Από το φθινόπωρο μέχρι την άνοιξη το CineDoc προβάλλει βραβευμένα διεθνή ντοκιμαντέρ στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Αθήνας. Ταινίες προσεκτικά επιλεγμένες, που δύσκολα έχει κανείς την ευκαιρία να δει και που αγγίζουν μια μεγάλη γκάμα ενδιαφερόντων. Ξεκίνησε το 2009 με την πρωτοβουλία τριών γυναικών, των Ρέα Αποστολίδη, Αύρα Γεωργίου και Δήμητρα Κουζή που τις συνδέει η αγάπη τους για το ντοκιμαντέρ και ο στόχος να δώσουν στο είδος αυτό μια σταθερή βάση αναφοράς, που λείπει μέχρι σήμερα. Εκτός από το Ινστιτούτο, οι ταινίες προβάλλονται στον κινηματογράφο Δαναό, στην ταινιοθήκη της Θεσσαλονίκης, στα Χανιά, την Πάτρα και στην Κύπρο. Όπως μας εξηγούν οι διοργανώτριες, επιλέγουν ταινίες που θα βοηθήσουν τον θεατή να δει θετικά τη ζωή και ν’ αλλάξει συγκεκριμένα πράγματα στην καθημερινότητά του. Ντοκιμαντέρ που διηγούνται ιστορίες ανθρώπων και μέσα από αυτές καταδεικνύουν ένα ζήτημα.
Οι ταινίες από 15 και 25 φέτος έγιναν 30. Η επιλογή τους γίνεται είτε μέσω επισκέψεων σε φεστιβάλ του εξωτερικού, πχ στο Άμστερνταμ, ή με θεματικές μέσω ίντερνετ και, ανεξαρτήτως προέλευσης, πρόκειται για ταινίες που ενδιαφέρουν τους Έλληνες, όπως ντοκιμαντέρ για Κούρδους ή Αρμένιους ή για τη Μικρά Ασία. «Αναζητούμε δυνατές ταινίες, που να σου αφήνουν κάτι και να απευθύνονται ταυτόχρονα στο ευρύ κοινό, όχι απλά σε επαγγελματίες του χώρου. Στόχος μας είναι να αποτελέσουμε μια γέφυρα μέσω του κινηματογράφου, για γνωριμία μεταξύ των πολιτισμών».
Η προβολή και δημοσιότητα φαίνεται να είναι δύσκολη υπόθεση, γιατί το CineDoc διαρκεί πολλούς μήνες, κάθε ταινία απευθύνεται σε διαφορετικό κοινό και πρέπει να προσεγγιστεί και να προωθηθεί ξεχωριστά. Η Ειρήνη Παναγοπούλου έχει αναλάβει τα social media και όπως μας εξήγησε, χρησιμοποιεί το facebook, twitter κλπ, ώστε να απευθύνεται σε γκρουπ που έχουν σχέση με το αντικείμενο. «Για την ταινία Senna, τον θρύλο της Φόρμουλα 1, ή για το Marathon boy απευθυνθήκαμε σε σελίδες συλλόγων ή ομάδων, πχ. οι Runners. Και πάντα βέβαια σε blogs για το σινεμά ή ταινίες».
Όσοι έχουν παρακολουθήσει προβολές στο CineDoc θα έχουν διαπιστώσει ότι δεν πρόκειται για μια απλή προβολή ταινίας, αλλά για ένα διάλογο με τον θεατή. Συχνά ακολουθούν συζητήσεις με καλεσμένους που σχετίζονται με το θέμα, όπως πρόσφατα με τη Λένα Μαντά που μίλησε μετά τις ταινίες Guilty pleasures και Donor unknown. Αυτό το στοιχείο φαίνεται ν’ αρέσει πολύ στον κόσμο, γιατί είναι διαδραστικό, έχει επικοινωνία. Οι θεατές μένουν μέχρι αργά μετά την ταινία για να μιλήσουν μεταξύ τους και με τους καλεσμένους.
Η διοργάνωση υποστηρίζεται από το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Goethe Institut, το British Council και άλλες πρεσβείες, που καλύπτουν το κόστος κάποιων ταινιών. Το υπόλοιπο κόστος καλύπτεται από τα εισιτήρια. Ναι μεν ο κόσμος βγαίνει λιγότερο, αλλά ακόμα και σε δύσκολες μέρες, με το κέντρο κλειστό από πορείες, ήρθε πολύς κόσμο, όπως στην προβολή του Senna ή στην ταινία Encardia που ο κόσμος χόρευε στην αυλή του Ινστιτούτου, ή το Dancing dreams, που μιλά για νέους που δεν έχουν ξαναχορέψει, βάσει του Kontakthof που δημιούργησε η Πίνα Μπάους.
Οι γέφυρες μεταξύ των πολιτισμών φαίνεται να είναι η επιδίωξη και του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου στο Μόντρεαλ, Καναδά, που πραγματοποιήθηκε φέτος για τέταρτη χρονιά. Η Αύρα Γεωργίου του CineDoc ασχολείται με τη διοργάνωση και αυτού του φεστιβάλ στον μακρινό και πολυπολιτισμικό Καναδά: «Το φεστιβάλ ξεκίνησε από την ελληνική κοινότητα, Έλληνες δηλαδή που ζουν στο Μόντρεαλ και είχαν σχετικό ενδιαφέρον. Δεν υπήρχαν πολλά πολιτιστικά γεγονότα εκεί, κυρίως χοροί τοπικών συλλόγων, φιλανθρωπικά κονσέρτα κλπ. Η κεντρική ιδέα είναι να φέρουμε τον ελληνικό κινηματογράφο σε διαφορετικό κοινό. Παράλληλα φροντίζουμε πάντα να αγκαλιάζουμε και μια άλλη κοινότητα, στήνουμε δηλαδή γέφυρες, όπως φέτος με την Ιταλία, προβάλλοντας το Mediterraneo ή το Encardia». Επειδή το Μόντρεαλ έχει πιο μορφωτικό, πολιτιστικό χαρακτήρα, το Φεστιβάλ κάνει αφιερώματα τόσο σε πρόσφατες ταινίες, αλλά και σε πιο κλασικές, ιστορικές, όπως φέτος στις ταινίες του Κακογιάννη. Πρόκειται πάντως για αμιγώς ελληνικό κινηματογράφο, εκτός αν προβληθούν ξένες ταινίες με ελληνικό θέμα, πχ η Μήδεια του Παζολίνι με τη Μαρία Κάλλας.
Η Ελλάδα ακουγόταν πολύ στα κινηματογραφικά φεστιβάλ του εξωτερικού από τότε που μπήκε στη ζωή μας η κρίση. Διατηρείται άραγε ακόμα αυτό το ενδιαφέρον; Όπως σχολιάζει η Αύρα, «Το 2010 όπως και το 2011 ήταν οι χρονιές – μπουμ του ελληνικού κινηματογράφου. Το 2011 υπήρχε η μεγάλη περιέργεια, τι είναι τελικά η Ελλάδα. Γινόταν πιο συστηματική κάλυψη από ΜΜΕ, θυμάμαι ότι έδωσα πολλές συνεντεύξεις. Φέτος υπάρχει νομίζω κάτι σαν Greece fatigue. Ο κόσμος θα έρθει καθαρά για να δει ταινίες, όχι από περιέργεια για τη χώρα. Άκουσαν πολλά μηνύματα και βαρέθηκαν. Πάντως το σινεφίλ κοινό είναι εκεί, μάλιστα αυξήσαμε τα ποσοστά μας σε μη ελληνικό κοινό».
Το Φεστιβάλ του Μόντρεαλ συνεργάζεται με σπουδαία Πανεπιστήμια, όπως το Concordia και το McGill. Σε συνεργασία με καθηγητές Ελληνικών Σπουδών διοργανώνονται με αφορμή ταινίες ειδικές βραδιές που απευθύνονται σε νεότερο κόσμο και φοιτητές, όπως για την ελληνική τραγωδία ή για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, με τον καθηγητή Γιώργο Βατίστα. Φαντάζομαι ότι το Φεστιβάλ θα ενδιέφερε φορείς προβολής της Ελλάδας στο εξωτερικό, όπως το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού και τα υπουργεία πολιτισμού και τουρισμού, αλλά ίσως πάλι όχι. Γιατί, σύμφωνα με την Αύρα, το φεστιβάλ δεν επιχορηγείται. Στηρίζεται σε εθελοντική εργασία και ιδιωτικές χορηγίες. Τα προξενεία προσφέρουν την υποστήριξή τους τιμής ένεκεν, με την έννοια της αιγίδας. «Οι προσπάθειές μου με το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών συνάντησαν μόνον απαξιωτική συμπεριφορά χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Στο ΥΠΠΟΤ κάναμε πρόταση τουριστικής προβολής, με στόχο να προσελκύσουμε μεγάλες αμερικανικές παραγωγές στη χώρα μας. Έγιναν διαβουλεύσεις χωρίς νόημα, εκδηλώσεις με σημαντικούς ξένους καλεσμένους όπου δεν εμφανιζόταν κανένας έλληνας πολιτειακός εκπρόσωπος και τελικά δεν έγινε τίποτα…» Ωστόσο, η δύναμη ενός φεστιβάλ είναι το περιεχόμενο και οι άνθρωποι που το περιβάλλουν.
Την Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου προβάλλεται στο πλαίσιο του CineDoc στο Γαλλικό Ινστιτούτο, η ταινία Rendez-vous chez Lacan, που καταγράφει μέσα από μαρτυρίες την καθημερινή ζωή του διάσημου ψυχαναλυτή. Σύντομα επίσης θα ξεκινήσει η θεματική ενότητα North meets South με ταινίες σκανδιναβών κινηματογραφιστών.
