Η μετεωρική άνοδος του Βραβείου Booker είναι από μόνη της ένα ενδιαφέρον αντικείμενο μελέτης. Σύμφωνοι, είναι ένα βραβείο που απονέμεται σε μυθιστορήματα γραμμένα στην αγγλική γλώσσα, κάτι που φυσικά του προσδίδει αναγνωρισιμότητα και διεθνή προσοχή. Όμως, θεσπίστηκε μόλις το 1968 και δεν έχει την παράδοση και το βάθος βραβείων όπως το Πούλιτζερ ή ακόμα και του επίσης βρετανικού James Tate Black.
Επίσης, ναι μεν είναι ένα βραβείο μίας μεγάλης χώρας, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά ακόμη κι αυτό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συγκριθεί με τη μεταπολεμική πολιτισμική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά ακόμα και από την υλική πλευρά του χρηματικού βραβείου κι αν το δει κάποιος, οι 50.000 λίρες που απονέμονται στον νικητή αμφιβάλλω αν το τοποθετούν καν στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως. Συνεπώς, το ότι το Booker έφτασε στο σημείο να αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο λογοτεχνικό βραβείο στον κόσμο (για ένα συγκεκριμένο βιβλίο, όχι συνολικής προσφοράς) δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάτι δεδομένο.
Το πλεονέκτημα του Booker, τουλάχιστον για τον πρώτο σχεδόν μισό αιώνα της ύπαρξής του, ήταν ότι δεν ήταν απλά ένα βρετανικό βραβείο, αλλά δεχόταν υποψηφιότητες από όλη την κοινοπολιτεία, δηλαδή από χώρες όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νότια Αφρική κλπ. Αυτό του προσέδιδε μια πιο διεθνή διάσταση και ήταν σαν να δημιουργούσε έναν σημαντικό πόλο της αγγλικής γλώσσας εκτός εκείνου των Ηνωμένων Πολιτειών. Όμως η πραγματική εκτόξευση του βραβείου έλαβε χώρα το 2014-15, όταν συνέβησαν δύο πράγματα: αφενός έγιναν δεκτές υποψηφιότητες από οποιοδήποτε μυθιστόρημα γραμμένο στην αγγλική γλώσσα, δηλαδή και από Αμερικάνους συγγραφείς, και δεύτερον, θεσπίστηκε και το Booker International, ένα δεύτερο βραβείο για το καλύτερο ξένο βιβλίο μεταφρασμένο στην αγγλική γλώσσα από εκδοτικό οίκο του Ηνωμένου Βασιλείου. Έτσι, τα δίδυμα πλέον βραβεία Booker εκτοξεύτηκαν στο παγκόσμιο προσκήνιο, αν και το παραδοσιακό βραβείο για τους αγγλόφωνους συγγραφείς παραμένει με διαφορά το πλέον προβεβλημένο.
Είναι ανθρώπινη φύση βεβαίως να διερωτηθεί κάποιος: ποιο είναι το καλύτερο βιβλίο μεταξύ όλων εκείνων που έχουν αποσπάσει το Booker στην πάροδο των ετών; Αν και μία τέτοια σύγκριση είναι σε μεγάλο βαθμό άτοπη, παραμένει όμως σκανδαλιστική ώστε να εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις. Το περίεργο είναι ότι τουλάχιστον μέχρι ένα σημείο, το ερώτημα έχει απαντηθεί επίσημα: το 1993 έγινε επίσημη ψηφοφορία μεταξύ κριτών ώστε να επιλεχθεί το καλύτερο βιβλίο των πρώτων 25 ετών του βραβείου. Η επιλογή αυτή θα γινόταν γνωστή ως το Booker of Bookers. Ο νικητής ήταν το αριστούργημα του Σαλμάν Ρούσντι Τα παιδιά του μεσονυκτίου από το 1981. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, με αφορμή τα σαράντα πλέον χρόνια του βραβείου, η ίδια επιλογή ξανακέρδισε την εμπιστοσύνη κριτικών και αναγνωστών.
Από εκεί και πέρα, ο καθένας έχει τα αγαπημένα του βιβλία μεταξύ των νικητών. Κατά τη γνώμη μου, πιο σημαντικό είναι το ότι μέσω των υποψηφιοτήτων και απονομών αυτού του βραβείου, γνωρίζεις συγγραφείς και βιβλία που αλλιώς θα ήταν πολύ δύσκολο να έρθεις σε επαφή μαζί τους. Αυτός είναι ουσιαστικά και ο βαθύτερος ρόλος των βραβείων ως θεσμών: ένα μέσο ανάδειξης συγγραφέων και των έργων τους. Έτσι κι εγώ για παράδειγμα, πιθανόν να μην είχα διαβάσει τον καυστικά σατιρικό Πουλημένο του Πολ Μπίτι (ο πρώτος Αμερικάνος νικητής μετά τη διεύρυνση των κριτηρίων) ή τη σπαρακτική και αφηγηματικά ζογκλερική Υπόσχεση του Ντέιμον Γκάλγκουτ.
