Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που υλοποιήθηκε με τη συνεργασία του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γερμανικής Ταινιοθήκης του Βερολίνου (Stiftung Deutsche Kinemathek) με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από την πτώση του Βερολινέζικου Τείχους (1989-2009).
Την επιμέλεια του προγράμματος είχε ο Claus Löser, θεωρητικός και κριτικός του κινηματογράφου.
Το αφιέρωμα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Berlinale 2009, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου, και κατόπιν σε διάφορες πόλεις ή φεστιβάλ.
Οι κινηματογραφικοί προάγγελοι της μεγάλης αλλαγής – ή καλύτερα της ειρηνικής επανάστασης στην Ευρώπη – προέρχονται από τη Γερμανία (Ανατολική και Δυτική) και διάφορες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και έχουν «γεννηθεί» την τελευταία δεκαετία του Ψυχρού Πολέμου.
Οι τόποι «γέννησης» τους είναι εν μέρει τα κινηματογραφικά στούντιο της Βουλγαρίας, της Πολωνίας, της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Ανατολικής Γερμανίας, της Σοβιετικής Ένωσης και της Τσεχοσλοβακίας και εν μέρει οι οριακές περιοχές του κινηματογράφου (π.χ. η πειραματική δημιουργία) ή το καλλιτεχνικό περιθώριο.
Μεταξύ των δημιουργών βρίσκονται και μεγάλοι ευρωπαίοι σκηνοθέτες, όπως η Τσέχα Βέρα Τσιτίλοβα (Věra Chytilová), ο Πολωνός Κριστόφ Κισλόφσκι (Krzysztof Kieślowski) ή η Γερμανίδα Χέλκε Μίσελβιτς (Helke Misselwitz).
Οπουδήποτε δεν είμαστε εμείς,
είναι καλύτεραΑντίο Χειμώνα (Winter adé)
Στην Αθήνα θα παρουσιαστούν:
9 ταινίες μεγάλου μήκους, 2 μεσαίου μήκους ντοκιμαντέρ, 2 μικρού μήκους animation και 5 πειραματικές ταινίες. Αρκετές απ’ αυτές ήταν λογοκριμένες ή απαγορευμένες, δεν είχαν προβληθεί ποτέ στη Γερμανία, συχνά ούτε και στη χώρα παραγωγής τους. Στην Ελλάδα προβάλλονται τώρα οι περισσότερες για πρώτη φορά σε αποκατεστημένες κόπιες από τη Γερμανική Ταινιοθήκη του Βερολίνου και την Ταινιοθήκη του Goethe-Institut Athen.
Σχεδόν όλοι οι καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα αυτό υπήρξαν θύματα της «κρατικής εποπτείας», ενώ οι ταινίες τους λογοκρίθηκαν, ακρωτηριάστηκαν κι έμειναν για χρόνια ξεχασμένες. Η νέα αυτή ανάγνωση των ξεχασμένων ταινιών αποκαλύπτει την διορατικότητα της σκηνοθετικής ματιάς απέναντι σε συγκυρίες μη ορατές ακόμη στο «γυμνό μάτι». Κοινό γνώρισμα των ταινιών του αφιερώματος είναι ότι, ασυνείδητα, πάλλονται σε μια αίσθηση αλλαγών που θα γίνονταν εμφανείς στην κοινωνία αρκετά χρόνια αργότερα. Ταυτόχρονα προοικονομούν την κατάρρευση του ευρωπαϊκού κομμουνισμού σαν «σεισμογράφος», επιβεβαιώνοντας την ευαισθησία του κινηματογράφου ως μέσου. Οι ταινίες του αφιερώματος μιλούν για μια πραγματική ουτοπία, για την ακεραιότητα της δημιουργικής ενέργειας ενάντια στην πανταχού παρούσα καταστρατήγηση των δικαιωμάτων και μαρτυρούν το κουράγιο των δημιουργών μπροστά στις κυρίαρχες κομφορμιστικές τάσεις και τους καταφανώς ανυπέρβλητους μηχανισμούς ελέγχου. Τολμούν όλες τους ν’ αθετήσουν τη συνθήκη της σιωπής, με το αντίστοιχο πάντα τίμημα.
Απ’ όπου κι αν προέρχονται όλοι οι «προάγγελοι» εκφράζουν την ελπίδα για μια ριζική αλλαγή, για ένα «άνοιγμα» – οικονομικό, πολιτικό, προπάντων καλλιτεχνικό. Έχουν επίσης όλοι τους διευρύνει τα καλλιτεχνικά σύνορα, είτε ως φόρμα είτε ως περιεχόμενο και έχουν διακηρύξει με θάρρος την επιτακτική ανάγκη για αλλαγή.
Οι ταινίες προβάλλονται στην εκάστοτε γλώσσα με ελληνικούς υπότιτλους, εκτός από τις πειραματικές που προβάλλονται με αγγλικούς.
Η έναρξη του προγράμματος γίνεται στο Goethe-Institut Athen μ’ ένα αριστούργημα της κινηματογραφικής τέχνης: Μια μικρού μήκους ταινία animation, γυρισμένη στο κατώφλι της μεγάλης αλλαγής στην Ευρώπη, η οποία και βραβεύτηκε με Όσκαρ. Αλλά και οι υπόλοιπες ταινίες των δυο πρώτων ημερών, πλην μιας, είναι γυρισμένες στο μεταίχμιο των εξελίξεων. Μεταξύ αυτών και το ντοκιμαντέρ της Helke Misselwitz Αντίο Χειμώνα (Winter Ade) που δανείζει τον τίτλο του στο αφιέρωμα.
