♪ With a purposeful grimace and a terrible sound
He pulls the spitting high-tension wires down♪
«Η ιστορία δείχνει ξανά και ξανά πώς η φύση αναδεικνύει την ανθρώπινη ανοησία». Αυτοί είναι στίχοι από το τραγούδι “Godzilla” των Blue Öyster Cult, ένα τραγούδι εμπνευσμένο και αφιερωμένο στο διάσημο τέρας που έκανε την πρώτη του εμφάνιση στην ομότιτλη ταινία του 1954. Αυτοί οι στίχοι έχουν βαρύτητα γιατί οι Blue Öyster Cult δεν αντιμετώπισαν τον Γκοτζίλα ως έναν τύπο που ντύνεται δεινόσαυρος και πληρώνεται για να γκρεμίσει χάρτινα κτήρια σε ένα κινηματογραφικό σκηνικό, αλλά είδαν τη μυθολογία του ως το σύμβολο του Ίκαρου που πέταξε πολύ κοντά στον ήλιο και έλιωσε το κερί από τα φτερά του. Είναι εύκολο να απορρίψεις τον Γκοτζίλα ή τον Κινγκ Κονγκ και να τους κρίνεις ως άμυαλες αποσπάσεις της προσοχής δίχως υπόσταση, αλλά όλα αλλάζουν όταν δεις αυτές τις ταινίες στο σινεμά. Ο ήχος, το ύφος, το θέαμα, η καταστροφή, είναι όλα τόσο μεγάλα σε κλίμακα που θυμίζει τις παιδικές μας φαντασιώσεις όταν παίζαμε στην μπανιέρα μας και βυθίζαμε τα καράβια μας ή όταν βρισκόμασταν στη θάλασσα και παριστάναμε πως εμείς είμαστε το τέρας που βγαίνει από το νερό. Υπάρχει μια αθωότητα στα διάσημα κινηματογραφικά τέρατα που δεν παλιώνει ποτέ, ακόμα και όταν τη βρίσκουμε σε πιο υποδεέστερες ταινίες του είδους. Το αποτέλεσμα είναι πάντα ένα: είναι διασκεδαστικές.
♪ Helpless people on subway trains
Scream bug-eyed as he looks in on them ♪
Θυμάμαι το 2014 όταν βγήκε το Godzilla του Γκάρεθ Έντουαρντς να διαβάζω άρθρα όπου έγραφαν ότι ο Έντουαρντς προσπαθεί να κάνει στον Γκοτζίλα ό,τι ο Νόλαν έκανε με τον Μπάτμαν στο Batman Begins και θυμάμαι να το βλέπω στον κινηματογράφο και όλοι στην αίθουσα να κοιμούνται. Σε αυτή την ταινία ο σκηνοθέτης δελέαζε συνεχώς τον θεατή με την εμφάνιση του Γκοτζίλα, αλλά κάθε φορά που πήγαινε να ξεκινήσει η δράση εκεί κοβόταν και η σκηνή. Και όπως και σε όλες αυτές τις ταινίες τέτοιου τύπου, είτε μιλάμε για τον Γκοτζίλα, τα Χελωνονιντζάκια ή τα Transformers, αντί να είμαστε με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές, περνάμε όλοι μας την ώρα με βαρετούς ανθρώπους και τα υπαρξιακά ή ερωτικά τους προβλήματα που κανέναν δεν ενδιαφέρουν, αλλά για κάποιον λόγο το Χόλυγουντ επιμένει πως είναι καλή ιδέα να τα δείχνει. Όμως, όταν τελικά εμφανίστηκε ο Γκοτζίλα στο τέλος της ταινίας όλοι ξυπνήσαμε και απολαύσαμε την καταστροφή με κομμένη την ανάσα. Η αλήθεια είναι πως λίγες ταινίες είναι αφάνταστα βαρετές και στο τέλος τελικά καταφέρνουν να σου δώσουν αυτό για το οποίο ήρθες. Για παράδειγμα, η πλοκή του Godzilla vs Kong του 2021 μπορεί να μην γεμίζει ούτε μια σελίδα από ένα σημειωματάριο, αλλά μόλις ο Κονγκ μπλοκάρει την ακτίνα του Γκοτζίλα με το τσεκούρι είμαι ευτυχισμένος και απολαμβάνω τις απλές χαρές της ζωής.
♪ He picks up a bus and he throws it back down
As he wades through the buildings toward the center of town♪
Και εκεί που ήμασταν άμυαλοι, χαρούμενοι και βλέπαμε κτήρια να πέφτουν σαν τραπουλόχαρτα, το 2023 έρχεται ο Τακάσι Γιαμαζάκι με το Godzilla Minus One και επαναπλαισιώνει τον Γκοτζίλα ως την ανοιχτή πληγή της Ιαπωνίας μετά την ήττα της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Γιατί Minus One; Διότι η Ιαπωνία μετά τον πόλεμο ήταν στο μηδέν έπειτα από την πτώση της ατομικής βόμβας σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι. Απόλυτη καταστροφή. Η εμφάνιση του Γκοτζίλα την έριξε στο μείον ένα. Τι είναι όμως αυτό που έκανε το Minus One να ξεχωρίζει απ’ όλες τις υπόλοιπες τερατοταινίες; Ο Γιαμαζάκι έγραψε καλό σενάριο. Ένα σενάριο που τελικά κατέληξε να εκπληρώνει την υπόσχεση του Έντουαρντς το 2014 και που καταφέρνει να φτιάξει μια μοναδική ταινία που δεν λειτουργεί μόνο επειδή είναι κομμάτι ενός γνωστού franchise, αλλά επειδή είναι μια καλή ταινία με καλή δομή, πλοκή και χαρακτήρες που συμπαθείς.
♪ Oh no, they say he’s got to go
Go go Godzilla, yeah
Oh no, there goes Tokyo
Go go Godzilla, yeah ♪
Είναι γνωστό πως τα μεγάλα blockbuster του Χόλυγουντ σπάνια έχουν ολοκληρωμένο σενάριο όταν ξεκινούν τα γυρίσματα. Είτε μιλάμε για τους Avengers, το Mission Impossible, το Star Wars, ή οποιαδήποτε άλλη μεγάλη σειρά, πρώτα φτιάχνουν σκηνικά, κοστούμια, ξεκινάνε γυρίσματα και αν είναι τυχεροί μπορεί να έχουν έτοιμες τις σκηνές της ημέρας την ίδια ημέρα που θα τις γυρίσουνε. Αυτά που ξέρουν είναι τα κομβικά σημεία της πλοκής, κυρίως οι μεγάλες και σημαντικές σκηνές μάχης, εκεί που το γύρισμα θα είναι πιο απαιτητικό και η χρήση CGI αναγκαία, και αργότερα όταν θα τα έχουν όλα έτοιμα φτιάχνουν και την κεντρική πλοκή. Ο Γιαμαζάκι στο Minus One δεν πλαισίωσε ολόκληρη την ταινία γύρω από τον Γκοτζίλα και τις σκηνές καταστροφής, αλλά χρησιμοποίησε το τέρας για να αναδείξει τα τραύματα της Ιαπωνίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο.
Το πιο ανατρεπτικό απ’ όλα; Όλοι οι ανθρώπινοι χαρακτήρες είναι καταπληκτικοί και με τα πάθη τους ο καθένας μπορεί να ταυτιστεί. Ο ίδιος ο Γκοτζίλα δεν είναι ένα θέαμα που προσφέρει κάθαρση, αλλά μια φυσική απειλή που ήρθε να τιμωρήσει περισσότερο έναν λαό ο οποίος έχει περάσει τα πάνδεινα. Το Minus One είναι η ανατριχιαστική ιστορία του Κόιτσι Σικισίμα, ενός καμικάζι πιλότου, ο οποίος δειλιάζει και δεν εκπληρώνει το καθήκον του. Τον βλέπουμε να επιστρέφει στον τόπο του και να αντιμετωπίζεται με μίσος από τους υπόλοιπους κατοίκους που τον αναγνωρίζουν. Γνωρίζει τη Νόρικο, μια νεαρή γυναίκα που προσέχει ένα μωρό που δεν είναι δικό της, ένα από τα πολλά ορφανά της Ιαπωνίας, και μαζί αποφασίζουν, δειλά στην αρχή, να κάνουν οικογένεια στα συντρίμμια της παλιάς ζωής τους. Και όσο οι άνθρωποι προσπαθούν να συνέλθουν από τη φρίκη του πολέμου και να ανταπεξέλθουν στις νέες δυσκολίες, η εμφάνιση του Γκοτζίλα θα δημιουργήσει έναν νέο κύκλο βίας και καταστροφής στη χώρα. Το Minus One είναι απαραίτητο για να συνεχίσει κάποιος στο Minus Zero και ειλικρινά, δύσκολα μπορείς να μιλήσεις για το ένα δίχως να αναφερθείς στο άλλο. Οι δύο ταινίες είναι τέλεια συνδεδεμένες μεταξύ τους και στο Minus Zero συνεχίζεται να ρίχνεται φως στις πληγές της Ιαπωνίας με νέες οπτικές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η μόνη διαφορά είναι ότι τώρα ένα νέο τέρας κάνει την εμφάνισή του και ίσως οι ανθρώπινες δυνάμεις θα πρέπει να εφεύρουν έναν τρόπο να χρησιμοποιήσουν αυτό που κάποτε προσπάθησε να τους αφανίσει προκειμένου να εξολοθρεύσουν τη νέα απειλή.
♪ Oh no, they say he’s got to go
Go go Godzilla, yeah
Oh no, there goes Tokyo
Go go Godzilla, yeah ♪
Είναι εύκολο να βάλεις ένα τεράστιο mech να δείρει το τέρας. Είναι εύκολο να βάλεις δύο τέρατα να παλέψουν, αλλά η εφευρετικότητα στα σενάρια των ταινιών Minus είναι να βλέπουμε τους ανθρώπους να επινοούν νέους τρόπους για να πολεμήσουν τον Γκοτζίλα. Αυτό που σε μια αμερικανική παραγωγή θα ήταν το βαρετό κομμάτι του έργου εδώ είναι η ουσία του γιατί σου δείχνει το πνεύμα και την ανάγκη της Ιαπωνίας μετά τον πόλεμο να ξαναχτίσει ό,τι καταστράφηκε, ακόμα και αν χρειαστεί να παλέψει με τον Γκοτζίλα τον ίδιο. Δεν είναι το συνηθισμένο εθνικιστικό παραλήρημα που έχουμε συνηθίσει από τέτοια έργα, όπου αναδεικνύεται ο στρατός και η βία ως η μόνη λύση απέναντι σε μια απειλή, αλλά το αδάμαστο ανθρώπινο πνεύμα και η ανάγκη του να επιβιώσει και να δει την επόμενη μέρα. Μέσα από τη νέα προσθήκη του χαρακτήρα Κάντζι Μουρακάμι, στο Minus Zero βλέπουμε και την εκδικητική πλευρά της Ιαπωνίας· του ανθρώπου που επέζησε από την ατομική βόμβα, είδε την οικογένειά του νεκρή και τώρα θέλει να προξενήσει τον ίδιο πόνο στους Αμερικάνους.
♪ Godzilla! zilla…zilla…God zilla God zilla God zilla God zilla
God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla
God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla
Godzilla! ♪
Βέβαια και στις δύο ταινίες ο Γιαμαζάκι χρησιμοποιεί κάποιες ευκολίες και λογικά άλματα για να πάει την πλοκή εκεί που τη θέλει και δεν την αφήνει πάντα να εξελιχθεί οργανικά. Ειδικά στο Minus Zero αυτό δημιουργεί κάποιες παράξενες στιγμές όπου τα πράγματα δεν δένουν απόλυτα μεταξύ τους. Ταυτόχρονα, κάποιες νέες ιδέες που συστήνει στην πλοκή είναι αρκετά ενδιαφέρουσες και βρέθηκα σε σημείο να δικαιολογώ τις αστοχίες από τη στιγμή που οδηγούν την πλοκή σε ανεξερεύνητα και ενδιαφέροντα μονοπάτια. Δεν αναφέρομαι συγκεκριμένα για να αποφύγω τα spoilers.
♪ Rinji news o moshiagemasu!
God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla
Rinji news o moshiagemasu!
Godzilla ga Ginza hoomen e mukatte imasu!
God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla
Daishikyu hinan shite kudasai! Daishikyu hinan shite kudasai!
God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla God zilla ♪
Και βέβαια, όπως και στο Minus One, επειδή το σενάριο αντιμετωπίζει την απειλή του Γκοτζίλα και των τεράτων σοβαρά, δεν σημαίνει πως λείπουν οι ευφάνταστες και καταπληκτικές σκηνές καταστροφής. Όταν εμφανίζεται ο Γκοτζίλα στο έργο και στα ηχεία φουσκώνει η μουσική, θυμίζει τον Undertaker όπως μπαίνει μέσα στο ρινγκ και ετοιμάζεται να τα κάνει όλα καλοκαιρινά. Μόνο οι καμπάνες λείπουν. Η δράση είναι τόσο έντονη που υπήρχαν πολλές στιγμές που πήδηξα στο κάθισμά μου απ’ αυτό που έβλεπα. Ο σχεδιασμός του ήχου, η μουσική και όλα τα ειδικά εφέ κάνουν το έργο μία από τις καλύτερες εμπειρίες που είχα στο σινεμά όλο τον χρόνο. Είναι τέλειο όταν βλέπεις έναν χαρακτήρα που υπάρχει από τη δεκαετία του ’50, με τόσο μεγάλη σταδιοδρομία και τόσες διαφορετικές μορφές, να είναι πιο φρέσκος από ποτέ και να σε κάνει να περιμένεις την επόμενη ταινία του με ανυπομονησία. Αν και η τρίτη ταινία είναι στο ίδιο επίπεδο με τις δύο πρώτες, τότε η τριλογία του Γκοτζίλα θα είναι εύκολα από τις καλύτερες της δεκαετίας και του 21ου αιώνα γενικότερα. Το μόνο που θέλω εγώ τώρα είναι να βγάλουν και μια Minus Color εκδοχή για το σίκουελ όπως έκαναν για το πρώτο. Όσο καλή χρωματική παλέτα και να έχουν και τα δύο έργα, το Minus One είναι δέκα φορές καλύτερο ασπρόμαυρο και το ίδιο πιστεύω θα ισχύει και για το Minus Zero.
♪ History shows again and again
How nature points up the folly of man
Godzilla! ♪
