Αυτό το περιστατικό «στάσης λόγω βλάβης» του υπερσύγχρονου μετρό της Θεσσαλονίκης δεν με άφησε να κάτσω ήσυχος στ’ αυγά μου. Ένα μετρό που προϋπολογίστηκε για πρώτη φορά το 1976 από τον νομάρχη Κωνσταντίνο Πυλαρινό, ακολούθησε η «τρύπα» του δημάρχου Σωτήρη Κούβελα το 1986 με ημερομηνία παράδοσης του έργου το 1995. Μα τα έργα δεν ολοκληρώθηκαν, έπαψαν λόγω δυσκολιών στη χρηματοδότηση και πάμε ξανά το 2006, όπου ξεκινάμε ένα νέο γύρο έργων.
Το 2024, 18 χρόνια αργότερα παραδίδεται ένα έργο πνοής που η Σαλονίκη το ‘χε πραγματικά ανάγκη μα τους βγήκε ξινό. Στέκομαι λίγο στην στάση Βενιζέλου, μια στάση που μας χαρίζει τον τίτλο της καλύτερης στάσης μετρό της Ευρώπης, αισθητικά βέβαια λόγω των αρχαίων. Ναι, αυτά τα «καταραμένα» τα αρχαία, τα ρωμαϊκά και τα βυζαντινά μάς καθυστέρησαν το μετρό που είμαι σίγουρος ότι «υπεύθυνοι» προσπάθησαν να προσπεράσουν τα εμπόδια των αρχαιολογικών υπηρεσιών, αλλά ευτυχώς δεν πέρασε το δικό τους. Το έργο με την επέκταση της Καλαμαριάς που θα παραδοθεί μέσα στο 2025 κόστισε περίπου 3 δις ευρώ.
Ως σκεπτόμενος πολίτης μού φαίνεται ακριβό πολύ να κοστίσει μια γραμμή 9,6 χλμ με 13 σταθμούς και 18 αυτοματοποιημένους συρμούς συν τα έργα κατασκευής 3 δις ευρώ, μα δεν θα το πω διότι η τάση της κυβέρνησης, όταν κάποιος φέρει μια αντίρρηση ή σκέψη είναι πια το «ν’ αφήσουμε τους λαϊκισμούς». Θα τηνε σεβαστώ αυτή τη γραμμή, αφού έτσι τους αρέσει, μα δεν θα κάνω και λοβοτομή οικειοθελώς ειδικά μετά από αυτές τις εικόνες που είδα. Το να μένεις μέσα στη μέση του τούνελ, αφού έχεις ακούσει ένα παράξενο ήχο στον συρμό δεν είναι ό,τι πιο ευχάριστο μπορεί να σου συμβεί. Φυσικά αν το δεις από την κωμική του πλευρά – που κατ’ εμέ δεν υπάρχει καμία τέτοια οπτική – τόσα χρόνια στο μετρό της Αθήνας το τούνελ δε το ’χω περπατήσει οπότε τους δόθηκε μια μοναδική ευκαιρία ζωής το να περπατήσουν 150 μέτρα οι επιβάτες και να απολαύσουν από κοντά τις υποδομές.
Αναρωτιούνται επίσης δημοσιογράφοι ΤΙ θα γινόταν αν ανάμεσα στους επιβάτες ήταν κάποιος με πατερίτσες ή με αναπηρικό αμαξίδιο, τι θα κάνανε αυτοί οι άνθρωποι. Μα θέλει και ερώτημα; Θα κάνανε ό,τι κάνουμε εμείς στην Αθήνα, όταν ανεβάζουμε με τα χέρια ηλικιωμένους ή άτομα με αμαξίδια, γιατί η ράμπα του λεωφορείου δεν λειτουργεί. Οι πιο βασταγεροί θα τους σήκωναν στα χέρια ίσαμε να βγουν απ’ το τούνελ, γιατί τελικά υπάρχει φως στο τούνελ όσο μαύρα και να ‘ναι όλα γύρω μας.
Δεν οδηγώ κι έτσι χρησιμοποιώ τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Έχω προλάβει τα ξύλινα βαγόνια του ΗΣΑΠ, έχω ανέβει τα ψηλά σκαλοπάτια των μπλε λεωφορείων και του πράσινου τιμημένου 040 Πειραιάς – Σύνταγμα, όπως και τα μεγάλα πορτοκαλί τρόλεϊ, ως και το 705 πήρα κάποτε, γιατί το τραγουδούσαν οι Στέρεο Νόβα. Βίωσα όλο τον εκσυχρονισμό τους, μα δεν άκουσα ποτέ μια συγγνώμη για ό,τι έχω ζήσει στα τόσα χρόνια που τα χρησιμοποιώ. Ως χρήστης ΜΜΜ δεν ήμουν ποτέ απ’ αυτούς που γκρίνιαζα, γιατί είναι βρώμικα τα βαγόνια του τρένου ή τρέχει πολύ ο οδηγός του λεωφορείου. Δεν είπα ποτέ είμαστε σαν τις ρέγγες στοιβαγμένοι μα σιωπηλά περίμενα να φτάσει η στάση μου.
Πολλά δεν έκανα τόσα χρόνια, πολλά δεν είπα και το μετανιώνω. Μετανιώνω ακόμα και σήμερα που πληρώνω εισιτήριο, γιατί οι παροχές ειδικά των λεωφορείων πια δεν το αξίζουν ούτε το 1,20€ μου. Έχε χάρη όμως που δεν ανέχομαι να μου πει ο ελεγκτής μπροστά στον κόσμο Δεν έχεις εισιτήριο, πάρε το πρόστιμο όσο κι αν θα ήθελα να του ανταπαντήσω: Κοιτά γύρω σου κανονικά θα έπρεπε να με πληρώνεις που μπαίνω εδώ μέσα. Πριν ανοίξει το αττικό μετρό αυτή η καθημερινή μου παρουσία σε ένα βρωμερό τρένο ή ένα λεωφορείο με κακότροπο οδηγό και επιβάτες μου φαινόταν έως και φυσιολογικό ίσαμε το 2000 που άλλαξαν όλα.
Η νέα χιλιετία με βρήκε σε ένα μετρό που ήταν καθαρό στα εγκαίνιά του και ίσαμε σήμερα είναι απ’ τα πιο καθαρά του πλανήτη. Αυτό συνέβη γιατί μάλλον όταν κάτι το βρούμε καθαρό το διατηρούμε κιόλας, έχουμε ένα σεβασμό ακόμα, μας το αναγνωρίζω. Φυσικά οι κατασκευαστικές κακοτεχνίες του αττικό μετρό όσο και να το διατηρούμε εμείς καθαρό είναι φανερές. Έχετε δει στάσεις και ’σείς με μούχλα από την υγρασία, με νερά να στάζουν (ακόμα και τις μέρες που δεν βρέχει), με ανελκυστήρες που δεν λειτουργούν.
Να μην μιλήσω όμως και για τις καθυστερήσεις στις στάσεις των λεωφορείων που ο κόσμος σε κεντρικές αρτηρίες της πρωτεύουσας μπορεί να περιμένουν 20 και λεπτά. Ακόμα και στο μετρό που είμαστε υπό τη γη παρατηρώ πολύ κόσμο να περιμένει στις αποβάθρες, γιατί τα δρομολόγια σε ώρες αιχμής δεν είναι πιο πυκνά. Είναι στιγμές που στο μετρό Σύνταγμα σκέφτομαι αν ένας φωνάξει «φωτιά» θα ποδοπατηθούμε. Δεν είμαι φοβικός και δεν θα με κάνουν με τις αστοχίες τους οι υπεύθυνοι, μα κάπως και η λογική μου μου λέει προφυλάξου μετά απ’ όσα έχουνε δει τα μάτια μου σ’ αυτή τη χώρα που θέλω να ζω.
Ας αφήσω όμως κατά μέρους τι έχω δει, τι έχω ακούσει, τι έχω ζήσει μέσα στα ΜΜΜ, αυτό είναι μια άλλη κουβέντα που δεν είναι τόσο σημαντική σε σχέση με το τι επιτέλους έχω ανάγκη ν’ ακούσω πια. Μια συγγνώμη δεν έχω ακούσει. Δεν εννοώ μια προσωπική συγγνώμη σε μένα, για το τι έχω ανεχτεί τόσα χρόνια στα ΜΜΜ αλλά μια ουσιαστική κρατική. Σκοτώνονται άνθρωποι στα Τέμπη, μόνο δικαιολογίες και κροκοδείλια δάκρυα μα μια συγγνώμη πουθενά. Παρουσιάζεται αυτή η βλάβη στο υπερσύγχρονο πολυδιαφημισμένο μετρό που ταλαιπωρεί από την πρώτη του μέρα τους επιβάτες με εκδοτήρια να μην λειτουργούν, με χρόνους αναμονής, συρμούς να έρχονται γεμάτοι και ακούω από τον υπεύθυνο αντίς για μια συγγνώμη για την ταλαιπωρία τη φράση «κάνουμε υπομονή με τις παιδικές ασθένειες που παρουσιάζει το μετρό» και «ακολουθήσαμε το πρωτόκολλο». Μπορείτε να αντιμετωπίζεται το μετρό ως ένα παιδί που θα παρουσιάσει και ασθένειες και ατυχήματα μα δυστυχώς είμαστε ενήλικες, δεν παίζουμε «μετρό» όπως παίζαμε «κρυφτό».
Στον κόσμο των ενηλίκων κάποιοι επιτέλους πρέπει να φερθούν υπεύθυνα και ειδικά όταν είσαι υπεύθυνος με τίτλο και μισθό και ν’ αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου. Θυμάμαι μικρός έδειχνε στην ΕΡΤ Ιάπωνα πολιτικό που ήθελε να κάνει έως και χαρακίρι από την ντροπή του. Δεν φαντασιώνομαι νεκρούς πολιτικούς λιντσαρισμένους, φασίστας δεν είμαι μα πια δεν μπορώ να μην απορώ μερικούς γιατί τους κρατάμε κιόλας. Με θύμωσε η ατιμωρησία τους. Γνωρίζουν ότι δεν θα τιμωρηθούν και δεν θα οδηγηθούν σε καμία παραίτηση.
Παρακολούθησα χθες τη συζήτηση για την ψήφιση του προϋπολογισμού και πάλι είδα πολιτικούς που αυταπατώνται ότι το ΕΣΥ λειτουργεί, που είναι ευτυχείς για την οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό στην Ελλάδα 2.0. Άκουσα και τον πρωθυπουργό μας να λέει «Αφού η ΝΔ είναι το κόμμα των λίγων, γιατί την ψηφίζουν οι πολλοί»; Τι να του απαντήσεις; Ότι δεν ψηφίζουν όλοι οι Έλληνες και βγαίνει πρώτη η αποχή άρα κάμε τις μαθηματικές σου πράξεις να δεις πόσοι πραγματικά σε ψήφισαν; Ότι έχεις βάλει σε θέσεις υπουργών γραφικούς τύπους που υποτιμούν ακόμα και την ιστορία του κόμματος με το σκοτεινό παρελθόν τους; Να του υπενθυμίσω ότι είναι ο πρώτος πρωθυπουργός στη ζωή μου που του δίνουν ευχές γάμευσης; Δεν θα πω τίποτε για να μην λαϊκίζω.
Θα πω ότι είμαστε «λίγοι» εμείς οι Έλληνες, γιατί δεν πάμε να ψηφίσουμε, «λίγοι» να επικαλούμαστε πια τον θεσμό της Δημοκρατίας τον ιερό, όταν έχουμε αφήσει τις ζωές μας στον αυτόματο πιλότο στα χέρια ανίκανων πολιτικών όλων των κομμάτων που υπόσχονται που τάζουνε και ουδέποτε ευθύνες δεν αναλαμβάνουν. Άραγε γιατί έχω αυτή την ψευδαίσθηση και προσμένω να ζητήσουν συγγνώμη κόμματα όπως η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ που χρωστάνε εκατομμύρια στις τράπεζες και ενώ μαζί τα φάγαμε οι πολίτες μόνο τα πληρώνουν. Τα τελευταία «κερατιάτικα» που πληρώσαμε εμείς οι φορολογούμενοι είναι τα περίπου 380.000€ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πρόστιμο για τις κομματικές απάτες με τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των απόδημων ψηφοφόρων που διέρρευσαν από το Υπουργείο Εσωτερικών για να ευνοηθούν υποψήφιοι ευρωβουλευτές της κυβέρνησης. Η πληρωμή λογαριασμών θα γίνεται πια δίχως κόστος δεν θα παίρνει πια η τράπεζα τα 0,60 λεπτά και πρέπει να νιώθουμε χαρούμενοι που γίνεται το αυτονόητο σε ένα κράτος που οι πολίτες με τον κόπο τους σώσανε τις τράπεζες και δεν είναι λαϊκισμός είναι γεγονός. Δεν είδα κανένα κόμμα να πληρώνει τα χρέη του, δεν είδα κανέναν πολιτικό να αποποιείται τη βουλευτική του έστω σύνταξη για να αποπληρωθούν τα χρέη. Όλο το πολιτικό μας σύστημα στα μάτια μου μια απογοήτευση και δεν μου δίνουν έστω το ελάχιστο, τη συγγνώμη τους.
Μια συγγνώμη είναι παραδοχή λάθους, μια συγγνώμη έστω και ψεύτικη μετράει. Είδατε πού τελικά οδηγήθηκα; Να περιμένω έστω μια ψεύτικη συγγνώμη για να γαληνέψει η ψυχή μου μα κάπως πρέπει να ξεπεράσω και ’γώ την παιδική μου ασθένεια, αυτή του ρομαντισμού που με διακατέχει. Που οραματιζόμουν να ζω σε μια κοινωνία όπου οι πολιτικοί που με κυβερνούν ζουν στον ίδιο κόσμο με τους ψηφοφόρους τους κι όχι στον κόσμο τον δικό τους.
Κυκλοφορώ καθημερινά ανάμεσα σε ανθρώπους, νιώθω το άγχος τους να προλάβουν να πάνε στη δουλειά τους. Τους ακούω να μιλάνε στα κινητά τους, παρατηρώ το γρήγορο βάδισμά τους, τα νεύρα όλων πια είναι σε μια ένταση και περιμένουν μια αφορμή για να κάνουν την έκρηξή τους. Οι καβγάδες και οι εντάσεις συνεχείς μέσα στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αφορμή η κυρία που βιάζεται να περάσει, ο κύριος που στηρίζεται στην πόρτα και εμποδίζει, ο «βρωμιάρης» ο μετανάστης που δεν πληρώνει εισιτήριο, η κοπέλα που μιλάει δυνατά στο κινητό με τη φίλη της, το αγόρι που βάζει δυνατά τη μουσική ή παίζει το παιχνίδι στο κινητό του. Όλοι απορούν γιατί θέλει να μπει μέσα αυτός με τις πολλές σακούλες, η γιαγιά με το καρότσι της λαϊκής, ο τουρίστας με τις βαλίτσες κι όλοι κάνουν ωχ όταν στην στάση δουν άνθρωπο με αμαξίδιο. Προσωπικά με πιάνει το ωχ της ντροπής που θα πρέπει αυτός ο άνθρωπος, είτε είναι σε αμαξίδιο είτε με πατερίτσες είτε είναι υπέρβαρος, δεν θα βιώσει την αξιοπρέπεια της αυτοδιαχείρισής του μα στην καλοσύνη των περαστικών επιβατών θα βασιστεί που θα πρέπει να τον ανεβάσουν πάνω ενώ οι υπόλοιποι θα θυμώνουν για την άργητα που τους προκαλεί το συμβάν.
Γιομάτα τα μέσα μαζικής μεταφοράς ψυχές με το κράτος σαν να μετρά τις τελευταίες τους ώρες, τα βαστά υποστελεχωμένα με οδηγούς που φτάνουν στα όρια τους και λειτουργούν πολλές φορές κακότροπα, γιατί δεν θα τιμωρηθούν, μια ΕΔΕ θα περάσουν και πάλι μετά πίσω απ’ το τιμόνι. Στόλοι νέων λεωφορείων που σπάνια κάνουν την εμφάνισή τους και μοιάζουν με πούλμαν σχολικών εκδρομών που στα μάτια μου και στην πράξη δεν μας χωράνε όλους και πάντα κάποιοι μένουμε απέξω.
Ίσως αν οδηγούσα ή αν είχα οδηγό τίποτε να μην παρατηρούσα και να είχα ασπαστεί και ’γώ την οπτική του «συγγνώμη δεν ζητώ τα πάντα σοφά εποιήσα». Ίσως έτσι να ήμουν και πιο ήρεμος και να μην είχα αυτές τις σκέψεις που με οδηγούν στον λαϊκισμό. Ίσως…
