Στυλιζαρισμένοι πρωταγωνιστές ποζάρουν σαν πρωταγωνιστές διαφήμισης, σε σουρεαλιστικό φόντο που κλείνει το μάτι στην pop αισθητική και το υπόγειο ρεύμα του παραλογισμού, η ματαιότητα συναντά την ειρωνεία, η τελειότητα την αμφισβήτηση. Η ανθρώπινη ύπαρξη αναδύεται μεγαλειωδώς με τα πάθη της, με χιούμορ και φτάνει στην επιφάνεια μέσα σε ένα εκτυφλωτικό και σε έναν αλλόκοτο κόσμο με φιλοδοξίες και ματαιώσεις.
Η Στέλλα Καπεζάνου στην ατομική της έκθεση στην Evripides Art Gallery παρατηρεί και ιχνηλατεί τους ανθρώπους που αναδύονται μέσα από το τρυφηλό περιβάλλον, ασύλληπτα μόνους και, αποκομμένους από τον όλο περίγυρό τους, να βυθίζονται σε αφόρητη ματαιότητα.
Με τη διεισδυτική ματιά ενός σκηνοθέτη και με πηγή έμπνευσης τον άνθρωπο, η εικαστικός παρακολουθεί τις ζωές των ηρώων της και δημιουργεί αλλόκοτους κόσμους κάπου μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, καλώντας τους θεατές να καταλήξουν στη δική τους αντίληψη και ερμηνεία των έργων της.
Λίγες μέρες πριν από τα εγκαίνια της έκθεσής της που θα διαρκέσει από τις 8 έως τις 31 Οκτωβρίου της ζητήσαμε να μας ξεναγήσει στον κόσμο των έργων της:
Αν υποθέσουμε πως η ζωγραφική είναι ένα παράθυρο στον κόσμο ποιος είναι ο κόσμος που βλέπετε;
Αν υποθέσουμε πως η ζωγραφική μου είναι παράθυρο, ο κόσμος εκεί έξω είναι πολύπλοκος, υπόγεια παράλογος και ψεύτικος. Η θέα του είναι αρχικά τέλεια, στυλιζαρισμένη -σχεδόν σα διαφήμιση. Τα όσα διαδραματίζονται όμως, στην πραγματικότητα δε θα μπορούσαν ποτέ να έχουν συμβεί, είναι άσχετες φαινομενικά πιθανότητες που συνυπάρχουν στο ίδιο frame. Η φύση παίρνει τη μορφή ταπετσαρίας και ορισμένες φορές καταπίνει τους ανθρώπους, ο ουρανός μοιάζει ιδανικός, το γρασίδι έχει το τέλειο χρώμα που στέκεται για όλα τα γρασίδια του κόσμου, τα σκηνικά θα μπορούσαν να είναι παρμένα από ταινία.
Τον κόσμο μου αρέσει να τον ζωγραφίζω όχι όπως μοιάζει, αλλά όπως εγώ τον θέλω να μοιάζει τη δεδομένη στιγμή, στο συγκεκριμένο κάθε φορά πίνακα. Έτσι η αναπαράσταση της ζωής δεν καθορίζεται από την εξωτερική πραγματικότητα, αλλά μόνο από τη δική μου επιθυμία. Είναι βαθιά λυτρωτική η ελευθερία στη ζωγραφική και γενικότερα στην τέχνη, γιατί μπορείς να κάνεις ότι θες χωρίς να δίνεις λογαριασμό σε κανέναν.
Τι είναι αυτό που σταθερά και επίμονα σε όλη τη διάρκεια του έργου σας, σας απασχολεί;
Με απασχολεί η ανάγνωση της ανθρώπινης κατάστασης και ταυτόχρονα η ζωγραφική η ίδια. Παρατηρώ, σκηνοθετώ, ζωγραφίζω τον άνθρωπο. Έχω ελάχιστα έργα χωρίς ανθρώπινη μορφή, μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να σηκώσω το πινέλο για να ζωγραφίσω κάτι άλλο και να με ενδιαφέρει κιόλας. Ίσως κάποια μικρά, γρήγορα σχέδια, που όμως ιδανικά θα καταλήξουν σε ένα μεγάλο καμβά, ως μέρη κάποιας σύνθεσης από ανθρώπους, ζώα, σκηνικά, φυτόμορφα στοιχεία και αφηρημένες επιφάνειες μπλεγμένα μεταξύ τους, ακυρώνοντας ενίοτε τους ίδιους τους πρωταγωνιστές μου.
Την ίδια στιγμή στιγμή όμως, με νοιάζει (με καίει για την ακρίβεια) και ο τρόπος που ακουμπάει το πινέλο μου στον καμβά. Δε θέλω τη ζωγραφική μου διαδικαστική, απλά για να παραστήσω κάτι. Δε θέλω όλη την επιφάνεια δουλεμένη με τον ίδιο τρόπο -με αυτόν που ενδεχομένως ξέρω να κάνω καλά-, με προβληματίζουν σε κάθε έργο απ’ την αρχή οι συμβάσεις της ζωγραφικής αναπαράστασης και το πώς θα μπορούσαν κάθε φορά να διευρυνθούν τα δικά μου εκφραστικά όρια, διαχειριζόμενη με σεβασμό ένα τόσο παραδοσιακό εκφραστικό μέσο.
Αν σας ζητούσα να μου περιγράψετε τους ανθρώπους που πρωταγωνιστούν στα έργα σας τι θα μου λέγατε γι’ αυτούς;
Οι πρωταγωνιστές μου στην ενότητα Baby One More Time, είναι αυτό που λέμε “άνθρωποι της διπλανής πόρτας” with a twist. Αυτό που έχω πειράξει είναι το θράσος τους. Έχουν ντυθεί, έχουν γδυθεί, ποζάρουν ή βυθίζονται αποστασιοποιημένοι στον εσώτερο κόσμο τους, ξέροντας όμως πολύ καλά ότι παρακολουθούνται. Μάλιστα, είναι σχεδόν επιδειξιομανείς, το απολαμβάνουν αυτάρεσκα και επιστρέφουν το βλέμμα. Οι γυναίκες εδώ είναι δυνατές, έχουν εξουσία, επιδεικνύονται, ενώ οι άνδρες πολλές φορές απλά τις πλαισιώνουν ή γίνονται αυτοί το αντικείμενο του πόθου. Σε πολλά από αυτά τα έργα στόχος μου ήταν να δημιουργηθούν ερωτήματα στον θεατή για τη σεξουαλικότητα των ηρώων μου, την οποία και άφησα σκόπιμα αόριστη.
Χρησιμοποιείτε το χρώμα γενναιόδωρα, και θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια είναι αυτά τα χρώματα που σας έχουν δυσκολέψει περισσότερο αλλά και αυτά που αγαπάτε περισσότερο;
Δουλεύω με μεγάλη σε γκάμα (και μέγεθος) παλέτα, με λάδια, ακρυλικά, gouache και κάποιες φορές άλλα πειραματικά υλικά. Ένα είναι -κατά τη γνώμη μου- το δυσκολότερο να κατακτηθεί. Το χρώμα του δέρματος per se. Δεν αγοράζεται, δεν υπάρχει συνταγή, δεν είναι -και δεν είναι και το ζητούμενο να είναι- ποτέ το ίδιο. Και σα να μη φτάνουν όλα αυτά, στο 2020 ως ζωγράφοι οφείλουμε να το μεταφράσουμε και με ένα σύγχρονο τρόπο. Και εδώ είναι η παγίδα πλέον, ότι κάποιες φορές “σύγχρονο” βαπτίζεται το εύκολο. Ίσως είναι χιλιοειπωμένο, αλλά για μένα κανένα άλλο μέσο δε φτάνει τη ζωγραφική ωριμότητα του λαδιού. Ξέρω πως κοιτάζοντας τα έργα μου δύσκολα το φαντάζεται κανείς, αλλά το πιο πολύτιμό μου χρώμα είναι το Van Dyke brown.
Ποιοι είναι οι ήρωές σας, ποιοι σας έχουν επηρεάσει στη ζωγραφική και στο πως βλέπετε την τέχνη σας;
Κοιτάζω πολλούς ζωγράφους, με αρχικό κριτήριο να τιμούν το μέσο. Αξεπέραστη αγάπη ο Manet, η έλλειψη προοπτικής στα έργα του, οι παγωμένοι χαρακτήρες του, το ζεστό του μαύρο, τα σμαραγδιά εδώ και κει. Mεγάλος έρωτας ο Eric Fischl, ανατριχιάζω με την ευκολία που ζωγραφίζει τη σάρκα. Υπέροχοι ο Alex Katz, o Henry Taylor, o Kerry James Marshall, η Karen Kilimnik, η Lynette Yiadom-Boakye και τόσοι άλλοι ονειρεμένοι ζωγράφοι…
Μιλήστε μου για την ενότητα των έργων σε αυτή την έκθεση.
Το Baby One More Time είναι μία ενότητα έργων που στοχεύει στην παρατήρηση των ανθρώπινων σχέσεων. Τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, τις σχέσεις τους με τα αντικείμενά τους και εντέλει την ίδια την απουσία των σχέσεων. Ο τίτλος είναι παρμένος από το ομώνυμο τραγούδι της Britney Spears, του οποίου ο πρώτος στίχος λέει “Oh baby, baby, how was I supposed to know, that something wasn’t right here?”. Η διαδικασία παραγωγής της σειράς αυτής ξεκίνησε το 2017. Σχεδόν πάντα δουλεύω ενότητες έργων με ενιαία θεματική, πάνω σε κάτι που με απασχολεί προσωπικά ανά εποχή. Το πρόβλημά μου ζωγραφίζω.
