο, 66 x 106 εκ, Μεταξύ 1965 -1968, Ιδιωτική συλλογή (οικογένεια Καναγκίνη)

Διακρίνουμε την αρμονική συνύπαρξη ή και ταύτιση της αφαίρεσης με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς των τεχνικών της ύφανσης. Φανερώνεται η αυτονομία αλλά και η αλληλεπίδραση των καλλιτεχνικών μέσων. Υπονοείται ο διάλογος που άνοιγε το υφαντό έργο μεταξύ καλλιτέχνη και τεχνίτη.

Αλλά, κυρίως, διαπιστώνεται η δυνατότητα να απελευθερωθεί το έργο τέχνης από το στερεότυπο του παλίμψηστου και να είναι μέρος της καθημερινότητας ως διακοσμητικό και χρηστικό αντικείμενο. Και που, είτε με καλλιτεχνικό -όπως με τις ταπισερί- είτε με πιο λαϊκό πρόσημο, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι όχι μόνο της λαογραφικής αλλά πλέον και της εικαστικής μας παράδοσης.»

Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος, συμπαραγωγή του MOMus-Mουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Μουσείου της Πόλης του Βόλου.

Υφάνσεις εκ νέου

Νίκος Χατζηκυριάκος –Γκίκας, Βραχώδες τοπίο, 1964, λάδι σε μουσαμά, 61 x 51 εκ., Συλλογή Μουσείου Μπενάκη, Πινακοθήκη Γκίκα

Εκπαιδευτικά προγράμματα

Οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις σχολικές βαθμίδες και εργαστήρια για διαφορετικές ομάδες κοινού (ενήλικες, παιδιά, οικογενειακό κοινό, ειδικές ομάδες) θα πραγματοποιούνται κατόπιν ραντεβού. Στο πλαίσιο επιλεγμένων εκπαιδευτικών δράσεων θα αξιοποιηθούν αργαλειοί που παραχωρεί ευγενικά το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας και Θράκης.

Επικοινωνία/ραντεβού στο τηλ. 2310 240002 (εσωτ.15 και 16).

Ξεναγήσεις

Οι ξεναγήσεις στην έκθεση «Υφάνσεις εκ νέου» πραγματοποιούνται τις παρακάτω Κυριακές στις 12:00:

21 & 28 Νοεμβρίου 2021, 12 & 19 Δεκεμβρίου 2021, 9 & 23 Ιανουαρίου, 6 & 20 Φεβρουαρίου, 13 & 27 Μαρτίου 2022.

Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις γίνεται με το εισιτήριο εισόδου στην έκθεση και προϋποθέτει δήλωση συμμετοχής και επικοινωνία στο τηλ. 2310 240002 και το reception.contemporary@momus.gr.

*Cover photo: Γιάννης Μόραλης, Βυθισμένη Πολιτεία, 1965, ταπισερί 224×425 εκ., μεταφορά Γ. Φαϊτάκις-Εργαστήριο Διακοσμητικών Υφαντών Τοίχου Βασιλικής Πρόνοιας Συλλογή Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ)