Η “VIRIDIANA” του Luis Bunuel, ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας για τον παγκόσμιο κινηματογράφο, έρχεται στους κινηματογράφους από τις 5 Ιουνίου.
Ένα έργο σκληρό, γκροτέσκο, βλάσφημο, πικρά χιουμοριστικό, το οποίο απαγορεύθηκε από τη δικτατορία του Φράνκο και καταγγέλθηκε από το Βατικανό. Αποτελεί μια αιχμηρή κριτική στον καθολικισμό, την υποκρισία της φιλανθρωπίας και τις κοινωνικές δομές. Ο Μπουνιουέλ χρησιμοποιεί σουρεαλιστικά και συμβολικά στοιχεία για να αποδομήσει τις παραδοσιακές αξίες, παρουσιάζοντας την αποτυχία της ιδεαλιστικής προσέγγισης της Βιριδιάνα απέναντι στην ανθρώπινη φύση.
Σύνοψη
Η Βιριδιάνα, μια νεαρή δόκιμη μοναχή, λίγο πριν πάρει τους τελικούς όρκους, επισκέπτεται απρόθυμα τον θείο της, Δον Χάιμε, που την έχει υποστηρίξει οικονομικά. Ο Δον Χάιμε, βλέποντας στη Βιριδιάνα την εικόνα της αείμνηστης συζύγου του, επιχειρεί να την αποπλανήσει. Μετά την αποτυχία του, αυτοκτονεί. Η Βιριδιάνα, γεμάτη ενοχές, αποφασίζει να μετατρέψει την έπαυλη του θείου της σε καταφύγιο για άστεγους και φτωχούς. Ωστόσο, η προσπάθειά της να επιβάλει την καλοσύνη και την ηθική οδηγείται σε χάος, κορυφούμενη σε μια σκηνή όπου οι άστεγοι αναπαριστούν μια βλάσφημη εκδοχή του Μυστικού Δείπνου.
Viridiana (1961)
Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Λουίς Μπουνιουέλ, Χούλιο Αλεχάντρο
Διεύθυνση φωτογραφίας: Χοσέ Φ. Αγουάγιο
Μουσική: Γκουστάβο Πιταλούγκα
Με τους: Σίλβια Πινάλ, Φερνάντο Ρέι, Φρανθίσκο Ραμπάλ, Μαργκαρίτα Λοθάνο
Έτος παραγωγής: 1961
Χώρα: Ισπανία / Μεξικό
Διάρκεια: 90 λεπτά
Γλώσσα: Ισπανικά
Διανομή: New Star
Βιογραφία του Λουίς Μπουνιουέλ
Ο Μπουνιουέλ υπήρξε μοναδικός στο να ενοποιεί το ονειρικό, το φαντασιακό και το πολιτικό. Οι ταινίες του είναι γεμάτες θρησκευτική και αστική σάτιρα, εμμονές γύρω από το σεξουαλικό απωθημένο, τις τάξεις, την υποκρισία της Εκκλησίας, τη μητρότητα και τον θάνατο. Αντλούσε συχνά υλικό από τα όνειρά του, διατηρώντας συνειδητά έναν τόνο ψυχρής ειρωνείας και πειθαρχημένης πρόκλησης.
Παρότι είχε δηλώσει άθεος και αντικληρικός, η παιδική του θρησκευτική εμπειρία φαίνεται να τον στοίχειωνε σε όλη του τη ζωή. Ο ίδιος είχε πει: «Ευχαριστώ τον Θεό που είμαι άθεος».
22 Φεβρουαρίου 1900 – 29 Ιουλίου 1983
Ο Λουίς Μπουνιουέλ γεννήθηκε στην Καλατάγιουδ της Αραγωνίας, στη βορειοανατολική Ισπανία, μέσα σε μια εύπορη οικογένεια με βαθιές καθολικές ρίζες. Ο πατέρας του ήταν γαιοκτήμονας και η μητέρα του, την οποία ο ίδιος αποκαλούσε «αγία», άσκησε μεγάλη επιρροή στην πρώιμη σκέψη του – τόσο ως προς τη θρησκευτικότητα όσο και ως προς την υποδόρια, σχεδόν υπαρξιακή ειρωνεία με την οποία θα αντιμετώπιζε αργότερα τη θρησκεία.
Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, στη φημισμένη Residencia de Estudiantes, όπου συνδέθηκε στενά με τον ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και τον ζωγράφο Σαλβαδόρ Νταλί. Οι τρεις τους αποτέλεσαν τον πυρήνα του ισπανικού μοντερνισμού, εκφράζοντας ριζοσπαστικές ιδέες σε τέχνη, ποίηση και πολιτική.
Το 1925 μετακόμισε στο Παρίσι, όπου εντάχθηκε στον κύκλο των σουρεαλιστών με τον Αντρέ Μπρετόν, τον Πωλ Ελυάρ, τον Ρενέ Μαγκρίτ και άλλους. Εκεί ξεκίνησε και η κινηματογραφική του καριέρα, αρχικά ως βοηθός σκηνοθέτη, ώσπου το 1929 συνεργάστηκε με τον Νταλί για να γυρίσουν την προκλητική και εμβληματική ταινία «Ένας Ανδαλουσιανός Σκύλος» (Un Chien Andalou). Χωρίς λογική αφήγηση, με σκηνές όπως το περίφημο κόψιμο του ματιού με ξυράφι, η ταινία αποτελεί μέχρι σήμερα μνημείο της κινηματογραφικής πρωτοπορίας.
Η επόμενη ταινία του, «Η Χρυσή Εποχή» (L’Âge d’Or, 1930), επίσης σε συνεργασία με τον Νταλί, εξόργισε την καθολική εκκλησία και τη συντηρητική κοινωνία της Γαλλίας. Η ταινία απαγορεύτηκε σχεδόν αμέσως και σηματοδότησε την περιθωριοποίησή του για μεγάλο διάστημα. Την περίοδο αυτή εργάστηκε και στο ντοκιμαντέρ «Γη χωρίς ψωμί» (Las Hurdes, 1933), για τις απάνθρωπες συνθήκες ζωής σε μια απομονωμένη περιοχή της Ισπανίας – ένα έργο που συνδύαζε ντοκιμαντερίστικο ρεαλισμό με κριτική και ειρωνεία.
Εξορία και Μεξικό
Ο Ισπανικός Εμφύλιος και η άνοδος του Φράνκο οδήγησαν τον Μπουνιουέλ σε αυτοεξορία. Αρχικά έζησε στις ΗΠΑ, όπου εργάστηκε στη MoMA και σε προπαγανδιστικά φιλμ για τη Δημοκρατική Ισπανία. Ωστόσο, λόγω του Μακαρθισμού και της καχυποψίας για τις αριστερές του απόψεις, σύντομα μετακόμισε στο Μεξικό, το οποίο έμελλε να γίνει η δεύτερη πατρίδα του και το πεδίο για πολλές από τις σημαντικότερες δημιουργίες του.
Στο Μεξικό, μεταξύ 1946 και 1965, γύρισε περισσότερες από 15 ταινίες, μερικές εκ των οποίων θεωρούνται αριστουργήματα, όπως:
- «Οι Ξεχασμένοι» (Los Olvidados, 1950) – μια σπαρακτική ματιά στη φτώχεια των παιδιών στο περιθώριο της πόλης.
- «Ναζαρέν» (Nazarin, 1959) – μια αλληγορική αναπαράσταση του χριστιανικού μαρτυρίου.
- «Βιριδιάνα» (Viridiana, 1961) – η μεγάλη επιστροφή στην Ισπανία, που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες αλλά απαγορεύτηκε αμέσως από το καθεστώς Φράνκο.
Η ευρωπαϊκή του ωριμότητα
Στη δεκαετία του ’60 και ’70, γύρισε τις πιο γνωστές ταινίες του στη Γαλλία με διεθνή παραγωγές. Αυτή η περίοδος περιλαμβάνει τα πλέον αναγνωρισμένα έργα του:
- «Ο Εξολοθρευτής Άγγελος» (El Ángel Exterminador, 1962)
- «Ημερολόγιο μιας καμαριέρας» (Le Journal d’une femme de chambre, 1964)
- «Η Ωραία της Ημέρας» (Belle de Jour, 1967), με τη Κατρίν Ντενέβ – διεθνής επιτυχία.
- «Η διακριτική γοητεία της Μπουρζουαζίας» (Le Charme discret de la bourgeoisie, 1972) – Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.
- «Το Σκοτεινό Αντικείμενο του Πόθου» (Cet obscur objet du désir, 1977) – η τελευταία του ταινία.
Τέλος
Ο Μπουνιουέλ πέθανε το 1983 στην Πόλη του Μεξικού από κίρρωση του ήπατος. Λίγο πριν τον θάνατό του δημοσίευσε την αυτοβιογραφία του «Η τελευταία μου πνοή» (Mon Dernier Soupir) – ένα βιβλίο γεμάτο από σοφία, ειρωνεία και εξομολογητική δύναμη, όπως ακριβώς και οι ταινίες του.
