Στη Ρόδο αυτο το καλοκαίρι έως τις 31 Οκτωβρίου συντελείται κάτι πρωτόγνωρο για την καλλιτεχνική του αξία, τον διεθνή χαρακτήρα, την έκτασή του, τη συμμετοχή των καλλιτεχνών και την ίδια την ουσία του πολιτιστικού τουρισμού. Και αυτό είναι αναμφίβολα η Biennale of Contemporary Keramics (BCK) 2026. Η Δεύτερη Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής είναι πλέον το πολιτιστικό γεγονός που η Ρόδος μπορεί να εγγράψει στη σύγχρονη ιστορία της και το «φως» της εκτείνεται στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Έχει τίτλο Where the Day Starts / Εκεί που Αρχίζει η Μέρα και την επιμέλειά της ανέλαβε ένα τρομερό γυναικείο τρίδυμο αποτελούμενο από τις: Σταματία Δημητρακοπούλου (GR), Λουκία Θωμοπούλου (GR) και Anissa Touati (FR).
Σύμφωνα με την ιδρύτρια της BCK, τη Λουκία Θωμοπούλου η Biennale of Contemporary Keramics είναι ένας διεθνής μεταφερόμενος θεσμός που πιστεύει βαθιά στις δυνατότητες των ελληνικών νησιών και στο δίκτυο συνεργασιών και πολιτιστικών ανταλλαγών που μπορεί να χτίσει η BCK, η πρώτη μπιενάλε σύγχρονης κεραμικής τέχνης της Ελλάδας. Η αρχή της έγινε από μία απλή σκέψη να δημιουργηθεί ένας διεθνής θεσμός στην Ελλάδα, ο οποίος θα είναι αφιερωμένος στη σύγχρονη κεραμική. Κάπως έτσι με πολλή θέληση και αγάπη για τη συγκεκριμένη ειδικά τέχνη φτάνουμε από την πρώτη BCK στη Σαντορίνη το 2024 στη φετινή διοργάνωση της Ρόδου το 2026. «H κεραμική ίσως συνδέεται τόσο φυσικά με όλους τους τόπους», μοιράζεται η Λουκία Θωμοπούλου. «Είναι το μόνο υλικό που μπορεί να υπάρξει ταυτόχρονα ως τέχνη, design, χειροτεχνία και αρχιτεκτονική. Είναι μια “γλώσσα” που συνεχώς επαναπροσδιορίζεται. Η κεραμική δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, είναι ένα από τα πιο ζωντανά μέσα της σύγχρονης δημιουργίας, συνδέεται με την αρχαιολογία, το ανθρώπινο ίχνος, την καθημερινή ζωή, τις τελετουργίες και τον χρόνο. Είναι ένα από τα αρχαιότερα υλικά που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος και ταυτόχρονα ένα υλικό που συνεχίζει να μας βοηθά να μιλάμε για τον κόσμο στον οποίο ζούμε μέχρι σήμερα».
Συγκεκριμένα η BCK 2026 αναπτύσσεται σε πέντε χώρους: το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, την Οπλοθήκη de Milly, την Κοσμητική Συλλογή Ρόδου, την Παναγία του Κάστρου και την πλατεία Κλεόβουλου του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου ενώ συγκεντρώνει 42 καλλιτέχνες από 18 χώρες με τον Ήλιο να λειτουργεί ως κεντρικό άξονα της φετινής διοργάνωσης που φωτίζει τη Ρόδο ως σημείο συνάντησης της ιστορίας, της παράδοσης και της σύγχρονης δημιουργίας. Έργα που προέρχονται από διαφορετικές χώρες, γενιές και καλλιτεχνικές δημιουργίες και κάθε ένα «ξεκινά από μία προσωπική εμπειρία αλλά ανοίγει μια συζήτηση που αφορά όλους μας».
Η λέξη κλειδί για να μπούμε στο ταξίδι της BCK 2026 και στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου είναι η Μεσόγειος με τη σημαντική συμβολή της Anissa Touati που με την επιμελητική της ματιά ανοίγει διάλογο ή αλλιώς ανοίγει την πόρτα σε σημαντικά ζητήματα ιστορικά, πολιτικά κι αισθητηριακά σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο, με τα τραύματά της, τις αντιφάσεις της, το φως της, τις εμπορικές και πολιτισμικές της ανταλλαγές. Όπως διαβάζω στον φωτεινό από κίτρινο χρώμα κατάλογο της BCK 2026 και ξεχωρίζω στο σημείωμα της Anissa Touati: «Η μέρα ξεκινάει από εδώ, όχι επειδή η Ρόδος προσφέρει μια αρχή, αλλά επειδή προσφέρει ένα κατώφλι. Έναν τόπο όπου οι ιστορίες παραμένουν ορατές χωρίς να ακινητοποιούνται, όπου η ύλη εξακολουθεί να θυμάται τη μεταμόρφωση, και όπου μπορεί κανείς να προσεγγίσει τη Μεσόγειο όχι ως φαντασίωση ούτε ως ερείπιο, αλλά ως πεδίο σχέσεων ζωντανό – άνισο, φωτεινό, τραυματισμένο και ανολοκλήρωτο».
Και βρισκόμαστε ακριβώς στη Ρόδο, περνώντας το κατώφλι της απίστευτης Μεσαιωνικής Πόλης της, χτισμένη από τους Ιωαννίτες Ιππότες μεταξύ 14ου και 16ου αιώνα, με πρώτη στάση την Παναγία του Κάστρου, χρονολογούμενη από τη βυζαντινή περίοδο του 11ου αιώνα. Έχει υπάρξει καθολικός καθεδρικός ναός όταν κυριαρχούσαν οι ιππότες του Τάγματος, αργότερα μουσουλμανικό τέμενος κατά την οθωμανική περίοδο και μετά αποκαταστήθηκε από τους Ιταλούς κατά την κατοχή τους στα Δωδεκάνησα. Σήμερα ο επισκέπτης σε αυτά τα ίχνη της ιστορίας της συναντάει τα έργα της BCK 2026. Ανάμεσα σε ξύλινα τρίπτυχα (του 1677), εικόνες της Παναγίας, του Χριστού, παρατηρώ τους τουρίστες πώς συνυπάρχουν γύρω από την κεραμική αέρινη σπείρα της Ελύσιας Αθάνατου. Το έργο Echoes είναι αποτέλεσμα χρόνων που η καλλιτέχνιδα ασχολείται με την έννοια του κενού. Προσεγγίζει το έργο της με τη λογική ότι όλοι είμαστε σαν δοχεία, όπου όλα λειτουργούν μέσα μας ενώ τελικά πιστεύει ότι σε αυτή την κυκλική δίνη στην οποία ζούμε, μπορούμε να γεμίσουμε το κενό μας με φως, καθώς μόλις ανακαλύψουμε τη δύναμη που έχουμε να δημιουργήσουμε τη δική μας ενέργεια, βρίσκουμε το εσωτερικό μας φως. Και τότε είναι που ξεκινάει η μέρα, συντελείται η πραγματική αρχή.
Σταματώντας την περιστροφή γύρω από αυτό το επιβλητικό χρυσό -στο εσωτερικό του- αγγείο της Ελύσιας Αθάνατου, στο κέντρο της Παναγίας του Κάστρου, κάτω από τους πέτρινους τρούλους συναντάμε το πολύχρωμο έργο Parmi les tilleuls (2021) της Λιβανέζας Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας, ποιήτριας και δoκιμιογράφου Etel Adnan (1925-2021) από κεραμικά πλακάκια και για κάποιο λόγο στιγμιαία η αίσθηση που μου ήρθε είναι κάτι σαν το παρεκκλήσι του Ρόθκο. Το έργο «φωνάζει» Μεσόγειο και τα δυνατά χρώματά του είναι τόσο οικεία. Τα τοπία του απολύτως γνώριμα.
Πολύ γνώριμα και οικεία επίσης τα έπιπλα που συναντάμε περπατώντας στον χώρο από την εγκατάσταση “Inhabit Object” του Robert Brambora. Aπανθρακωμένα ξύλινα έπιπλα που πάνω τους έχουν επίχρυσες κεραμικές ανάγλυφες επιφάνειες σαν να σκαλίζουν κάτι από τη συλλογική μνήμη ενώ ο καθένας αναζητά τι αναπαριστούν πάνω τους αυτά τα έπιπλα στα φωτεινά σημεία τους. Το έργο της Vuslat με τίτλο “May We Meet in the Silence of Our Souls” είναι κεραμικά δοχεία που ενώνονται μεταξύ τους, παρατηρώντας ακριβώς το σημείο της ένωσης αυτής ενώ μας επιστρέφουν απευθείας στην αρχή της ύπαρξής μας, στην ίδια την αναπνοή μας και τα -σαν αιωρούμενα- δοχεία μαζί ενωμένα περιμένουν και τα επόμενα που θα έρθουν σε αυτή τη ροή, σε αυτή τη συνέχεια, σε αυτή την κίνηση.
Αυτή η περιήγηση της BCK στη Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου συνεχίζεται με το επόμενο σημείο στο ταξίδι να είναι το Οπλοστάσιο de Milly, που φέρει το όνομα από τον Μέγα Μάγιστρο του Τάγματος. Στο κέντρο του συναντάμε την εντυπωσιακή εγκατάσταση κεραμικών αγγείων με τίτλο Memory Maps του Ben Wolf. Έντονα χρώματα, πολλά κεραμικά αγγεία που έχουν πάνω τους ονόματα νησιών και αναπαριστούν διάφορες προσωπικές εμπειρίες του καλλιτέχνη. Rhodos, Sifnos, Syros, Paros, παραταγμένα αγγεία σαν έναν πολύχρωμο χάρτη της Ελλάδας.
Το ροζ γλυπτό – έργο με τίτλο Rhodon της κολεκτίβας Chous Ceramics από τη Σπάρτη (Δέσποινα Χρόνη, Γιώργος Ζήτης) αποτίει φόρο τιμής στο ίδιο το Νησί των Ρόδων και καθηλώνει σε χρώμα και μορφή. Η εγκατάσταση της Κυριακής Γονή, μας βάζει στην κυριολεξία στο τραπέζι το θέμα της κλιματικής αλλαγής με το έργο “The Drift of the Alien” και συγκεκριμένα το έχει στρώσει με τραπεζομάντιλο που χαρτογραφεί την οικολογική αναστάτωση που έχει σημειωθεί στη Μεσόγειο θάλασσα μέσα από την εξάπλωση του λεοντόψαρου, ενός είδους που τα τελευταία χρόνια έχει ραγδαία αύξηση λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας των υδάτων. Στο στρωμένο τραπεζομάντηλο χαρτογραφούνται οι θερμοκρασίες της Μεσογείου με χρονολογίες και τα κεραμικά μπλε πιάτα έχουν πάνω τους μηνύματα και στοιχεία από το υδάτινο αυτό είδος και το περιβάλλον του. Την εγκατάσταση συμπληρώνει και μία ψηφιακή προβολή με τη φωνή του ίδιου του λεοντόψαρου.
Ανάμεσα στα έργα των καλλιτεχνών που δεσπόζουν στην Οπλοθήκη, ξεχωρίζω επίσης το αληθινό κεραμικό μουσικό όργανο της Βασιλικής Κυριάκη, L-akrimaria, το οποίο είναι ένα υβριδικό όργανο που όντως παράγει ήχους και νότες και είναι βασισμένο σε παραδοσιακά όργανα της Μεσογείου αποτελούμενο από ιδιόφωνα και μεμβρανόφωνα.
Στον χαρακτήρα της υβριδικότητας διακρίνω τα “Floorished Rays amphora” της Ναταλίας Τριανταφύλλη, τρία αγγεία – ένα κράμα ανάμεσα στο αρχαίο, το τελετουργικό και το μέλλον, φανερά και σε τεχνικό επίπεδο καθώς συνδυάζει κεραμικά στοιχεία με τρισδιάστατα εκτυπωμένα μέρη από σαρώσεις χειροποίητων μορφών πηλού. Τέλος, το Saint Agatha’s Revenge Parlour Set της Zoe Williams, είναι το έργο που έχει πάρει την ονομασία του από την Αγία Αγάθη, προστάτιδα της Σικελίας και τη συγκλονιστική ιστορία της με το μαρτύριο που υπέστη όπως συναντάται στην εικονογραφία της Μεσογείου με τους αποκομμένους μαστούς της. Είναι ένα έργο που στοχάζεται το τραύμα, τη βιαιότητα και την έμφυλη βία όπως συναντάμε στις μεσογειακές πολιτισμικές παραδόσεις.
Επόμενος μεγάλος και πολύ σημαντικός σταθμός στο ταξίδι της BCK 2026 είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, ένα από τα σημαντικότερα γοτθικά μνημεία της Ελλάδας, το πρώην Νοσοκομείο των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη, κατά την περίοδο των Σταυροφοριών. Ο επισκέπτης, ανάμεσα στα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της Ρόδου και των γειτονικών νησιών, θα συναντήσει σύγχρονα έργα κεραμικής που διαλέγονται και συνυπάρχουν αβίαστα και αρμονικά με τα αρχαιολογικά ευρήματα. Oι γυναικείες κεραμικές φιγούρες της Elif Uras, το “Tirso” – τη σύνθεση του GianMarco Porru από λουλούδια, ξύλο και κεραμικά υαλωμένα και το έργο Upward Downfall – ο οπλίτης του Διονύση Καβαλλιεράτου. Επίσης, τα σώματα της Katya Desnenko, στη σειρά Torso, τον αμφορέα του Mauro Farina “Confabulation III” και το κεραμικό έργο της Anne Kwasner “Naiad Drift“.
Και τώρα μια ξεχωριστή μνεία σε δύο καλλιτέχνες, των οποίων το έργο τους συναντάμε στην BCK και τιμήθηκαν κατά την έναρξή της με ξεχωριστό τρόπο σε μία βράβευση όχι από αυτές τις τυπικές, ψυχρές και πομπώδεις αλλά με απλότητα, συγκίνηση και θαυμασμό αληθινό προς το πρόσωπό τους. Άλλωστε η αλήθεια φαίνεται και το φως της ακτινοβολεί σαν τον Ήλιο. Αυτά τα δύο τιμητικά βραβεία για τη συνολική προσφορά των καλλιτεχνών στην κεραμική τέχνη, δόθηκαν στον Κώστα Νεοφύτου από τη Ρόδο, από την Ελένη Φαρμακίδου, και στον Μένανδρο Παπαδόπουλο από την Αθήνα, από τη Λουκία Θωμοπούλου.
Ο Κώστας Νεοφύτου τιμήθηκε ως μία από τις σημαντικότερες μορφές της ροδιακής κεραμικής, για την πολύχρονη προσφορά του στην τέχνη, τη συμβολή του στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας της Ρόδου και το παράδειγμα ζωής που προσφέρει σε νεότερους δημιουργούς. Ο Μένανδρος Παπαδόπουλος τιμήθηκε για τη βαθιά γνώση του στην κεραμική, τη σημαντική καλλιτεχνική και διδακτική του πορεία και τη γενναιόδωρη συμβολή του στη διαμόρφωση γενεών δημιουργών στην Ελλάδα. Η Λουκία Θωμοπούλου, κατά τη βράβευσή του, τον χαρακτήρισε σπουδαίο δάσκαλο, υπογραμμίζοντας τη γενναιοδωρία του και τη διάθεσή του να μοιράζεται απλόχερα τη γνώση του. Όπως ανέφερε, δεν κρατά τίποτα για τον εαυτό του· είναι πάντα πρόθυμος να βοηθήσει, να στηρίξει και να προσφέρει κάθε πληροφορία όποτε του ζητηθεί.
Ο Κώστας Νεοφύτου που αφιέρωσε τη ζωή του στη διατήρηση της γνώσης, της μνήμης και γνωρίζει τον πηλό όπως συνδέεται με τον τόπο και την ταυτότητα της Ρόδου, ανέφερε ο ίδιος κατά τη βράβευσή του: «Δεν το περίμενα γιατί δυστυχώς οι δυσκολίες ήταν πάρα πολλές για μένα, ακολούθησα ένα δρόμο στην αρχή με βιοτεχνικά υλικά, και μετά άρχισα να ασχολούμαι με την καλλιτεχνική κεραμική, η οποία μου άνοιξε νέους διαδρόμους γύρω από την τέχνη. Την αγάπησα διότι η κεραμική, η οποία άνθισε στην Ελλάδα και ειδικά στη Ρόδο -έχουμε μεγάλη παράδοση- όλα τα μουσεία του κόσμου, είναι γεμάτα από ροδίτικα έργα. Εγώ συνέχισα την παράδοση αυτή έχοντας σαν πρότυπο τις ρίζες μας, δηλαδή ξεκίνησα από την αρχαιότητα, από τη γεωμετρική περίοδο, από τη μυκηναϊκή, τη μινωική, αρχαϊκή και από εκεί άντλησα πάρα πολλά πράγματα, τα οποία όμως αφομοίωσα και με αυτό τον τρόπο έδωσα το δικό μου όνειρο, τη δική μου τεχνική, το δικό μου ύφος. Αφιέρωσα πάρα πολλές ώρες εργασίας, διότι η τέχνη χρειάζεται αφοσίωση. Να θυμάστε ότι είναι η πιο αρχαία και η πιο μαγική τέχνη».
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου η BCK με τα έργα της απλώνει τις ακτίνες της οργανικά και δημιουργικά, στους επιβλητικούς χώρους του, τους πέτρινους τοίχους, τις κολώνες, τις καμάρες, τα μεσαιωνικά οικόσημα των ιπποτών. Ένα μεσαιωνικό παραμύθι άλλων καιρών συνδέεται με τις σύγχρονες κεραμικές δημιουργίες που διαλέγονται με τον τόπο, την ταυτότητα και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, στην οποία ανήκει. Στον εξωτερικό χώρο, ο επισκέπτης θα ανακαλύψει μοναδικά έργα που αναδεικνύουν την περιήγηση σε μια ολοκληρωμένη και βιωματική εκθεσιακή εμπειρία. Το έργο Essaida Carthage 1.618 του Malek Gnaoui με εύστοχο κι άμεσο μήνυμα συνθέτει μια κολόνα με κορινθιακό κιονόκρανο φτιαγμένη όμως από συνηθισμένα δομικά υλικά που χρησιμοποιούμε στις πόλεις: κόκκινα τούβλα και τσιμέντο.
Η Asuncion Molinos με το έργο i Cuanto rio alla arriba! παρουσιάζει ένα γλυπτικό σύνολο από κεραμικά στοιχεία σε διαφορετικες μορφές αλλά όλες συνδέονται με την κοινή χρήση τους τη μεταφορά νερού: στάμνες, παγούρια, λεκάνες, κανάτες κ.ά. Το ένα πάνω στο άλλο δημιουργούν μία ψηλή κολόνα – ένα κολάζ ιδιότυπο με τον τίτλο να προέρχεται από το ποίημα του Οκτάβιο Παζ (σπασμένη στάμνα) που αναφωνεί τον ομώνυμο τίτλο όπως μεταφράζεται: Πόσα ποτάμια έχει εκεί πάνω…
Διάσπαρτα σε ένα σημείο στο χώμα συναντάμε την εγκατάσταση της Μυρσίνης Ρουμελιώτη, στην οποία είκοσι τρία μαύρα αγγεία όσα και τα έθνη της μεσογειακής λεκάνης, το καθένα φέρει ποιητικούς στίχους, αποσπάσματα που καλούμαστε να αναζητήσουμε και να διαβάσουμε. The Vessels of the First Light ο τίτλος της.
Μαγευτικό για τη συνύπαρξη ανάμεσα στα δέντρα και τη μοναδικότητα της ιστορίας του είναι η εγκατάσταση Oscilla της Τερψιχόρης Σαββάλα. Μικρές γλυπτικές μορφές κρέμονται από τα δέντρα και είναι τα βαρίδια του αργαλειού, τα οποία συνήθιζαν πέρα από τη χρήση τους κατά την υφαντική αυτή τέχνη να προσδίδουν και μία τελετουργική διάσταση. Τα χάραζαν με πρόσωπα παιδιών ή γυναικείες μορφές, τα κρεμούσαν στον άνεμο και στον ήλιο και ανάμεσα σε αυτή την αιώρηση λειτουργούσαν ως σύμβολα προστασίας και φροντίδας. Τα κεραμικά αυτά αν και μικρά σε μέγεθος κουβαλούν αυτή την ενέργεια που κανείς δεν μπορεί να τα προσπεράσει χωρίς να μην εστιάσει πάνω τους. Φέρουν κάτι το απόκοσμο, το τρυφερό και την οικειότητα του λατρευτικού στοιχείου.
Ένα με τα αγάλματα και τα ευρύματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ρόδου είναι το έργο Ένα δώρο για τον Τζοβάννι του David Scanavino, απόλυτα εναρμονισμένο. Τα κεραμικά νομίσματα της Lucille Uhlrich “Helios in reflection”, βρίσκονται μέσα στο νερό, στα βράχια κι έχουν πάνω τους τον Ήλιο αντλώντας έμπνευση από την αρχαία νομισματοκοπία της Ρόδου. Μας καλούν να κάνουμε ό,τι θέλουμε με αυτά ενώ είναι εκτεθειμένα ελεύθερα. Μια ιδέα από την ίδια την καλλιτέχνιδα να το κρατήσουμε και να ευχηθούμε κάτι που θέλουμε πολύ να συμβεί κι έπειτα να το ρίξουμε πίσω στο νερό.
Για το τέλος τα μοναδικά «Τοπόσημα» του Γιώργου Βαβάτση με τον δικό του κώδικα επικοινωνίας, με την ξεχωριστή τεχνική του μας καλούν να περιηγηθούμε ανάμεσά τους, να τα δούμε από μακριά, να παρατηρήσουμε τις στρώσεις που έχουν πάνω τους από κοντά. Γη και φωτιά σε ό,τι πιο απόκοσμο μπορεί να δημιουργήσει το ανθρώπινο χέρι και τόσο οικείο στην ύλη από την ύλη της ύπαρξής μας.
Στην Πλατεία Κλεοβούλου, στο ψηλότερο σημείο της Μεσαιωνικής Πόλης, στο απόλυτο ιπποτικό σκηνικό η BCK κυριαρχεί πλέον με τις ακτίνες της γιατί εκατό υαλωμένα δομικά τούβλα έχουν τοποθετηθεί και απλωθεί στο έδαφος. Το έργο A House Awaits της Meriem Chabani σε συνεργασία με το Gorbon Ceramics είναι παραπάνω από εντυπωσιακό, εγκατεστημένο στην πλατεία του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Τα τούβλα αντανακλούν στις ακτίνες του Ήλιου σε ένα τοπίο τόσο φωτεινό και τόσο ανοιχτό σε ερμηνείες για την οικοδόμηση, τον δημόσιο χώρο και τον διάλογο με την ιστορία της Ρόδου κατ’ επέκταση και της Μεσογείου. Από τις πιο ξεχωριστές στιγμές της BCK 2026.
Για το τέλος άφησα την Κοσμητική Συλλογή Ρόδου, στην πλατεία Αργυροκάστρου της Μεσαιωνικής Πόλης, με απόλυτο σεβασμό στη ροδίτικη παράδοση που φέρει ο τόπος. Με τους αγαπημένους πιατελότοιχους, ένιωσα οικειότητα από την πρώτη στιγμή που μπήκα στον χώρο της. Ήταν μια εικόνα που με γύρισε πίσω, στο σπίτι όπου μεγάλωσα, εκεί όπου υπήρχαν επίσης πιατελότοιχοι και μια ομάδα από τέσσερα ροδίτικα πιάτα. Όλοι οι τοίχοι της Κοσμητικής Συλλογής καλύπτονται από κεραμικά πιάτα από το Iznik, την Κιουτάχεια και τα Τσανάκκαλε. Κι εδώ η BCK έχει τοποθετήσει 40 έργα – κεραμικά πιάτα της Αταλάντης Μαρτίνου με μοτίβα από τουλίπες, γαρύφαλα, υάκινθους και φυσικά τριαντάφυλλα σε έναν απόλυτο διάλογο με τους πιατελότοιχους της Συλλογής.
Ο τόπος της Ρόδου, όπως τον έζησα τις μέρες που ακολούθησα το ταξίδι της BCK έχει στοιχεία που λατρεύεις, άλλα που σε προβληματίζουν και άλλα που την ίδια στιγμή σε οδηγούν σε παραμυθένια μονοπάτια. Η ιστορική μνήμη είναι παρούσα σε κάθε βήμα σου, συναντώντας παντού βλήματα από καταπέλτες. Τα αεροπλάνα περνούν συνεχώς από πάνω σου. Την πρώτη φορά που με πετύχαιναν να μιλάω, σταματούσα για λίγα δευτερόλεπτα, περίμενα να περάσουν και έπειτα συνέχιζα. Μέσα σε μόλις μία μέρα, όμως, είχα ήδη εξοικειωθεί μαζί τους και διαπίστωσα ότι μιλούσα πλέον αδιάκοπα, όπως ακριβώς κάνουν οι ντόπιοι ή όσοι έχουν πια αγκαλιάσει τον τόπο σαν να είναι δικός τους, όπως δηλαδή συνέβη και με την ομάδα της BCK, έχει γίνει ένα με το μέρος. Οι ξενοδοχειακές μονάδες τεραστίου μεγέθους σε εξορίζουν ακαριαία από το Νησί των Ρόδων αλλά την ίδια στιγμή όταν περνάς το κατώφλι της Μεσαιωνικής Πόλης βρίσκεσαι μέσα στο παραμύθι με Ιππότες και Σταυροφορίες που έχεις διαβάσει στην ιστορία.
Είναι πολύ σημαντικό αυτό που συντελείται στη Ρόδο και στην πτυχή που αφορά τον πολιτιστικό τουρισμό μας, αυτόν που γνωρίζεις έναν τόπο με τον πιο ουσιώδη, μαγικό και ανεξίτηλο τρόπο. Μέσα από την τέχνη κι εδώ η κεραμική έχει τη θέση, τη σύνδεση και τον σεβασμό που της αξίζει. Τα έργα της BCK 2026 πραγματικά ακτινοβολούν σε όλους του χώρους, απογειώνοντας την εμπειρία της επίσκεψης στη Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου φέροντας την κεραμική στο προσκήνιο σε έναν τόπο με παράδοση στην τέχνη αυτή, «την πιο αρχαία και πιο μαγική».
Η BCK 2026 επέστρεψε στη δεύτερη διοργάνωσή της μεγαλύτερη και με ένα παράλληλο πρόγραμμα πολύ πλούσιο με καλλιτεχνικές φιλοξενίες, performances, επιστημονικές ομιλίες και παρουσιάσεις, προβολές, εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικούς, ξεναγήσεις και συμμετοχικές δράσεις για το ευρύ κοινό με ελεύθερη είσοδο. Ξεχωριστή στάση στο Κατάλυμα της Γαλλίας και στην έκθεση της Zoë Paul με τίτλο «Requiem to Throwing Water – Μνήμη της Μεσογείου» με τις «Ζαργάνες» και τα «Χέλια» να κυριαρχούν τον ιστορικό χώρο της.
Πολύ φωτεινό και το δεύτερο ταξίδι της BCK με ήλιο, φωτιά και χώμα. Με τη «ψημένη γη», που όπως γράφει στο σημείωμά της η Anissa Touati «σταθεροποιεί τη χειρονομία ενώ διατηρεί τη μνήμη της μεταμόρφωσης». Σε μια Μεσόγειο με τις πολλαπλές όψεις της, την αλήθειά της όπως φανερώνεται μέσα από τη σύγχρονη κεραμική και το Νησί των Ρόδων να τη φωτίζει.
Στη BCK 2026 συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Etel Adnan (LB), Μυρσίνη Αλεξανδρίδη (GR), Darien Arikoski-Johnson (US), Ελύσια Αθανάτου (CY), Leonardo Bartolini (IT), Elina Belou (FR), Εμμανουήλ Μπόνης (GR), Robert Brambora (DE), Jorge Cabieses-Valdes (CL), Meriem Chabani – Gorbon Ceramics (DZ), Chous Ceramics (GR), Katya Desnenko (UA), Mauro Fariñas (ES), Malek Gnaoui (TN), Κυριακή Γονή (GR), Luke Edward Hall (GB), Διονύσης Καβαλλιεράτος (GR), Lynn Kodeih (LB), Tülay Kulbay (SE), Βασιλική Κυριάκη (GR), Anne Kwasner (AU), Lucile Littot (FR), Λίλιαν Λυκιαρδοπούλου (GR), Αταλάντη Μαρτίνου (GR), Fatima Mohisen (PS), Asunción Molinos Gordo (ES), Κώστας Νεοφύτου (GR), Ben Wolf Noam (US), Μένανδρος Παπαδόπουλος (GR), Zoë Paul (GB), GianMarco Porru (IT), Μυρσίνη Ρουμελιώτη (GR), David Scanavino (US), Τερψιχόρη Σαββάλα (GR), Ayla Tavares (BR), Ναταλία Τριανταφύλλη (GR), Alban Turquois (FR), Lucille Uhlrich (FR), Elif Uras (TR), Γιώργος Βαβάτσης (GR), Vuslat (TR) και Zoe Williams (FR).
