Μπορεί η τεχνογνωσία να αποτελέσει πόρο αναζωογόνησης της ελληνικής περιφέρειας; Μέσα από το πρίσμα του πολιτισμού και των αξιών αυτού, εδώ και τρία χρόνια ξεκίνησε σιωπηλά μια έρευνα πάνω στα τεχνικά και βιοτεχνικά επαγγέλματα. Για την THE TEΛΟΣ SOCIETY (ΤΤS) – Arts & Culture Research Lab Observatorium, η απάντηση ξεκινά από τους ανθρώπους, τις δεξιότητες και τις επαγγελματικές προοπτικές που μπορούν να αναπτυχθούν εκεί όπου η πληθυσμιακή συρρίκνωση απειλεί τη συνέχεια των τοπικών κοινωνιών.
Από το 2019, έχοντας μελετήσει, πραγματοποιήσει δράσεις και προγράμματα σε περισσότερους από 70 τόπους της Ελλάδας, η THE TEΛΟΣ SOCIETY έχει εντοπίσει ένα σημαντικό απόθεμα βιωματικής γνώσης και τεχνικών δεξιοτήτων σε νησιωτικές, ορεινές, ακριτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Αυτή η regional intelligence (ευφυΐα του τόπου)—η γνώση που γεννιέται από τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο, τους πόρους και τις παραγωγικές του δυνατότητες, μπορεί να αποτελέσει καταλύτη επαγγελματικής ανάπτυξης τοπικής ανθεκτικότητας αλλά και ανάδειξη πολιτιστικών αξιών.
Το ερευνητικό πολιτιστικό πρόγραμμα MADE IN GREECE – Η Γενεαλογία της Τεχνογνωσίας της ΤΗΕ ΤΕΛΟΣ SOCIETY αναπτύσσεται σε τρεις άξονες: HANDMADE IN GREECE, ReMADE IN GREECE και GROWN IN GREECE, με τρεις στοχευμένες αποστολές: α. τη γενεαλογία της τεχνογνωσίας, β. τη γενεαλογία της μεντορείας και γ. την γενεαλογία του επαγγελματικού προσανατολισμού.
Στόχος είναι η καταγραφή, η ανάδειξη και μελέτη αυτών των αλληλένδετων παραγόντων.
Τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, στο Αμφιθέατρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΒΕΑ), Ακαδημίας 18, η ερευνήτρια του προγράμματος και ιδρύτρια της THE TEΛΟΣ SOCIETY, Γεωργία Κοτρέτσος, έφερε για πρώτη φορά τη συζήτηση στην Αθήνα, με την εκδήλωση «MADE IN GREECE – Η Γενεαλογία της Τεχνογνωσίας». Σε συνδιοργάνωση με το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας και υπό την αιγίδα του, και με τη στήριξη και συμμετοχή του Προέδρου και Α’ Αντιπροέδρου πραγματοποιήθηκε μια συζήτηση όπου όλοι από διαφορετικό πρίσμα εστίαζαν στο ίδιο κέντρο και θέτανε ερωτήματα κομβικής σημασίας.
Προσκεκλημένοι ομιλητές της ΤΤS στη παρουσίαση ήταν ο Κωνσταντίνος Δαμίγος, Πρόεδρος του ΒΕΑ, ο Ιωάννης Μάνος, Α΄ Αντιπρόεδρος του ΒΕΑ, η Αρτεμισία Χαρίτου, Διοικητική Προϊσταμένη του Επιμελητηρίου Εύβοιας, ο Κωνσταντίνος Λεβέντης, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας, η Γεθσημανή Καραγιάννη, μουσειολόγος και επιμελήτρια του εργαστηρίου μουσικών εγχόρδων ΣΟΝΑΤΑ, ο Δημήτρης Φιλιππάκης, ιδιοκτήτης και συνεχιστής της επιχείρησης Filippakis Art, ο Ανδρέας Κυραντώνης, αρχιτεχνίτης της Filippakis Art, οι Αθανάσιος και Νικόλαος Πλέτσας, δεύτερης γενιάς ιδιοκτήτες του τυπογραφείου Πλέτσας | Κάρδαρη, ο Αντώνης-Μάριος Παπαγιώτης (ICSD)από το Διεθνές Κέντρο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και ο Ανδρέας Στεφανίδης, Πρόεδρος του Εκπαιδευτικού Συνδέσμου Αθηνών «Ο Ήφαιστος». Τον συντονισμό είχε η Γεωργία Κοτρέτσος.
Η συζήτηση ανέδειξε το κοινωνικό πρόσημο των τεχνικών επαγγελμάτων, την εργατικότητα, αξίες συνώνυμες με την εργατική τάξη —την εργασία με τα χέρια, το σώμα και τον νου. Όροι όπως «μάστορας», «τεχνίτης» και «αρχιτεχνίτης» συμπυκνώνουν εμπειρία, εξειδίκευση και κοινωνική αναγνώριση. Παράλληλα, τέθηκαν ζητήματα τεχνικής εκπαίδευσης, μετάδοσης της βιωματικής γνώσης και των ελλείψεων σε πιστοποιήσεις και επαγγελματικές άδειες. Τέλος εστιάσαμε στις δεξιότητες που χάνουν οι νέοι, στην ψυχική θωράκιση των τεχνιτών σε βάθος χρόνου και την επιτακτική ανάγκη οι νέοι να επενδύσουν χρόνο στο να μάθουν τεχνικά επαγγέλματα.
Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται από ένα δίκτυο έντεκα Επιμελητηρίων: το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, το Επαγγελματικό και Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Ροδόπης, καθώς και τα Επιμελητήρια Έβρου, Εύβοιας, Ηλείας, Ιωαννίνων, Λάρισας, Ρεθύμνης, Φλώρινας και Ξάνθης.
Για το MADE IN GREECE, η προοπτική της περιφέρειας αρχίζει από τη δυνατότητα των ανθρώπων της να οραματιστούν ένα επαγγελματικό μέλλον στον τόπο τους. Η τεχνογνωσία δεν είναι απλώς κληρονομιά προς διάσωση, είναι ζωντανό κεφάλαιο για την εργασία, την παραγωγή και την τοπική ανθεκτικότητα. Το πρόγραμμα και η έρευνα συνεχίζεται έως το 2030.
Έχοντας συνεχίσει επιμέρους συζητήσεις οι συμμετέχοντες καλούνται να τοποθετηθούν στο πώς μπορεί η ανάδειξη της Γενεαλογίας της Τεχνογνωσίας, η μετάδοση της γνώσης από μέντορα σε μαθητευόμενο και ο ουσιαστικός επαγγελματικός προσανατολισμός να επαναπροσδιορίσουν την αξία των τεχνικών και βιοτεχνικών επαγγελμάτων σήμερα; Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε νέα αφηγήματα γύρω από αυτά τα επαγγέλματα, αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα, την εξειδίκευση, την κοινωνική τους συνεισφορά και τις προοπτικές τους για τις νεότερες γενιές; Πoίος ο ρόλος της στην ανάπτυξη της περιφέρειας;
Γεωργία Κοτρέτσος, Εικαστικός, Ερευνήτρια, Ιδρύτρια & Καλλιτεχνική Διευθύντρια της ΤΗΕ ΤΕΛΟΣ SOCIETY
Οι άνθρωποι εμπνέουν, αρκεί κάποιος να είναι ανοιχτός στην έμπνευση.
Μέσα από μια εκτεταμένη διαδρομή και χαρτογράφηση, μέσα από το πρίσμα της ΤΕΛΟΣ, θα έλεγα πως είναι καλό να αποδεχθούμε ότι λύσεις που προτείνονται από ανθρώπους γραφείου – και όχι πεδίου δύσκολα μπορούν να είναι αποτελεσματικές. Η θεωρία και η πρακτική, άλλωστε, ήταν πάντα δύο διαφορετικά γνωστικά πεδία.
Στην ελληνική περιφέρεια, και ειδικότερα σε ό,τι αφορά την regional intelligence, συναντάμε πολλά μικρο-οικοσυστήματα, τα οποία διαμορφώνονται πρωτίστως από τη γεωμορφολογία, το κλίμα, τη γεωργία και την κτηνοτροφία κάθε τόπου. Αυτή ήταν τουλάχιστον ως πρότινος η αφετηρία του αφηγήματός και προσδίδει πολιτιστική αλλά και πολιτισμική ταυτότητα φορτίζοντας το πεδίο ακόμη περισσότερο.
Πριν τοποθετηθώ ως προς το «όραμα», θέλω να εκφράσω δύο φόβους.
- Πρωτίστως, την επικείμενη μουσειολογία της τεχνογνωσίας της ελληνικής περιφέρειας, η οποία, στην προσπάθειά της να διαφυλάξει την τεχνογνωσία, θα προσδώσει υπεραξία. Αυτή η πρακτική κινδυνεύει να την απομακρύνει από το επιτελικό της έργο στην καθημερινότητα και τις πραγματικές ανάγκες του τόπου. Προβληματίζομαι ακόμη περισσότερο, καθώς παρακολουθώ αυτή τη μουσειολογική ματιά προς τον ίδιο τον συνάνθρωπο μας και την υπερέκθεση αυτού ως εκθέματα. Συχνά αυτές οι πρακτικές όταν δεν τις διαχειρίζονται άνθρωποι του πολιτισμού αλλά του marketing, θυμίζουν στις «εθνολογικές εκθέσεις» των Παγκόσμιων εκθέσεων (World’s Fairs) στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Ακόμη και όταν τιμάμε τα πρόσωπα αυτά, αν δεν αλλάξει ριζικά το πλαίσιο παρουσίασης, κινδυνεύει να επαναληφθεί. Η πράξη του να απομονώνεις έναν άνθρωπο και να τον τοποθετείς στη «βιτρίνα» ως ένα εξωτικό ζωντανό κειμήλιο (relic) ή δείγμα (specimen) προς παρατήρηση, ανάγνωση και κατανάλωση, διατηρεί την ίδια ακριβώς ασύμμετρη σχέση εξουσίας.
- Και φυσικά, την τουριστική ανάπτυξη, η οποία αποτελεί μια επιθετική βιομηχανία, συχνά εις βάρος της βιοτεχνίας. Πριν το επενδυτικό φαντασιακό πλάσει τόπους διαμονής προσφέροντας υπηρεσίες, οι τόποι αυτοί θα πρέπει πρώτα να είναι τόποι διαβίωσης. Αν δεν ακολουθήσουμε αυτή τη σειρά, φοβάμαι πως θα μετατρέψουμε τους φορείς ζωντανής τεχνογνωσίας σε παρόχους υπηρεσιών, αναγκάζοντάς τους να εξυπηρετούν τις ανάγκες των πιεσμένων Αθηναίων και των επισκεπτών από την υπόλοιπη Ελλάδα, την Ευρώπη και πέριξ.
Σκοπός του προγράμματος MADE IN GREECE είναι να γίνουν σειρές από συζητήσεις και δράσεις φέρνοντας του νέους κοντά στους χώρους εργασίας των τεχνικών και βιοτεχνικών επαγγελμάτων. Είναι σημαντικό να επισημάνω πως μέσα από τους διαλόγους που έχουν προκύψει με συνεργαζόμενα επιμελητήρια μέλη τους είναι διατεθειμένα να γίνουν μέντορες νέων και να τους εντάξουν στον επαγγελματικό τους «σύμπαν» – ώστε να μαθητεύσουν δίπλα τους. Αυτά τα σύμπαντα είναι γεμάτα εργαλεία, μηχανές, μυρωδιές, ευρηματικότητα και δημιουργικότητα. Η 2η συνάντηση που προγραμματίζουμε θα πραγματοποιηθεί τέλος Ιανουαρίου 2027. Σχετική ενημέρωση θα ανακοινωθεί στον ιστότοπο της ΤΗΕ ΤΕΛΟΣ SOCIETY.
Με την ευκαιρία, να επισημάνω πως στις 12 Οκτωβρίου, παρακολούθησα με τεράστιο ενδιαφέρον το 1ο Βιοτεχνικό Εθνικό Συνέδριο όπου τέθηκαν σειρά σοβαρών ερωτημάτων, δίχως όμως ξεκάθαρές απαντήσεις ή action plan. Αυτό που διακρίνω όμως σε αυτή την διαδρομή και είναι πολύ ενθαρρυντικό, είναι το ότι η ΤΕΛΟΣ βρίσκει συνοδοιπόρους που δεν διατίθενται να κάνουν εκπτώσεις και είναι πολύ σημαντικό σε μια εποχή που όλοι είναι πρόθυμοι να πουλήσουν οτιδήποτε γρήγορα, αλλά και φθηνά. Το αφήγημα θα αλλάξει, καθώς τα τεχνικά και βιοτεχνικά επαγγέλματα αποδεικνύονται ανθεκτικά και με έντονα συμβιωτικά χαρακτηριστικά με την τεχνική νοημοσύνη του σήμερα και αύριο.
Χαρίτου Άρτεμις, Διοικητική Προϊσταμένη, Επιμελητήριο Ευβοίας
Η ανάδειξη της Γενεαλογίας της Τεχνογνωσίας και η βιωματική μαθητεία επαναπροσδιορίζουν τη χειρωνακτική εργασία, μετατρέποντάς την από «λύση ανάγκης» σε συνειδητή επιλογή και άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Όταν τα άγραφα μυστικά της τέχνης μεταφέρονται από τον έμπειρο τεχνικό (μέντορα) στον νέο, η εμπειρική μάθηση διασώζει γνώση δεκαετιών. Έτσι, κάθε νέος τεχνίτης γίνεται ο επόμενος κρίκος μιας μακράς παράδοσης, εξελίσσοντας την αυθεντική τεχνογνωσία με τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία της εποχής του.
Το νέο αφήγημα γύρω από τα τεχνικά επαγγέλματα οφείλει να συνδέει την παραδοσιακή τεχνογνωσία με τη σύγχρονη αγορά, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις πράσινες πρακτικές. Σε αυτή την προσπάθεια, τα Επιμελητήρια μπορούν να λειτουργήσουν ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς φορείς, τους μέντορες και τις επιχειρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στον σχεδιασμό ειδικοτήτων βάσει των σύγχρονων αναγκών της παραγωγής, ώστε οι νέοι να είναι πλήρως προετοιμασμένοι να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες των επιχειρήσεων. Παράλληλα, μέσα από στοχευμένες εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκδηλώσεις ανάδειξης των Τεχνικών Επαγγελμάτων, επισκέψεις στα σχολεία ( κυρίως στα Γυμνάσια ) έμπειρων τεχνιτών που μπορούν να αποτελέσαν Πρότυπα για τους νέους, τα Επιμελητήρια μπορούν να ανατρέψουν το στερεότυπο ότι τα τεχνικά επαγγέλματα αποτελούν επιλογή «δεύτερης κατηγορίας». Διεκδικώντας ένα σύγχρονo θεσμικό πλαίσιο άσκησης, αδειοδότησης και πιστοποίησης Ειδικοτήτων, τα Επιμελητήρια βγαίνουν μπροστά ως επιταχυντές της αλλαγής και αποκαθιστούν την κοινωνική εικόνα των Τεχνικών Επαγγελμάτων.
Η προσέλκυση των νέων δεν θα επιτευχθεί με γενικές προτροπές να αγαπήσουν τα Τεχνικά Επαγγέλματα. Θα έρθει μόνο όταν τους δείξουμε έμπρακτα ότι η τεχνική γνώση εξασφαλίζει σταθερό εισόδημα, εξειδίκευση, πιστοποίηση, επαγγελματική εξέλιξη, δημιουργία, ασφάλεια και επιχειρηματική ευκαιρία.
Στην περιφερειακή ανάπτυξη, ο ρόλος της τεχνογνωσίας είναι καταλυτικός. Η επένδυση στις τοπικές δεξιότητες, η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και η παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας αποτελούν το κλειδί της τοπικής ανάπτυξης. Η θεσμική ενίσχυση της μαθητείας συγκρατεί το εξειδικευμένο δυναμικό στον τόπο του, ενισχύει την κοινωνική συνοχή και την τοπική οικονομία, ενώ παράλληλα ανακόπτει τη διαρροή τεχνιτών, θέτοντας τις βάσεις για μια βιώσιμη, αυτόνομη αποκέντρωση.
Γιάννης Μάνος, Ά Αντιπρόεδρος, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας – Αρτοποιός
Η επαναξιολόγηση των τεχνικών επαγγελμάτων περνά μέσα από τήν ανάδειξη τής γενεαλογίας τής τεχνογνωσίας. Η ζωντανή μετάδοση τής γνώσης από τόν μέντορα στον μαθητευόμενο δέν αποτελεί απλή εκμάθηση, αλλά μεταλαμπάδευση μιάς άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς. Μέ έναν ουσιαστικό επαγγελματισμό προσανατολισμό, μπορούμε να πλάσουμε ένα νέο αφήγημα γιά τούς νέους:
Η χειρωνακτική καί βιοτεχνική εργασία δέν είναι λύση ανάγκης, αλλά πεδίο υψηλής εξειδίκευσης, δημιουργικότητας καί ψηφιακού εκσυγχρονισμού.
Αυτά τά επαγγέλματα φέρουν βαθιά κοινωνική συνεισφορά, καθώς προωθούν τή βιωσιμότητα και τήν αυθεντικότητα.
Παράλληλα,αποτελούν τόν πυλώνα γιά τήν ανάπτυξη τής περιφέρειας. Η ενίσχυση τής τοπικής χειροτεχνίας και τών τεχνικών κλάδων συγκρατεί το ανθρώπινο δυναμικό στόν τόπο του, καταπολεμά τήν αστυφιλία και δημιουργεί αυτόνομες, ανθεκτικές οικονομίες. Αναδεικνύοντας τίς σύγχρονες προοπτικές τους,μετατρέπουμε τήν παράδοση σέ ένα ελκυστικό καί καινοτόμο μέλλον γιά τίς νεότερες γενιές.
Γιά να αλλάξει ή αντίληψη τών νέων για τα τεχνικά και βιοτεχνικά επαγγέλματα ,ό επαγγελματικός προσανατολιαμός πρέπει νά ξεφύγει από τα στενά όρια τών θεωρητικών τέστ.Θά πρέπει νά γίνουν στοχευμένες δράσεις όπως:
Βιωματικά εργαστήρια
2.Επισκέψεις σέ σύγχρονα βιοτεχνικά εργαστήρια
3.Νά καθιερωθούν ημέρες πού οί μαθητές θα ακολουθούν για 1-2 ημέρες έναν βιοτέχνη κατά τήν διάρκεια τής εργασίας του.
4.Να δημιουργηθούν σύντομα βίντεο ή καί προβολή αυτών ατο TikTok με success stories νέων πετυχημένων ανθρώπων σέ τεχνικούς κλάδους .
5.Νά καθιερωθούν καινοτόμοι διαγωνισμοί χειροτεχνίας και Design.
Κωνσταντίνος Λεβέντης, Προέδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας
Η Ηλεία διαθέτει μια μακρά παράδοση στη βιοτεχνία, στην παραγωγή και στα τεχνικά επαγγέλματα. Μια παράδοση που στηρίχθηκε στη γνώση, στο μεράκι και στην εμπειρία ανθρώπων που έμαθαν την τέχνη τους δίπλα σε παλαιότερους τεχνίτες.
Αυτή η γνώση είναι παραγωγικός πλούτος και δεν έχουμε την πολυτέλεια να τη χάσουμε. Σήμερα, που πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν εξειδικευμένο προσωπικό, οφείλουμε να ξανασυνδέσουμε τους νέους με τα τεχνικά επαγγέλματα. Με σύγχρονη επαγγελματική εκπαίδευση, ουσιαστική μαθητεία και στενότερη συνεργασία σχολών και επιχειρήσεων.
Για την Ηλεία, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η αναβάθμιση της τοπικής βιοτεχνίας, η αξιοποίηση των παραδοσιακών δεξιοτήτων και η σύνδεσή τους με την καινοτομία μπορούν να δημιουργήσουν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και ποιοτικές θέσεις εργασίας.
Ως Επιμελητήριο Ηλείας πιστεύουμε ότι το μέλλον της περιφέρειας περνά και μέσα από την αναγέννηση της παραγωγικής της βάσης. Και αυτή αρχίζει από τους ανθρώπους που γνωρίζουν να δημιουργούν.
Γεθσημανή Καραγιάννη, (Μουσειολόγος- Επιμελήτρια) Οικογενειακή βιοτεχνία μουσικών χορδών, ΣΟΝΑΤΑ
Μέσα από την πολύχρονη σχέση μου με αυτό που ορίζεται ως βιοτεχνία στην Ελλάδα θεωρώ πολύ σημαντική για την επόμενη γενιά την διαδικασία μετάδοσης της γνώσης από τον μάστορα στον μαθητευόμενο γιατί αποτελεί μια γέφυρα, έναν σύνδεσμο, ανάμεσα στην εμπειρία και τη νέα γενιά διασφαλίζοντας τη συνέχεια της τεχνικής παράδοσης και ενισχύοντας την καινοτομία.
Παράλληλα πιστεύω ότι ο ουσιαστικός και καλά σχεδιασμένος επαγγελματικός προσανατολισμός μπορεί να αναδείξει τις πραγματικές δυνατότητες των τεχνικών και βιοτεχνικών επαγγελμάτων, αποδομώντας τα όποια υπάρχοντα στερεότυπα και αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα, την εξειδίκευση, την επαγγελματική αυτονομία και τις σύγχρονες προοπτικές τους.
Αποτελεί κοινή λογική ότι χρειαζόμαστε νέα αφηγήματα που θα συνδέουν την τέχνη με την τεχνολογία, την παράδοση με τη βιωσιμότητα και τη δεξιοτεχνία με την επιχειρηματικότητα. Αφηγήματα που θα μετατοπίσουν την αντίληψη για τα τεχνικά επαγγέλματα ότι είναι «δεύτερης επιλογής» σε μια συνειδητή επιλογή δημιουργίας, εξειδίκευσης και επαγγελματικής προοπτικής.
Τα αφηγήματα αυτά δεν αρκεί να επικοινωνούνται, πρέπει να αποδεικνύονται μέσα από πραγματικές ιστορίες νέων τεχνιτών, σύγχρονα εργαστήρια, πρότυπα μαθητείας και βιώσιμες επαγγελματικές διαδρομές. Αν σκεφτούμε και την πολύπαθη Περιφέρεια, ο τεχνίτης εκεί μπορεί να αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή της τοπικής ανάπτυξης και όχι απλώς σε φορέα διατήρησης μιας παράδοσης.
Δημήτρης Φιλιππάκης, Ιδιοκτήτης και Συνεχιστής της Τεχνογνωσίας των εργαστηρίων ΦΙΛΙΠΠΑΚΗΣ ΑΡΤ – Εργαστήριο γαλβανοπλαστικής
Να δώσουμε ένα νέο αφήγημα στα μέχρι σήμερα «παρεξηγημένα» επαγγέλματα. Είναι επαγγέλματα που εμπεριέχουν προσωπική δημιουργία, τεχνολογική εξέλιξη και θετικό κοινωνικό αντίκτυπο.
Πρέπει να εστιάσουμε στο επάγγελμα σαν μορφή τέχνης. Έτσι θα αποδημήσουμε τα στερεότυπα που υπάρχουν σήμερα. Ότι τεχνίτης σημαίνει χαμηλή ειδίκευση, ελλιπή γνώση, και κατώτερο ως επάγγελμα.
Η εξειδίκευση ενός τεχνίτη πρέπει να παρουσιάζεται ως ένας τίτλος τιμής και κύρους, αντίστοιχος ενός «πανεπιστημιακού» πτυχίου. Να συνδεθούν τα επαγγέλματα αρχικά με τα σχολεία, με επισκέψεις σε εργαστήρια, με παρουσιάσεις των διαφόρων τεχνών. Με τις νέες τεχνολογίες, π.χ. 3D Printing, που βοηθάει πολύ στην δημιουργία ενός αρχαίου ευρήματος ακόμα και αν δεν έχουν βρεθεί όλα τα κομμάτια του.
Να χρησιμοποιηθούν τα κοινωνικά δίκτυα για την παρουσίαση κάθε τέχνης στον τόπο της εφαρμογής της. Είτε αυτό είναι ένα εργαστήριο όπου δημιουργείται ένα μουσειακό αντίγραφο, μια εγκατάσταση ενός ψυκτικού μηχανήματος, τοποθέτηση υδραυλικών εγκαταστάσεων κ.α.
Στα εργαστήρια μας, δεν είσαι απλός τεχνίτης, είσαι αυτός που δίνει ζωή στην ιστορία, στην τέχνη, και τον πολιτισμό της χώρας μας, μέσα από τα αντίγραφα μουσειακών αντικειμένων που δημιουργείς.
Ανδρέας Στεφανίδης, Προέδρος Δ.Σ. Εκπαιδευτικού Συνδέσμου Αθηνών «Ο ΗΦΑΙΣΤΟΣ»
Με την ιστορική παρακαταθήκη 91 ετών από το 1935, ο Εκπαιδευτικός Σύνδεσμος Αθηνών «Ο ΗΦΑΙΣΤΟΣ» ηγείται της μετάβασης από το παρωχημένο «μάθε παιδί μου γράμματα» στο σύγχρονο «μάθε μια τέχνη». Η ανάδειξη της Γενεαλογίας της Τεχνογνωσίας και η βιωματική μεταφορά δεξιοτήτων από τον μέντορα στον μαθητευόμενο δεν αποτελούν απλή διατήρηση της παράδοσης, αλλά ζωντανό κεφάλαιο καινοτομίας.
Μέσα από έναν ουσιαστικό επαγγελματικό προσανατολισμό, επαναπροσδιορίζουμε την τεχνική και βιοτεχνική εργασία. Δημιουργούμε ένα νέο αφήγημα που αναδεικνύει τη χειρωνακτική δημιουργία ως πεδίο υψηλής ευφυΐας, εξειδίκευσης και κοινωνικής προσφοράς, εξασφαλίζοντας στις νεότερες γενιές ισχυρή ταυτότητα, αξιοπρεπείς αμοιβές και προοπτική.
Παράλληλα, η τεχνογνωσία αποτελεί καταλύτη για την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας. Συνδέοντας τις τοπικές βιοτεχνίες με τη σύγχρονη επαγγελματική κατάρτιση, ενισχύουμε την τοπική παραγωγή, συγκρατούμε τους νέους στον τόπο τους και θωρακίζουμε την εθνική μας οικονομία.
Αντώνης–Μάριος Παπαγιώτης, (Ψυχολόγος – Επικοινωνιολόγος | Συντονιστής Προγραμμάτων Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Ευάλωτων Πληθυσμών | Διδάσκων στο European Business School Greece | Ερευνητής Κυβερνοψυχολογίας και Γεροντολογίας | Υποψήφιος Διδάκτορας ΑΠΘ | Εκπαιδευόμενος Ψυχοθεραπευτής)
Διεθνές Κέντρο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξης, ICSD
Στην τεχνογνωσία συναντώνται η μνήμη, η εμπειρία και η ανθρώπινη δημιουργικότητα. Μέσα από τη συστηματική άσκηση, η αντίληψη, η κίνηση και η κρίση οργανώνονται σε σύνθετες δεξιότητες. Πίσω από τη γνώριμη φράση «πιάνει το χέρι του» βρίσκεται μια μακρά διαδρομή μάθησης, δοκιμής και προσαρμογής. Η ανάδειξη των συχνά αθέατων γνωστικών διεργασιών της τεχνικής εργασίας μπορεί να συμβάλει στην αναθεώρηση των κοινωνικών αντιλήψεων για τα τεχνικά επαγγέλματα.
Στη σχέση μέντορα και μαθητευόμενου, η παρατήρηση, η άσκηση και η ανατροφοδότηση ενισχύουν την αίσθηση αυτεπάρκειας και συμβάλλουν στη συγκρότηση επαγγελματικής ταυτότητας. Η κοινωνική εικόνα αυτών των επαγγελμάτων επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι φαντάζονται τον εαυτό τους και το επαγγελματικό τους μέλλον. Η βιωματική επαφή με τους τεχνίτες μπορεί να διευρύνει τις επιλογές τους.
Ιδιαίτερα στην περιφέρεια, η διαγενεακή μετάδοση συντηρεί δεξιότητες και δεσμούς, στηρίζει την τοπική παραγωγή και ενισχύει την κοινωνική ανθεκτικότητα. Η συνέχειά της προϋποθέτει χώρο για πρωτοβουλία, δημιουργία και εξέλιξη από τις νεότερες γενιές.
