To Νetflix εξαγόρασε τη Warner Bros, οι κινηματογραφικές αίθουσες θα πιεστούν ακόμη περισσότερο, οι ψηφιακές πλατφόρμες και το streaming θέλουν να γίνουν σινεμά στη θέση του σινεμά, εν πάση περιπτώσει πρόκειται για μια μεγάλη κουβέντα που δεν είναι της παρούσης, το σίγουρο πάντως είναι ότι δεν γίνεται να προσπερνάμε σημαντικές ταινίες που προβάλλονται αποκλειστικά στις πλατφόρμες, όσο κι αν δεν αξιώνονται να προβληθούν στον (μέχρι πρότινος τουλάχιστον) φυσικό τους χώρο, όσο κι αν δεν αξιωνόμαστε κι εμείς να τις παρακολουθήσουμε εκεί που θα τους έπρεπε.
Το “Train Dreams” στο Νetflix είναι κατεξοχήν μία απ’ αυτές, είναι κατεξοχήν μια ταινία που αξίζει να δείτε. Ο πρωταγωνιστής της είναι ένας άνθρωπος που θα ζήσει μια ζωή που δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σημαντική με κανένα μέτρο, από την άλλη δεν έχει υπάρξει ανθρώπινη ζωή που να μην είναι σημαντική, που αν σκύψεις πάνω της και την εξετάσεις λεπτομερώς δεν θα εκπλαγείς απ’ τη μοναδικότητά της. Αν είναι όμως να το πάρουμε και πιο αντικειμενικά, μέσα στην ανωνυμία του και τη μη σημαντικότητά του, εργάστηκε ως υλοτόμος, έκοψε χιλιάδες δέντρα, πολλά απ’ τα οποία είχαν ζωή εκατοντάδων ετών, άλλαξε με την εργασία του μια μικρή γωνιά του πλανήτη, βοήθησε να αλλάξει μορφή, επέδρασε εντονότατα στο φυσικό περιβάλλον, συνέβαλε με μεγάλο πρακτικό αποτύπωμα στην έλευση του «νέου κόσμου» σε αντικατάσταση του παλιού.
Ο ίδιος όμως απλά δούλευε, χωρίς να τον απασχολούν πολύ όλα αυτά. Παράτησε το σχολείο σχετικά νωρίς κι οι επόμενες δυο δεκαετίες της νιότης του πέρασαν χωρίς κατεύθυνση ή σκοπό. Τίποτα δεν του προξενούσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μέχρι που κάτι άλλαξε, μέχρι που το ενδιαφέρον ήρθε εκείνο και του μίλησε, μέχρι που βρήκε και κατεύθυνση και σκοπό και πλήρωση και ευτυχία. Και κάπως έτσι, ένας άνθρωπος που πιθανόν σε διαφορετική περίπτωση θα ζούσε μια ολόκληρη ζωή μακριά από το αληθινό συναίσθημα, βυθίστηκε ολόκληρος εντός του, καθώς το συνάντησε και το βίωσε κι από τις δύο του πλευρές. Στην πίσω του πλευρά, όταν η ευτυχία έκανε φτερά, αντικαταστάθηκε από μια οδύνη χωρίς τέλος, από μια αδυναμία διαχείρισης και συμφιλίωσης με την απώλεια, από μια διαρκή ψυχική αλλά και κυριολεκτική διαβίωση τριγύρω από το οδυνηρό γεγονός.
Και κάπου εδώ η ταινία επιχειρεί να κάνει μια παρατήρηση πάρα πολύ καίρια μεν, από την οποία όμως τελικά δεν ξεφεύγει ούτε η ίδια: ενώ ο ήρωας κάθεται και αναλογίζεται την προσωπική του τραγωδία, εμφανίζεται μπροστά του ως φάντασμα ένας Κινέζος εργάτης, που εργαζόταν προ ετών μαζί του. Ξαφνικά, κι ενώ δούλευαν πλάι – πλάι, ήρθαν και τον άρπαξαν και τον σκότωσαν, χωρίς να δώσουν κάποια εξήγηση για το τι κακό είχε κάνει. Ο ήρωας μόνο ως εκεί αντέδρασε, ρωτώντας τι έκανε στα αλήθεια (και εννοώντας τι έκανε στα αλήθεια για να δικαιολογείται μια τέτοια ακραία συμπεριφορά εναντίον του, πέραν του ότι δεν είναι λευκός σαν εμάς, πέραν του ότι είναι άλλης φυλής μετανάστης, πέραν του ότι είναι παιδί ενός κατώτερου Θεού). Για τον ίδιο τον ήρωα, το όραμα του Κινέζου είναι οι τύψεις για την τότε στάση του, αλλά και μια προσπάθεια να βρει ένα καρμικό αίτιο στο κακό που του συνέβη, μια προσπάθεια να βρει ένα νόημα στην τιμωρία που του επιβλήθηκε από τη μοίρα.
Σε εμάς όμως ως θεατές, καθώς ο Κινέζος κοιτάζει τον ήρωα σιωπηλός και δεν του απαντά σε όσα τον ρωτά για την προσωπική του τραγωδία, είναι σαν να μας υπενθυμίζει πως αφενός η δική του τραγική τύχη δεν ήταν σκέτα προσωπική αλλά ήταν και συνδεδεμένη με το στάτους του ως μέλος μιας διαφορετικής εθνότητας και πως αφετέρου τέτοιου είδους ευρύτερες τραγωδίες «κατώτερων ανθρώπων» έχουμε την τάση να τις περνάμε σε δεύτερη μοίρα και στο φόντο των δικών μας (η ταινία μας δείχνει στην αρχή ότι ο ήρωας ως παιδί είχε επίσης γίνει μάρτυρας του βίαιου εκτοπισμού ολόκληρης της κινέζικης κοινότητας από την περιοχή του). Συμπτωματικά η «Σπασμένη Φλέβα» έχει μιας παρόμοιας λειτουργίας σκηνή, καθώς το ανδρόγυνο ασχολείται με τα δικά του μεγάλα ζόρια, όσο στον αγώνα μπάσκετ που δείχνει η ανοιχτή μπροστά τους τηλεόραση τηρούν ενός λεπτού σιγή για το ναυάγιο στην Πύλο.
Είπαμε όμως πως η παρατήρηση μπορεί να είναι καίρια, αλλά το “Train Dreams” δεν θα την υπερβεί: θα δούμε τον ήρωα να μας λέει μετά από χρόνια πως άλλοτε νιώθει σαν να τον έχει καταπιεί η θλίψη του και άλλοτε πως όλο αυτό είναι σαν να συνέβη σε κάποιον άλλον, θα τον δούμε να νιώθει συνδεδεμένος με τη γη και τον ουρανό, το παρελθόν και το παρόν, την ευτυχία και την οδύνη, την παρουσία και την απουσία, τη ζωή και τον θάνατο, αλλά τελικά είναι η προσωπική του ιστορία, η προσωπική του τραγωδία και η προσωπική του διαχείριση που μας απασχόλησαν και μας συγκίνησαν. Οι τραγωδίες των Κινέζων παρέμειναν στο φόντο.
