H μετατροπή του καλοκαιριού σε μια συνθήκη διαρκούς έκτακτης ανάγκης. Νον στοπ καταστροφές που είτε καταναλώνουμε ως ειδήσεις, είτε βιώνουμε από πρώτο χέρι. Φωτιές παντού, 112 παντού, εκκενώσεις παντού, παρατεταμένοι καύσωνες, εκρήξεις πυρομαχικών σαν σε πολεμική ταινία, πτώσεις αεροπλάνων, θάνατοι ηρωικών πιλότων, καμένα νησιά, καμένα σπίτια, καμένα ξενοδοχεία, καμένα ζώα, καμένοι άνθρωποι. Αυτό το καλοκαίρι το πιο σημαντικό είναι να διαφυλαχθεί η ανθρώπινη ζωή. Να περάσει το καλοκαίρι, να περάσει το κακό.
Αλλιώς τα είχαμε παλιά στο μυαλό μας τα καλοκαίρια. Για καλό πράγμα τα είχαμε στο μυαλό. Είναι όμως τα καλοκαίρια που άλλαξαν θεμελιακά ή εμείς; Εμείς δηλαδή που είμαστε από μια ηλικία και πάνω. Μήπως δηλαδή κάπως έτσι ήταν πάντα το ελληνικό καλοκαίρι; Πάντα δεν θυμόμαστε φωτιές να μας μαυρίζουν την ψυχή; Όχι όμως, αλλάζουν πια όλα, για την ακρίβεια ήδη άλλαξαν όλα, οι φωτιές δεν είναι σαν τις παλιές, είναι megafires, ο Ιούλιος του 2023 είναι ο θερμότερος μήνας στην ιστορία, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ανακοινώνει ότι η εποχή της υπερθέρμανσης του πλανήτη τελείωσε και η εποχή του παγκόσμιου βρασμού έφτασε. Το καλοκαίρι ως προάγγελος του τέλους του κόσμου.
Ναι, αλλά πώς περνάνε το φετινό καλοκαίρι τα παιδιά κι οι έφηβοι; Μέσα στην πορνογραφία της καταστροφής και της εσχατολογίας; Ή -εννοείται, ανάλογα με τις ειδικότερες συνθήκες του καθενός- ως κανονικότατα καλοκαίρια, ως καλοκαιρινά καλοκαίρια; Ο κόσμος των ειδήσεων δεν ήταν πάντα ο κόσμος των μεγάλων; Κι ο κόσμος των ειδήσεων δεν ήταν πάντα ο κόσμος των καταστροφών; Μήπως και στις καραντίνες, παρά τις προβλέψεις, εκείνα δεν ήταν που προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα πολύ πιο ψύχραιμα, εκείνα δεν ήταν που πήραν την όλη φάση λιγότερο βαριά;
Από την άλλη βέβαια, ακόμα κι αν είναι αρκετά τυχερά ώστε να μη συναντήσουν τη μία ή την άλλη άμεση συνέπεια της κλιματικής κρίσης στον τόπο που περνούν το καλοκαίρι τους, γίνεται να μην έχουν πια έναν αστερίσκο στο κεφάλι τους; Ότι δηλαδή oκ, ο πλανήτης δεν πάει και τόσο καλά, ότι δηλαδή υπάρχει μπροστά ένα προβληματάκι που θα κληθούν κάποια στιγμή να αντιμετωπίσουν; Ναι, αλλά με τον αστερίσκο αυτόν θα πορευτούν, ο αστερίσκος αυτός είναι η κανονικότητά τους, υπήρχε εκεί εξαρχής, περίπου όπως και ο ψηφιακός κόσμος· σε αντίθεση δηλαδή με εμάς, δεν συνάντησαν ούτε τον ψηφιακό κόσμο ούτε τον αστερίσκο του φυσικού κάποια στιγμή στη ζωή τους: ήταν και οι δύο από τότε που θυμούνται τον εαυτό τους εκεί.
Κι ο Μπράιαν Κράνστον σε πύρινες δηλώσεις να διατρανώνει ότι οι ηθοποιοί δεν θα αφήσουν τα ρομπότ να τους πάρουν τη δουλειά και στο αμερικάνικο Κογκρέσο να γίνονται επίσημες ακροάσεις για UFO και στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης που είμαι και στον αλγόριθμο που είμαι γονείς να δηλώνουν περήφανοι για την επιτυχία των παιδιών τους στις Πανελλήνιες και τα παιδιά τους σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε άλλες πραγματικότητες, ψηφιακές και αναλογικές, να ενηλικιώνονται, να ετοιμάζονται να αφήσουν την εφηβεία για την ενήλικη ζωή, πόσο θα τους πάρει να μαυρίσουν ψυχικά, πόσο θα τους πάρει να εθιστούν στις κακές ειδήσεις; Απ’ την άλλη και να έρθει το τέλος του κόσμου στις προσεχείς δεκαετίες, εμείς ό,τι ήταν να προλάβουμε το προλάβαμε, τα παιδιά μας είναι που θα πληρώσουν την τωρινή τους ανεμελιά πικρά, την τωρινή τους καλοκαιρίλα πικρά, κι από ποιον να προλάβουν τότε να προφυλαχτούν, από τα UFO, τα ρομπότ ή τον παγκόσμιο βρασμό;
Κι ίσως, όταν η φάση με το κλίμα φτάσει στο παρά μηδέν, οι μόνες λύσεις που θα μπορούν να δοθούν θα πρέπει να δοθούν σε περιβάλλον και κάπως οικουμενικό και αρκετά μη δημοκρατικό. Ίσως δηλαδή εκείνο που κατεξοχήν έχει φτάσει πια σε σημείο βρασμού είναι η δημοκρατία, με τις διαμάχες της, τους συμβιβασμούς της, τους σχετικισμούς της, τα δικαιώματά της. Ίσως έχει έρθει η ώρα για το δικαίωμα του πλανήτη πάνω απ’ το δικαίωμα του κάθε μεμονωμένου ανθρώπου, ίσως η δημοκρατία πρέπει να τελειώσει πριν τελειώσει ο κόσμος. Κάναμε πρόβα και με τον κόβιντ άλλωστε, ο δρόμος έχει ανοίξει.
Υπάρχει μια ψυχολογική πραγματικότητα που κουμπώνει και επικαλύπτει την όποια αντικειμενική. Υπάρχει κατεξοχήν και στο συγκεκριμένο κείμενο: η πραγματικότητα ενός ανθρώπου που πάτησε τα πενήντα κι ίσως εσχατολογεί, γιατί ακόμα κι αν δεν τελειώσει η ζωή στη γη, ξέρει ότι δεν αργεί πια και τόσο πάρα πολύ να τελειώσει η δική του. Υπάρχουν ηλικίες και αντίστοιχες ψυχολογικές προδιαθέσεις. Υπάρχει όμως παράλληλα και κλιματική κρίση. Και όλα όσα εκείνη ήδη φέρνει. Και όσα θα φέρει σίγουρα κατεξοχήν στη ζωή των σημερινών παιδιών. Που όταν έρθει η ώρα τους θα αναρωτηθούν άραγε; Θα αναρωτηθούν αν αυτός είναι ένας κόσμος που αξίζει να φέρεις στη ζωή τα δικά σου παιδιά; Κι αν αναρωτηθούν, η απάντηση όμως δεν πρέπει να είναι ναι, ναι και μόνο ναι;
