Η γκαλερί CAN παρουσιάζει από τις 5 Φεβρουαρίου την ατομική έκθεση της Μαριάννας Ιγνατάκη με τίτλο “Soft, Sharp and Hollow, Like their Breath”, που περιλαμβάνει γλυπτά, ζωγραφικά έργα σε καμβά και σχέδια σε χαρτί.
Η έκθεση φωτίζει μια ώριμη και καθοριστική στιγμή στην πορεία της καλλιτέχνιδας, συνεχίζοντας τον διάλογο γύρω από το σώμα, το φύλο και την εικόνα.
Η Μαριάννα Ιγνατάκη ανήκει σε μια γενιά γυναικών καλλιτεχνών που επαναπροσδιορίζουν τη ζωγραφική και τη γλυπτική όχι ως μέσα αναπαράστασης, αλλά ως πεδία κριτικής σκέψης. Όπως έχει επισημάνει η Griselda Pollock, η φεμινιστική πρακτική στην τέχνη δεν προσθέτει απλώς νέες εικόνες, αλλά αλλάζει τους όρους της ορατότητας. Στο έργο της Ιγνατάκη, η έμφυλη μορφή δεν λειτουργεί ως αντικείμενο θέασης, αλλά ως χώρος έντασης, μεταμόρφωσης και αντίστασης απέναντι σε σταθερές κατηγορίες.
Στους πίνακες και στα έργα σε χαρτί, το πορτρέτο απογυμνώνεται από κάθε ψυχογραφική βεβαιότητα. Πρόσωπα διπλά, αχνά ή καλυμμένα, βλέμματα που αποσύρονται και λεπτομέρειες που διαταράσσουν την αίσθηση της βεβαιότητας, συνθέτουν εικόνες σε διαρκή ταλάντωση ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα. Η αισθητική τους εκτείνεται από λιτές, ελλειπτικές αναπαραστάσεις έως πιο σύνθετες, άχρονες εικόνες με αναφορές στο τσίρκο, το θέατρο και το role-play, συγκροτώντας έναν κόσμο όπου η επιτέλεση της μορφής μπορεί να είναι αυθεντική ή κατασκευασμένη, μόνιμη ή προσωρινή.
Όπως γράφει η Judith Butler, το φύλο είναι η επαναλαμβανόμενη στυλιζαρισμένη διαμόρφωση του σώματος, ένα σύνολο επαναλαμβανόμενων πράξεων μέσα σε ένα αυστηρά ρυθμιστικό πλαίσιο, δηλ. το φύλο δεν είναι κάτι που είμαστε, αλλά κάτι που κάνουμε ξανά και ξανά — μια θέση που στο έργο της Ιγνατάκη μεταφράζεται σε μια αμφίσημη συνθήκη αναγνώρισης, όπου οι μορφές παραμένουν ανοιχτές και μη οριστικές, μεταφέροντας την ευθύνη της ανάγνωσής τους στον θεατή.
Στα γλυπτά από ύφασμα και μαλλιά, συνθετικά υλικά και περούκες λειτουργούν ως τρισδιάστατες προεκτάσεις αυτής της ζωγραφικής έρευνας. Μαλακά και ταυτόχρονα αιχμηρά, μοιάζουν με σώματα που έχουν συναρμολογηθεί, φορεθεί και εγκαταλειφθεί, σαν κελύφη μετά την εκπνοή. Η χρήση της μάσκας και του υβριδικού σώματος παραπέμπει σε αυτό που η Hélène Cixous περιέγραψε ως «γραφή του σώματος» — μια πρακτική όπου το σώμα δεν εξηγείται ούτε αναπαρίσταται, αλλά μιλά μέσα από ρήγματα, υπερβολές και μεταμορφώσεις.
Σε μια εποχή αυξημένης ορατότητας και διεύρυνσης των έμφυλων και σωματικών εκφράσεων, αλλά και έντονων αντιδράσεων απέναντι σε αυτές, τα πλάσματα της Ιγνατάκη συγκροτούν μια εναλλακτική κοινότητα. Το αλλόκοτο, το τερατώδες και το «άλλο» δεν παρουσιάζονται ως απειλή, αλλά ως κοινός τόπος. Όπως σημειώνει η Donna Haraway, «Δεν χρειαζόμαστε “καθαρές” ταυτότητες, αλλά σχέσεις, συγγένειες και υβρίδια.» — μια θέση που διαπερνά το σύμπαν της Ιγνατάκη, όπου όλοι χωράνε και κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να σταθεροποιηθεί.
Η έκθεση “Soft, Sharp and Hollow, Like their Breath” δεν προτείνει αφηγήσεις ούτε εικονογραφεί θέσεις. Αντίθετα, εκθέτει μορφές σε διαρκή μετάβαση, εικόνες που αναπνέουν, αδειάζουν και επανέρχονται και προτείνει έναν χώρο επιβράδυνσης και αντίστασης, που επιτρέπει στην εικόνα να παραμείνει συνάντηση ή εμπειρία και όχι απάντηση. Η Ιγνατάκη επανατοποθετεί έτσι τη ζωγραφική και τη γλυπτική ως χώρους όπου το σώμα μπορεί να υπάρξει ελεύθερα, χωρίς όρια και χωρίς βεβαιότητες. Η υλικότητα, στην περίπτωση της, δεν υπηρετεί τη μίμηση του σώματος αλλά τη μνήμη του, και τα υλικά λειτουργούν ως ίχνη, συχνά γνώριμα και οικεία, σαν απομεινάρια μιας ανάσας που δεν έχει ακόμη σβήσει.
Η Μαριάννα Ιγνατάκη (γ.1977) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Η πρακτική της περιλαμβάνει τη ζωγραφική, τη γλυπτική, το σχέδιο και το βίντεο, και επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός προσωπικού, μυθολογικού σύμπαντος, όπου το σώματα και υποκείμενα εμφανίζονται ρευστά και διαρκώς μεταβαλλόμενα. Το έργο της διερευνά ζητήματα ταυτότητας, αυτοαντίληψης και ετερότητας, την έλξη προς τον τρόμο, τη γοητεία του καρναβαλικού και τη χρήση της μάσκας ως μέσο ελευθερίας και μεταμόρφωσης. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Technische Universität της Βιέννης και Εικαστικές Τέχνες στη Σχολή Καλών Τεχνών του Saint-Étienne στη Γαλλία. Μεταξύ 2010 και 2017 έζησε και εργάστηκε στο Πεκίνο. Έχει παρουσιάσει πολυάριθμες ατομικές εκθέσεις σε μουσεία και γκαλερί στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ έχει συμμετάσχει σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στην Ευρώπη, την Κίνα και τις ΗΠΑ. Το 2025 παρουσίασε την ατομική έκθεση Οι Σοφοί, τα Πράσινα Άλογα και Μερικά Ακόμα Κτήνη στο MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη. Εκπροσωπείται από την CAN Christina Androulidaki gallery (Αθήνα) και συνεργάζεται με την frontviews (Βερολίνο) και τις Reiter Galleries (Βερολίνο–Λειψία). Έχει συμμετάσχει στις εκθέσεις: Η Σαγήνη του Αλλόκοτου στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας (2025), TERRA DIASPORA – Changing Worlds, Kunstverein Göttingen (2024), A:PRÉS D:ESSÉRT, A:D: Curatorial, Βερολίνο (2023), Kreatur, Reiter galleries, Βερολίνο, (2022), Drawing Wow, Minuseins, Βιέννη (2022), Κοινό Κτήμα, MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη, (2022); Ειδυλλία Οδός, Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Αθήνα (2022); CRUSH, The Finnish Institute in Germany at Feld + Haus, Βερολίνο (2022); CHARTA II, Identity and Narration, frontviews στο HAUNT, Βερολίνο (2021); KIΝΗΜΑΤΑ στο Μουσείο Μπουμπουλίνας, Σπέτσες (2021); Gods and Monsters, Blick Auf Die Jüngste Vergangenheit, Kunstverein Montez, Φρανκφούρτη (2021); Homeostasis, Frontviews στο Heit, Βερολίνο (2019); Overview Effect: Encountering the Cosmos, MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη, (2019); Athens Photo Festival, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα (2019), Am I that Name or that Image, MoCA Skopje (2019); What is Eros, MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη (2019); Reverse the Perspective, Xiangsi Art Museum, Tianjin (2015); Διάλογος μεταξύ Κινέζων και διεθνών καλλιτεχνών, Taihang Huang Shan, Μουσείο του Πανεπιστημίου Renmin, Πεκίνο (2014); Το Όμορφο δεν είναι παρά η αρχή του Τρομερού, MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη (2009); 13th Biennial of Young Artists from Europe and the Mediterranean στο Μπάρι (2008); κ.α.
