Η τηλεοπτική βιογραφική σειρά, που έγραψε το φινάλε του Β’ κύκλου το βράδυ της Κυριακής 13 Απριλίου, Άγιος Παΐσιος, Από τα Φάρασα στον Ουρανό, αρχικά με προβλημάτισε στην ουσία της. Από τον Α’ κύκλο αναρωτιόμουν: θα τα καταφέρουν οι συντελεστές με σεβασμό, ενδεχομένως, που απαιτούν συγκεκριμένα εγχειρήματα, να βιογραφήσουν τηλεοπτικά μια αγιογραφία; Στα μάτια μου κατάφεραν πολλά περισσότερα από την πρώτη κιόλας σεζόν της μα έπρεπε να παρακολουθήσω και τη δεύτερη για να μπορώ να κοινωνήσω πως ναι, αυτή η σειρά μου θύμισε τις προσεγμένες, τις καλοδουλεμένες σειρές που παρακολουθούσα στην ΕΡΤ και που το MEGA έκανε πιστεύω το θαύμα του ξανά με το Νησί που με είχε συνεπάρει.
Η σειρά Άγιος Παΐσιος, Από τα Φάρασα στον Ουρανό είναι η σειρά που πιστεύω θα παίζει κάθε Πάσχα. Μπορεί να μην μας είναι σύνηθες ν’ ακούμε προσευχές σε μια τηλεοπτική σειρά, έλα όμως που μετά το δεύτερο επεισόδιο προσωπικά κάπως αισθάνθηκα ότι όντως με γαλήνευε. Κάθε επεισόδιο ήταν σαν να πηγαίνω σε λειτουργία και ας εκκλησιάζομαι μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τελικά αυτή τη γαλήνη, την ηρεμία αποζητούσα, την ίδια γαλήνη και ηρεμία που απάντησα συνομιλώντας με τον Προκόπη Αγαθοκλέους:
Φέρεις ένα ονοματεπώνυμο που έχει μέσα την προκοπή… Προκόπης και το αγαθό το καλό το ενάρετο μαζί με το κλέος… τη δόξα, τη φήμη. Τι ζωή είχες πριν έρθει στη ζωή σου ο Άγιος Παΐσιος;
Γενικά μια ζωή πολύ, πολύ χαμηλών τόνων. Θέλω να πω, εργάζομαι ως ηθοποιός από το 2010. Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Έχω κάνει όλα τα είδη θεάτρου. Έχω κάνει χοροθέατρο, παιδικό θέατρο, κωμωδία, εμπορικό, ποιοτικό. Έχω κάνει Εθνικό, ΔΗΠΕΘΕ. Έχω κάνει μικρού μήκους, μεγάλου μήκους ταινίες, τηλεόραση. Θέλω να πω η ζωή μου όμως, παρόλα αυτά ήταν μια ζωή κάπως χαμηλών τόνων, η οποία δεν μπορώ να σου πω ότι είχε και απόλυτη σχέση με το Θείο. Και τι εννοώ; Εννοώ, υπήρξα ένας άνθρωπος που μεγάλωσε σε ένα χωριό της επαρχίας Λεμεσού στην Κύπρο, ένα πολύ μικρό χωριό που δοξάμε την Παναγία την Ιαματική, η οποία ήταν και θαυματουργή και είχαμε και ένα πολύ ωραίο και καλοσυνάτο ιερέα που μας έκανε κατήχηση, μας αγκάλιαζε, μας εξομολογούνταν, μας κοινωνούσε. Δηλαδή είχα μία ζωή εντός εκκλησίας όντας παιδί. Φεύγοντας για σπουδές στην Αθήνα και μεταγενέστερα, αμέσως μετά κάπως άρχισα να απομακρύνομαι και να διερωτώμαι και να ψάχνομαι ακόμη περισσότερο και να θέτω ερωτήματα μεγάλα και ίσως μετά την έλευση του πρώτου μου παιδιού πριν από επτά χρόνια, κάποιοι ίσως φόβοι που άρχισαν να ξαναγεννιούνται μέσα μου και ανησυχίες κάπως πιο μεταφυσικές, με έκαναν να το ξανά ψάξω κάπως το θέμα. Γενικά θεωρώ αυτή τη σχέση με τον Θεό υγιή, γενικότερα. Και η σχέση δηλαδή της αμφισβήτησης είναι κάτι υγιές να συμβαίνει.
Να αμφισβητούμε το Θείο για να δούμε αν υφίσταται;
Έτσι ακριβώς και καταλαβαίνω τελικά ότι η επαφή μου ξανά με το Θείο σε μία πιο ουσιαστική προσέγγιση αυτή τη φορά και μετά την πρόταση που μου έγινε για τον Άγιο Παΐσιο, ήταν πιστεύω και είναι και συνεχίζει να είναι η πιο ουσιαστική σχέση που είχα ποτέ με τον Θεό.
Οπότε όταν σου προτάθηκε να ενσαρκώσεις τον βίο του Αγίου Παϊσίου, είπες κατευθείαν το ναι δίχως δεύτερη σκέψη.
Μου προτάθηκε αυτό από τον Γιώργο Τσιάκκα, έναν σεναριογράφο και έναν άνθρωπο που εκτιμώ πάρα πολύ και τον ευχαριστώ πολύ για αυτή την πρόταση. Δηλαδή έπαιξε και αυτό τον ρόλο του εννοώ. Ήξερα ότι αυτό θα το σκηνοθετήσει ο Στάμος ο Τσάμης επίσης, που εκτιμώ και αγαπώ και μου είχε μιλήσει για αυτόν με τα καλύτερα λόγια ο Γιώργος Τσιάκκας και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι θα υποδυόμουν και θα αναγκαζόμουν να μπω σε καταστάσεις, γιατί αυτό το θεωρώ υποχρέωση μου ως επαγγελματίας να μελετήσω στο έπακρο τον χαρακτήρα τον οποίο θα υποδυθώ. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για έναν βιογραφικό χαρακτήρα, δηλαδή να μελετήσω όλες τις πτυχές της ζωής του και να αγαπήσω και εγώ αυτό που αγάπησε και αυτός και δεν αγάπησε τίποτα άλλο παρά μόνο τον Θεό, που αυτό μεταφραζόταν αγάπη για όλους και για όλα. Έτσι λοιπόν είπα το ναι με μεγάλη χαρά, ξέροντας τι ακολουθεί και βγήκα αληθινός.
Γιατί;
Γιατί ακολουθούσε μια μαγική πορεία εξερεύνησης και επαφής με πολλούς ανθρώπους, πολλούς πατέρες, μοναχές, μοναχούς, ανθρώπους λαϊκούς, κοσμικούς, που τον έζησαν ως συγγενείς του Αγίου. Μια ακατάπαυστη έρευνα σχεδόν 4,5 χρόνων που ήταν για μένα κάτι μαγικό και εύχομαι να ξανασυμβεί στη ζωή μου κάτι παρόμοιο.
4 χρόνια έκανες μελέτη;
Αν υπολογίσουμε και τη μελέτη του πρώτου κύκλου, ναι. Και δεν την έκανα μόνος μου. Την έκανα με τον Γιώργο, με τον Στάμο, με πολύ κόσμο δηλαδή.
Γι’ αυτό έγινε τόσο καλή δουλειά γιατί έγινε μελέτη. Δεν πήρατε τα δεδομένα και τα παραθέσαμε αλλά τα μελετήσατε εις βάθος.
Ακριβώς και θέλω να σταθούμε λίγο σε αυτό. Ξέρεις ερωτώμαι πολύ συχνά και φαντάζομαι είναι κάτι το οποίο θα με ρωτήσεις και εσύ, γιατί γίνεται αυτή η μεγάλη επιτυχία; Πού νομίζεις ότι οφείλεται κύριε Αγαθοκλέους; Με ρωτάει πολύς κόσμος και αυτό είναι ο πρώτος και βασικός λόγος και θέλω να σταθούμε στο γεγονός ότι μια ομάδα ανθρώπων, αρχής γενομένης από τον σεναριογράφο που είχε την κεντρική ιδέα γύρω από αυτό και σίγουρα δεν πρέπει να ξεχνάμε τον παραγωγό, το Ινστιτούτο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός, ο οποίος στήριξε αυτή την ιδέα, η οποία χωρίς αυτή τη στήριξη δεν θα μπορούσε να γίνει.
Άρα επενδύσατε όλοι από τον παραγωγό μέχρι εσένα.
Από τον παραγωγό μέχρι εμένα με ακατάπαυστες ώρες μελέτης και δουλειάς γύρω από τη ζωή του Αγίου και σοβαρής έρευνας.
Δεν θέλω να μιλήσεις εξ ονόματος και των άλλων συντελεστών, αλλά υποθέτω ότι την ίδια μελέτη κάνανε και οι υπόλοιποι ηθοποιοί που συνεργαστήκατε.
Σίγουρα οι ηθοποιοί τουλάχιστον, οι οποίοι είχαν κεντρικούς ρόλους στη σειρά, όπως ο Δημήτρης Ξανθόπουλος, η Χριστίνα Παυλίδου, ο Δρόσος Σκώτης, η Τζώρτζια Κουβαράκη, ο Κωνσταντίνος ο Πασσάς, ο Γιάννης Λεάκος, ο Νικήτας Τσακίρογλου. Πάρα πολλοί ηθοποιοί. Όλοι οι ηθοποιοί λοιπόν δούλεψαν με επαγγελματισμό και αγάπη γύρω από αυτή τη δουλειά και αυτός είναι ο βασικότερος λόγος της επιτυχίας αυτής της δουλειάς. Γιατί ο κόσμος τελικά καταλαβαίνει ότι δεν προσπάθησε κανένας να τον κοροϊδέψει, δεν προσπάθησε κανένας να του περάσει τίποτα ως δια μαγείας και μέσα από έναν τρόπο κάπως αθέμιτο. Όχι. Έγινε με σεβασμό και αγάπη και πολύ κόπο.
Εντόπισα και κάτι που είχα χρόνια ν’ απαντήσω σε ελληνική σειρά. Ας πούμε είχα χρόνια να ακούσω τη φράση «δεν δύναμαι» που έλεγε η μάνα του Αγίου Παϊσίου. Και διάφορες άλλες λέξεις της ορθής ελληνικής γλώσσας επειδή είπες για το σενάριο. Μου αρέσει που μέσα στο σενάριο άκουσα φράσεις που είχα να τις ακούσω χρόνια.
Τι ωραίο είναι αυτό που λες, πολύ όμορφο αυτό που παρατηρείς, γιατί ακριβώς είναι ο αμέσως επόμενος λόγος που πέτυχε η σειρά. Ο δεύτερος λόγος και σημαντικότατος είναι γιατί είναι μία σειρά, η οποία ασχολείται με τις ψυχές των ανθρώπων και το να ασχολούμαστε με τις ψυχές μας είναι κάτι που αν δεν έχουμε ξεχάσει τελείως, τείνουμε να το κάνουμε.
Είχε και πολλές προσευχές. Ένα άλλο στοιχείο που είχα να δω, μη γραφικό, χρόνια στην τηλεόραση.
Θα τολμήσω να πω, το τελικό προϊόν ήταν σχεδόν αντι-τηλεοπτικό και είναι αυτή τη στιγμή το πρώτο πρόγραμμα στην ελληνική και την κυπριακή τηλεόραση. Δηλαδή τελικά είναι αποδεδειγμένο το γεγονός ότι ο κόσμος διψούσε για πνευματική τροφή και αυτό το πράγμα φαίνεται ότι του το έδωσε η σειρά και είναι κάτι που μας χαροποιεί πολύ. Γιατί αυτό ήταν το ίδιο ακριβώς πράγμα που έδινε ο Γέροντας Παΐσιος και μετέπειτα Άγιος Παΐσιος όταν βρισκόταν στη ζωή, στους ανθρώπους. Και είναι αυτό που μέσα από τις προσευχές του ο κόσμος λαμβάνει και μετά την κοίμηση του Αγίου.
Έχει μια γαλήνη αυτή η σειρά παρακολουθώντας την, οφείλω να ομολογήσω ότι το πρώτο επεισόδιο λίγο με σάστισε σαν να ένιωθα άβολα, αλλά όσο κυλούσε από την πρώτη σεζόν κιόλας σου λέω, μου προκαλούσε γαλήνη, μου προκαλούσε συναισθήματα.
Ναι, καταλαβαίνω.
Ας πούμε η σκηνή που κοιμάται η γιαγιά στο δέντρο αφήνοντας την τελευταία της πνοή με έπιασα να βάζω τα κλάματα. Μια ανατριχίλα χωρίς να το ελέγχω.
Η συγκίνηση με την ολότητα της έννοιας, το συν και κινούμαι, δηλαδή το κινούμαι με αυτό. Είναι όμορφο αυτό που περιγράφεις.
Εσύ ας πούμε είχες κάτι παρόμοιο ως τηλεθεατής πια όταν είχες αποστασιοποιηθεί;
Ναι, εννοείται έκλαψα, και κλαίω πολύ συχνά όταν βλέπω τα επεισόδια. Καταρχάς να σου πω ότι ξαναθυμούμαι τον κόπο μας. Ξαναθυμούμαι την αγάπη μας και πέρα από αυτό βλέπω ένα αποτέλεσμα το οποίο με συγκινεί πάρα πολύ και ένα σενάριο μια σκηνοθεσία που με έχει συνεπάρει. Μια φωτογραφία που με έχει κατακλύσει.
Και καταφέρατε ν’ αποφεύγετε τα κλισέ τύπου ν’ ακούμε καμπάνες ή φωνές αγγέλων να ψάλλουν χορωδιακά.
Ο στόχος ήταν να αποφευχθεί αυτό. Θέλαμε την ανθρώπινη και παράλληλα πνευματική και τη μεταφυσική του σκοπιά μέσα από τον πιο ανθρώπινο τρόπο.
Εσύ τώρα, με τη συναναστροφή σου με όλους αυτούς τους ανθρώπους, κοσμικούς ή μη, μοναχούς, που μου είπες μοναχές, ποια διδασκαλία κουβαλάς; Κάτι πήρες, δεν γίνεται να μην πήρες πέρα από τη μελέτη κάτι πήρες και από τη συναναστροφή με τους ανθρώπους. Πήρες ένα μάθημα ζωής που θα το κουβαλάς για πάντα;
Οπωσδήποτε. Έμαθα ή τουλάχιστον προσπάθησα να μάθω τι εστί απλότης, τί εστί θυσιαστική αγάπη και είδα πόσο μακριά είμαι από αυτήν. Είδα τι σημαίνει υπομονή, είδα τι σημαίνει αγώνας. Κάπως θυμάμαι την περίοδο ήταν να ξεκινήσω τα γυρίσματα για το δεύτερο κύκλο και ένας γείτονας μου σιγά σιγά έφευγε από τη ζωή. Μεγάλος σε ηλικία άνθρωπος, ο οποίος ήταν ιεροψάλτης μια ζωή ολόκληρη και αγαπούσε πολύ τον Θεό και μία από τις τελευταίες μέρες της ζωής του τον επισκέφθηκα στο σπίτι του, γιατί ήθελα να τον δω και να μιλήσουμε. Και γύρισε με ένα φωτεινό πρόσωπο, ένα πρόσωπο γεμάτο δεν ξέρω, σαν να ήταν χαρούμενος. Και του είπα Κύριε Αντώνη, του λέω, πώς νιώθετε; Πώς είστε; Και μου λέει Προκόπη μου, μια χαρά ό,τι θέλει ο Κύριος. Και να σου πω και κάτι άλλο; Είναι, μου λέει, νέος κόσμος που ταλαιπωρείται. Δηλαδή τι σημαίνει αυτό; Αυτό για μένα ήταν ένα τεράστιο μάθημα το οποίο μπόρεσα να φιλτράρω ακριβώς γιατί είχα αυτή την επαφή με αυτό τον ρόλο. Εάν δεν είχα αυτή την επαφή με αυτόν τον ρόλο, θα μου ήταν πολύ δύσκολο να καταλάβω τη χαρά και το φως του κυρίου Αντώνη που πεθαίνει. Δηλαδή πήρα μαθήματα τα οποία με βοήθησαν. Προς Θεού δεν θέλω να το παίξω κάτι ή ότι αυτή τη στιγμή βγαίνοντας από αυτό τον ρόλο μου συμβαίνει, όχι. Μου συμβαίνει κάτι πολύ ρεαλιστικό. Μου συμβαίνει ότι με βοηθάει να καταλάβω τα πράγματα σφαιρικότερα, ουσιαστικότερα και απλούστερα.
Μα δεν γίνεται να μην άλλαξες καθόλου μετά από αυτή σου την επαφή με τον ρόλο και τους ανθρώπους και τη μελέτη που έκανες.
Είναι στιγμές που καταλαβαίνω ότι γίνομαι καλύτερος και είναι στιγμές που καταλαβαίνω ότι γίνομαι χειρότερος. Δεν χαρίζεται τίποτα κατακτιέται κάτι. Είναι ένας καθημερινός αγώνας και η δύναμις αυτού που μιλήσαμε πριν, το πολύ όμορφο που παρατήρησες και η υπομονή και η απλότητα και η στωικότητα. Και μία κατάσταση πιο ουσιαστική με τα πράγματα τα καθημερινά και τις δυσκολίες και τις χαρές και κάπως τα πράγματα τα λίγο πιο φορτισμένα είναι ένας αγώνας καθημερινός. Αν κάτι άλλαξε σε μένα είναι το γεγονός πια ότι γνωρίζω έναν τρόπο να δίνω αυτόν τον αγώνα. και κάποια όπλα σε εισαγωγικά που μπορώ να χρησιμοποιήσω σε αυτόν τον αγώνα, τον ειρηνικό αγώνα.
Υπήρξε κάποια στιγμή από τα γυρίσματα που δεν θα ξεχάσεις ποτέ; Αυτό που αποκαλούμε μαγικό, ανατριχιαστικό. Κάποια στιγμή που είπες ώπα εδώ τώρα τι γίνεται;
Υπήρξαν πολλές τέτοιες στιγμές. Μία από αυτές τις στιγμές ήταν όταν περπατάγαμε στα αχανή Λευκά Όρη, όπου εκεί κλέψαμε σε εισαγωγικά τα εξωτερικά του όρους Σινά. Ανεβήκαμε λοιπόν στα 1.800 μέτρα υψόμετρο και ήμασταν σ’ ένα άγονο μέρος και ενώ είχε πάρα πολύ κρύο και φυσούσε ένας απίστευτα τρελός αέρας, ήταν πάρα πολλές οι φορές που κάθε φορά μας αγκάλιαζε, κάπως άνοιγαν τα σύννεφα πολλές φορές κι έβγαινε από μέσα τους ένα απίστευτα ζεστό φως του ήλιου. Και κάπως νιώθαμε μία ζεστασιά και μπορούσαμε να συνεχίσουμε αυτόν τον αγώνα. Αυτό συνέβη στο Στόμιο. Απίστευτα πράγματα δηλαδή.
Να σου πω για τις σκηνές της σκαλωσιάς, το είπε και ο Στάμος αυτό κάποια στιγμή, όπου είδαμε στο τέταρτο επεισόδιο ήταν αδύνατον να ανέβουν στο Στόμιο κάποια ορισμένα μεγέθους ξύλα, τα οποία θα χρησιμοποιούσε το art department για να φτιάξει τη σκαλωσιά. Δεν μπορούσαμε να τα ανεβάσουμε. Σκεφτόντουσαν ελικόπτερα με διάφορους τρόπους, γιατί δεν χώραγαν στις καρότσες, δεν χώραγαν στα αυτοκίνητα και δεν μπορούσαν να περάσουν από το μονοπάτι αυτό. Και λέει κάποια στιγμή ο Πάτερ που ήταν εκεί λέτε να πάμε στην αποθήκη να δούμε τι έχει μέσα αυτή η αποθήκη του μοναστηριού. Η οποία αποθήκη του μοναστηριού είχε να ανοιχτεί χρόνια και πήγαν στην αποθήκη ο Στάμος και το art department κι εκεί πέρα βρίσκουν όλα τα ξύλα που χρειάζονται. Αυτά είναι τρελά πράγματα. Όλα τα ξύλα που είχαν ανάγκη στο μέγεθος που χρειάζονταν και την εποχή που το art department ήθελε τα συγκεκριμένα ξύλα.
Το σύμπαν συνωμοτεί ξεκάθαρα.
Έχουμε τελειώσει μια σκηνή με τον Γιάννη τον Λεάκο που έκανε τον αδελφό μου εκεί που του μιλάω για τον χαρταετό. Βλέπει τον χαρταετό, του λέω, δεν έχει λουρί και χωρίς λουρί θα τσακιστεί στα βράχια. Και έχουμε συγκινηθεί πάρα πολύ όλοι με αυτή τη σκηνή. Με τον Γιάννη έχουμε μια καταπληκτική σχέση αγάπης, συναδελφικότητας και κάνουμε μία καταπληκτική σκηνή μαζί. Πολύ συγκινητική. Και στο τέλος του πλάνου δύο πεταλούδες τις οποίες θα δείτε δηλαδή, φαίνονται. Δύο πεταλούδες μας κάνουν ένα γύρο γύρω από τον Γιάννη, φεύγουν και πετάνε μακριά. Έχουμε παγώσει όλοι και λέμε παιδιά αυτό τώρα ήταν δυο πεταλούδες που έκαναν ένα γύρο γύρω από τον Γιάννη και έφυγαν; Και ναι, είπαν όλοι ναι, ήταν δυο πεταλούδες. Ήταν πολλά και διάφορα που βλέπαμε ότι κάπως κάτι κάτι βοηθάει για να γίνει αυτό, αλλά δεν βοηθάει κανακεύοντάς μας. Βοηθάει μέσα από τις δυσκολίες, μέσα από τον αγώνα, μέσα από τον κόπο. Κατάλαβες δηλαδή δεν είναι ότι καθόμασταν και τα πράγματα γινόντουσαν προς Θεού, αλλά είναι πολλά τέτοια που συνέβαιναν και καταλάβαινα ότι κάπως δεν είμαστε μόνοι μας σε αυτό. Κάτι γίνεται εδώ, κάτι γίνεται όμορφο.
Φοβήθηκες ποτέ ή το σκέφτηκες, γιατί έχουμε κι αυτή την τάση οι άνθρωποι να συνδέουμε πρόσωπα με καταστάσεις, ότι από δω και πέρα, θα με λένε Άγιο Παΐσιο όλοι;
Λοιπόν, ξεκινάμε από το γεγονός του ότι ναι, όταν κάποιος πρόκειται να υποδυθεί ένα τόσο σημαντικό ρόλο που αγαπήθηκε από πάρα πολύ κόσμο, είναι πρώτα και κύρια παράσημο. Μακάρι να μπορούσα στο ένα χιλιοστό να δώσω με ανιδιοτέλεια την αγάπη που έδωσε και αυτός ο ίδιος ο Άγιος. Ύστερα ναι, όταν σκεφτούμε το πρακτικό και το καλλιτεχνικό κομμάτι του Αθήνα – Κύπρος και δεν ξέρω τι 2025, σίγουρα είναι κάποιοι προβληματισμοί οι οποίοι δημιουργούνται. Όμως αυτοί οι προβληματισμοί δεν κράτησαν και δεν κρατάνε για πολύ όποτε ήρθαν στο κεφάλι μου. Γιατί είμαι ένας ηθοποιός, ο οποίος εργάζεται 15 χρόνια και αυτά τα 15 χρόνια έχω καταφέρει στην Κύπρο και στην Αθήνα να δημιουργήσω όμορφους ρόλους και να τους κάνω με την ίδια αγάπη που έκανα και τον Άγιο Παΐσιο. Πέρα από αυτό όμως, θέλω να σου πω ότι η συλλογική μνήμη δημιουργήθηκε τελεία. Ναι, είμαι και θα είμαι και αυτό είναι πραγματικά τιμή και ευλογία για μένα ο ηθοποιός που κάποτε έκανε τον Άγιο Παΐσιο. Αυτό τελείωσε. Γιατί στο λέω; Γιατί η συλλογική μνήμη, το συλλογικό αίσθημα που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη σειρά είναι τεράστιο. Είναι ογκώδες και δεν θα μείνει στα πλαίσια της Κύπρου και της Ελλάδας, θα φύγει σε πολλές ορθόδοξες χώρες ανά τον κόσμο είμαι 100% βέβαιος.
Άρα λοιπόν αυτή η ταύτιση είναι μοιραία. Είναι στο χέρι μου ως καλλιτέχνης από κει και έπειτα να δημιουργήσω τέτοιους και άλλους ρόλους που πια ο κόσμος για μένα αυτό είναι ένα μεγάλο όνειρο να με εκτιμά για τη γενικότερη προσφορά μου ως ηθοποιός και όχι μόνο για αυτόν τον ρόλο ή για έναν άλλο ρόλο κοκ. Αυτό είναι η δικιά μου ανάγκη ως δημιουργός αλλά είναι και οφείλω να πω ότι έχω πολύ όμορφες θεατρικές προτάσεις για την Αθήνα του χρόνου, τις οποίες μελετώ και είναι εκτός αντικειμένου θρησκευτικού. Άρα είναι και στο δικό μου χέρι και των παραγωγών, να υπάρξω και ένας καλλιτέχνης δημιουργός και πέρα από τη δημιουργία μου ως Άγιος Παΐσιος.
Όταν τελειώνει κάτι γενικά, εσύ ως άνθρωπος το δέχεσαι; Τελειώνει και πάμε παρακάτω.
Σου έχω μια καταπληκτική ιστορία πίσω από αυτή την ερώτηση. Κάναμε δύο χρόνια με το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας. Κάναμε θέατρο στα σχολεία και κάναμε σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά την Αντιγόνη του Σοφοκλή. Και έχουμε γυρίσει 170 Γυμνάσια, Λύκεια, ειδικά σχολεία, πλατείες, φυλακές Κορυδαλλού. Δεν μπορώ να σου εξηγήσω πού έχουμε πάει για να παίξουμε αυτήν την παράσταση. Σε ένα σχολείο λοιπόν, στο Πέραμα, στον Πειραιά νομίζω ήταν. Έχουμε συζήτηση με τα παιδάκια αμέσως μετά την παράσταση και ένα από τα παιδάκια μας κάνει αυτή την ερώτηση. «Λοιπόν, αν υποθέσουμε ότι η ζωή είναι ένας κύκλος γέννησης, ζωής και θανάτου και η παράστασή σας και η δουλειά σας και οι δημιουργίες σας έχουν το χαρακτηριστικό αυτό ακριβώς του κύκλου. Ποια είναι η σκέψη που κάνετε εσείς γύρω από αυτό»; Έχουμε μείνει, αποσβολωμένοι, με το στόμα ανοιχτό όλοι οι ηθοποιοί και κοιτάμε το παιδάκι. Ε, λοιπόν από εκείνη τη μέρα κάνω αυτή τη σκέψη κάθε φορά που τελειώνει κάτι.
Είναι φιλοσοφική ερώτηση. Φοβερή, δυνατή ερώτηση, απίστευτη.
Είναι απίστευτα φιλοσοφική. Ακριβώς αυτό είναι η δουλειά μας, κάνει αυτόν τον κύκλο κάνει κάθε φορά τον κύκλο της ζωής. Είναι σαν να μας θυμίζει κάθε φορά ότι κάτι αρχίζει για να βιωθεί, να γίνει βίωμα δηλαδή να πάρουμε όσα μπορούμε από αυτό το βίωμα, γιατί αυτό κάποια στιγμή θα τελειώσει. Τι ωραίο είναι αυτό το πράγμα; Έλα τώρα και θα σου κάνω εγώ μια ερώτηση: Κι αν δεν έχουμε αυτή τη μνήμη ότι κάτι θα τελειώσει;
Θα χάσουμε το μάθημα.
Να σου πω τι πιστεύω εγώ. Δεν θα το χαρούμε.
Θα χάσουμε το μάθημα, οπότε δεν θα περάσουμε καλά.
Ακριβώς έτσι θέλω να απαντήσω αυτή την ερώτηση. Δηλαδή, είναι για εμάς απαραίτητη προϋπόθεση το τέλος. Να κάνουμε την αρχή και να ζήσουμε το ενδιάμεσο.
Όταν τελείωσε το γύρισμα, πώς ήταν; Τι συναίσθημα υπήρξε; Αν και το τελευταίο γύρισμά σας δεν ήταν η κοίμηση του Αγίου Παϊσίου πιστεύω.
Το τελευταίο γύρισμα δεν ήταν στην κοίμηση. Παρόλα αυτά να σου πω ότι όντως η σκηνή της Κοιμήσεως του Αγίου και το πώς αυτή και με πόση προσοχή στήθηκε από το art department της σειράς, από τον σκηνοθέτη, από τον φωτογράφο, φτιάχτηκε καταπληκτικά. Μέσα σε ένα εκκλησάκι, ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή όταν εγώ ξάπλωσα και το συνεργείο ερχότανε μαζί, γιατί υπάρχει μία φωτογραφία του Αγίου, όπου είναι στο νεκροκρέβατο και ο Στάμος τότε είχε στόχο να καταφέρουμε αυτή τη φωτογραφία όσο γίνεται, ας πούμε να την πλησιάσουμε στην αλήθεια και στην ολότητά της. Όταν λοιπόν ξάπλωσα και άρχισαν γύρω γύρω να με στολίζουν, δεν στο κρύβω ότι δεν ταράχτηκα. Οι περισσότεροι με ρωτάνε δεν φοβήθηκες; Δεν ταράχτηκα. Όχι, έκλαιγα από χαρά. Δεν ξέρω γιατί. Ξεκίνησα να κλαίω όταν ξάπλωσα στο νεκροκρέβατο, από μία χαρά από μία ταχυκαρδία έτσι κάπως όμορφη. Δηλαδή ένα συναίσθημα δεν ξέρω πως να στο χαρακτηρίσω, πληρότητας; Ένα πράγμα κάπως που ερχόταν και μέσα από τον κόπο που είχαμε κάνει και καταλάβαινα ότι αυτό τελείωνε, γιατί ήταν από τα τελευταία γυρίσματα. Και το τελευταίο γύρισμα έγινε σε ένα χιονισμένο βουνό των Καλαβρύτων. Εκεί λοιπόν είπαμε το αντίο σε αυτή τη σειρά. Κατεβήκαμε, φάγαμε με τα παιδιά σε ένα εστιατόριο κάτω στα Καλάβρυτα, ήπιαμε ένα ποτήρι κρασί και μπήκαμε στο πούλμαν και την ώρα που βρέθηκα στο πούλμαν για να κατέβω, μου γεννήθηκε η ανάγκη να κάτσω να γράψω ένα κείμενο, μία σκέψη την οποία δημοσίευσα τότε θυμάμαι και έτσι μέχρι να φτάσω θυμάμαι από τα Καλάβρυτα στην Αθήνα έγραφα αυτό το κείμενο. Έγραφα, έσβηνα, έγραφα, έσβηνα, έγραφα, έσβηνα και ήταν σαν να προσπαθούσα να εμπερικλείσω όλη μου την ενέργεια και ότι ένιωθα εκείνη την ώρα με αυτό το τέλος σε κάποιες αράδες, με λέξεις. Αυτό το θυμάμαι.
Υποθέτω έχεις λάβει απίστευτη αγάπη από τον κόσμο.
Είναι πολύ συγκινητικό που συμβαίνει και είναι μια ευκαιρία αυτό που μου λες να ευχαριστήσω πάρα πολύ τον κόσμο για τις ευχές του, την αγάπη του και την αγκαλιά του που μου έδειξε τους τελευταίους μήνες. Είμαι απίστευτα συγκινημένος και πραγματικά εύχομαι να καταφέρω κάποτε να αφομοιώσω αυτές τις ευχές ως άνθρωπος και με τις προσευχές μου και την αγάπη μου και το έργο μου να καταφέρω να τις ανταποδώσω στο τριπλάσιο.
Υπήρξε κανείς που να σου ζήτησε και την ευλογία σου ακόμα;
Υπάρχουν προσεγγίσεις που ενδεχομένως να είναι κάπως ιδιαίτερες. Δηλαδή μιλάω για προσεγγίσεις έτσι κάπως λατρευτικές που γίνονται. Δεν θέλω φυσικά να λατρεύομαι γιατί δεν είμαι τίποτα σημαντικότερο από αυτόν που μου στέλνει το μήνυμα. Δεν έκανα τίποτα περισσότερο από το να κάνω πολύ καλά τη δουλειά μου και να αγαπήσω αυτό τον ρόλο. Όπως με την ίδια αγάπη με την οποία μου προτάθηκε και μου δόθηκε. Ναι, είναι κάποιες περιπτώσεις που είναι κάπως ιδιαίτερες και προσπαθώ κάπως να απαντάω με αγάπη. Και αν η ιδιαιτερότητα αυτή συνεχίζει, τότε εύχομαι να βρεθεί η κατανόηση στο γεγονός ότι τελικά ένας ηθοποιός είμαι και εγώ, ένας άνθρωπος που έκανε τον ρόλο.
Εσύ που έχεις μελετήσει τον Άγιο Παΐσιο, αν αυτή τη στιγμή εικάσουμε ότι περπατούσε ανάμεσά μας και έβλεπε αυτά που γίνονται, τι πιστεύεις ότι θα έλεγε αυτός ο άνθρωπος;
Θα έλεγε ότι έχουμε χαθεί, έχουμε απομακρυνθεί πολύ από τον Θεό. Έτσι θα έλεγε αυτό πιστεύω.
Αλλά υπάρχει τουλάχιστον ακόμα ελπίδα;
Δεν τη χάνουμε την ελπίδα μας. Για τον ίδιο τον Άγιο η ελπίδα του ήταν ο ίδιος ο Θεός. Καμιά φορά ο ίδιος άγιος έλεγε Θα τρελαινόμουν, αν με όλα αυτά που βλέπω να συμβαίνουν, δεν ήξερα ότι στο τέλος ο κριτής είναι ο Θεός. Γιατί και τότε που έφυγε τα ίδια συνέβαιναν τι νομίζεις; Απλά τώρα γίνονται και τα παρακολουθούμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης live. Δηλαδή ζούμε σε μια συνθήκη το να έχουν πεθάνει τόσες χιλιάδες άνθρωποι στα 300 χιλιόμετρα από το σπίτι μου στην Παλαιστίνη και το να πεθαίνουν άλλες τόσες χιλιάδες εκατοντάδες χιλιάδες στην Ουκρανία και άλλες τόσες χιλιάδες στην Αφρική, είναι ένα πράγμα άδικο και επίπονο να το αντιληφθεί ένας άνθρωπος, τουλάχιστον το δικό μου το μυαλό. Και έτσι, πέρα από την προσευχή για έναν καλύτερο κόσμο, πρέπει να καταλάβουμε και οι άνθρωποι ότι είναι και στο χέρι μας και στο ίδιο μας το κεφάλι η αλλαγή. Ας προσπαθήσουμε ως άνθρωποι πρώτα και κύρια να δούμε τους εαυτούς μας στον μικρόκοσμό μας, πώς πληγώνουμε, πώς πονάμε και πώς αντιμετωπίζουμε τους άλλους ανθρώπους, τη φύση και τα ζώα. Και μετά θα είμαστε σε θέση να καταλάβουμε και να αντιδράσουμε στο κάθε άδικο, όπως αυτό γίνεται για να φέρουμε στον κόσμο το δίκαιο και την αγάπη. Είναι τρελό αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας. Ναι, ο ίδιος ο Άγιος θα είχε πολύ μεγάλο πόνο αν το αντίκριζε. Και είμαι σίγουρος ότι και μετά την κοίμησή του προσεύχεται για μας και για την ανοησία και την επιπολαιότητα που μας διακατέχει.
Cover photo: ©Erini Theodorou
