Υπάρχουν κάποιοι δίσκοι που δεν γερνούν ποτέ, κουβαλούν μέσα τους το DNA της απόλυτης ελευθερίας. To Reflections είναι ένα από αυτά. Δίσκο που γέννησε η μοναχική και δημιουργικά εκρηκτική διαμονή του Mάνου Χατζιδάκι στη Νέα Υόρκη των late 60s. Δίσκος οικουμενικός, όπου η μπαρόκ αισθητική συναντά τον ηλεκτρισμό της ροκ. Το 2005, οι Raining Pleasure πήραν στα χέρια τους αυτό το ιερό κειμήλιο και το μεταμόρφωσαν σε ένα σύγχρονο θρύλο επανασυστήνοντάς το στις νέες γενιές. Υπέγραψαν μία από τις πιο επιτυχημένες ποιοτικά και εμπορικά επιδραστικές στιγμές της ελληνικής αγγλόφωνης σκηνής.
Ο Vassilikos έχει αγγελική φωνή και προφορά της αγγλικής γλώσσας που σε κάνει να νομίζεις ότι δεν μεγάλωσε στην Πάτρα αλλά στο Λονδίνο. Σήμερα, 22 χρόνια μετά και από εκείνη την ιστορική τους ηχογράφηση στην Κολωνία κι έχοντας κάνει πέρσι ένα reunion ως Raining Pleasure στο Ηρώδειo, ενώνονται πάλι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, στη συναυλία «Η Αμερική του Μάνου Χ – Μέρος Β΄», για να ζωντανέψουν κάτω από τον έναστρο ουρανό τις Αντανακλάσεις τους κι αυτές του Μάνου. Το “Reflections” αποτελείται από 10 μουσικά κομμάτια, τα δύο από αυτά ορχηστρικά. Αγαπούσα από παιδί το τραγούδι Kemal, στην αρχή τον ρυθμό του, κατόπιν που έμαθα αγγλικά την ιστορία του, μα μόνο o Vassilikos κατάφερε με τη φωνή του και οι Raining Pleasure με τη μουσική τους να νιώσω την ανατριχίλα που αποζητούσαν τ’ αυτιά μου. Απαλότητα σαν χάδι και επική ενέργεια, σαν ένας τροβαδούρος άλλων εποχών να μου εξιστορεί την ιστορία του πρίγκιπα της Ανατολής που καληνύχτα κι αν του πω “this world will never change” το ασυνείδητό μου θα μου πει.
Με πλήρη συνείδηση ρώτησα κάποιες ερωτήσεις που μου ήρθαν στο μυαλό τον Vassilikos και ιδού οι απαντήσεις του:
Ακόμα έχω στο μυαλό μου το reunion των Raining Pleasure το 2025 στο Ηρώδειο. Την ενέργειά σας που μας ξεσήκωσε, το ότι κατέβηκες από τη σκηνή και ανέβηκες τις κερκίδες τραγουδώντας μας. Πώς νιώθεις που μετά από τόσα χρόνια εσύ, ο X-Jeremy και ο Jay βρίσκεστε ξανά στην ίδια σκηνή;
Η εμπειρία σε σχέση με παλιότερα έχει αλλάξει κάπως πολυεπίπεδα. Τώρα είμαστε όλοι 15 χρόνια πιο έμπειροι σαν άνθρωποι, 15 χρόνια πιο μακριά από την τρέλα που ζούσαμε τότε σαν RP, 15 χρόνια πιο προσγειωμένοι στο μέσα μας, με 15 χρόνια ατομικής εξερεύνησης της ζωής προσωπικά, κοινωνικά, επαγγελματικά και 15 χρόνια πιο κοντά σαν άνθρωποι ο ένας στον άλλο. Αυτή τη στιγμή είμαστε πιο ισχυροί σαν ομάδα, ακόμα και από όσο ήμασταν τότε που ουσιαστικά ζούσαμε μαζί.
Αλήθεια τι είπατε μετά από αυτή τη συναυλία στα παρασκήνια, όταν έπαψε το χειροκρότημα και έσβησαν τα φώτα;
“Now it begins”.
Ξανά τώρα στο Ηρώδειο στις 17 του Ιούνη στο πλαίσιο των Εορτών Αποχαιρετισμού για το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026. Το Ηρώδειο θα κλείσει για συντήρηση και μετά από χρόνια θα ξανανοίξει. Πώς νιώθεις που θα είσαι ένας από τους καλλιτέχνες του «Αποχαιρετισμού» του; Τι σημαίνει προσωπικά για σένα ο χώρος του Ηρωδείου;
Χαίρομαι που θα παίξουμε άλλη μια φορά πριν κλείσει για κάποια χρόνια. Την τελευταία εικοσαετία έχω προσωπικά βρεθεί στη σκηνή του Ηρωδείου σχεδόν κάθε καλοκαίρι με το ένα ή το άλλο πρότζεκτ. Αλλά το περσινό και το φετινό έχουν άλλη βαρύτητα, γιατί αφορά τους RP σαν το βασικό θέμα. Είναι ένας χώρος με τεράστια ιστορία και εξαιρετικά δυνατή ενέργεια και, αν είναι κανείς ανοιχτός και ευαίσθητος στο περιβάλλον όπως καλώς ή κακώς είμαι εγώ, τότε η εμπειρία πολλαπλασιάζεται. Είναι ένας χώρος που για μένα, για όλους τους παραπάνω λόγους, είναι εξίσου γοητευτικός όσο και τρομακτικός.
Πώς θέλεις να λειτουργήσουν οι «Αντανακλάσεις» του Μάνου Χατζιδάκι και των Raining Pleasure στους ρωμαϊκούς τοίχους και το ποικίλο κοινό που θα βρίσκεται εκεί;
Θα ήθελα να μην υπάρχουν πολλές κουβέντες, μόνο ησυχία και μουσική. Για 45 λεπτά, το κοινό και εμείς να ξεχάσουμε τον εαυτό μας και να γίνουμε το Reflections.
Ξεκινήσατε απ’ την Πάτρα του 1990 ως μια παρέα εφήβων, σας αγάπησαν οι μουσικόφιλοι Έλληνες και ξένοι. Κάποια στιγμή σας έβγαλε ο δρόμος στην Κολωνία να ηχογραφείτε το “Reflections”. Πες μου την ιστορία του, πώς προέκυψε το δικό σας “Reflections”.
Το 2004, η Έλλη Πασπαλά μαζί με τον David Lynch και ένα σύνολο απίστευτων μουσικών έκαναν στο Zoom στην Πλάκα εβδομαδιαίες διήμερες παραστάσεις με μουσική αποκλειστικά του Χατζιδάκι, ενορχηστρωμένη ευφάνταστα και με τρομερή μαεστρία από τον David. Με τους δύο, είχαμε γνωριστεί και συνεργαστεί δύο χρόνια πριν πολύ εύκολα και όμορφα στον δίσκο μας Forwards & Backwards. Επιστροφή στο Zoom, λοιπόν, χτυπάει μια μέρα το τηλέφωνο και μου λέει η Έλλη ότι σε κάθε ένα από αυτά τα διήμερα έχουν έναν καλεσμένο που για περίπου 40 λεπτά ανεβαίνει στη σκηνή και παίζει Χατζιδάκι με όποιον τρόπο θέλει, όποια κομμάτια θέλει. Ρώτησε αν μας ενδιέφερε και της είπα αμέσως «ναι». Χωρίς να έχω ακόμα ρωτήσει τους άλλους. Και ήταν δύσκολο όταν το συνειδητοποίησα αυτό, γιατί δεσμεύτηκα για όλους και γιατί θα ήταν τρομερά δύσκολο για μια μπάντα σαν εμάς στην πραγματικότητα να διασκευάσει Χατζιδάκι. Ήμασταν, είμαστε και όσο υπάρχουμε θα είμαστε μια αγγλόφωνη μπάντα. Κάτσαμε λοιπόν με τα παιδιά και ακούγαμε διάφορα κομμάτια βάζοντας σε μια λίστα αυτά που μας μιλούσαν περισσότερα. Και τότε, θυμήθηκα ένα δίσκο που είχα ακούσει πολλά χρόνια πριν, ο οποίος ήταν στον ήχο μας, ήταν στα αγγλικά και διαρκούσε 40 λεπτά. Δεν χρειάστηκε να το σκεφτούμε άλλο και αρχίσαμε να το δουλεύουμε. Το παρουσιάσαμε ένα μήνα μετά στην παράσταση της Έλλης. Νομίζω κάναμε δύο Σαββατοκύριακα. Στο δεύτερο είχε έρθει ο Γιώργος, ο κληρονόμος του Μάνου. Μας έπιασε μετά και μας είπε ότι αυτό πρέπει να το κάνουμε επίσημη κυκλοφορία. Του είπαμε ότι είχαμε ήδη κλεισμένο στούντιο στη Γερμανία δύο μήνες πιο μετά και τελικά το χρησιμοποιήσαμε για να γράψουμε το Reflections. Τα υπόλοιπα είναι πάνω κάτω γνωστά.
Το δικό σας “Reflections”, που σας δικαίωσε, εκτιμήθηκε πολύ και αγοράστηκε απ’ το κοινό, ήταν αποτέλεσμα αγάπης προς τον Χατζιδάκι, θράσους ή άγνοιας κινδύνου ή κάτι άλλο που δεν πάει ο νους μου;
Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι βγήκε τόσο φυσικά και αβίαστα που δεν υπήρχε περιθώριο σκέψης ή αμφισβήτησης. Δεν υπήρχε κανένας λόγος για δεύτερες σκέψεις. Ήταν κατά κάποιο τρόπο άλλη μία μεταφυσική εμπειρία (αυτή η μπάντα είχε πολλές). Συνδεθήκαμε όλοι βαθιά ενώ ταυτόχρονα δεν χάσαμε την επαφή με τη δική μας ταυτότητα μέσα σε όλο αυτό.
Από τον δίσκο Reflections ποιο είναι το κομμάτι που μιλάει στην ψυχή σου και γιατί;
Μου είναι σχεδόν αδύνατο να δω το Reflections σε κομμάτια, είναι μέσα μου κάπως σαν ένα κομμάτι όλο. Παρόλα αυτά, για να απαντήσω στην ερώτηση θα πω το “Bitter Way” και θα δηλώσω επίσης ότι δεν ξέρω γιατί.
Στην ηχογράφησή σας τότε υπήρξαν και οι σπουδαίες συμμετοχές του David Lynch και της Έλλης Πασπαλά που θα είναι μαζί σας και στο Ηρώδειο. Τι κρατάς ως την πιο έντονη ανάμνηση, ποιες ψηφίδες μνήμης σού έρχονται στο νου από τη δημιουργική διαδικασία εκείνης της περιόδου με την μπάντα σου, τον Lynch και την Πασπαλά;
Έτσι όπως περιέγραψα την ιστορία και πώς ακολούθησαν τα γεγονότα, θα ήταν εντελώς άκυρο να απουσίαζαν αυτοί οι δύο από αυτό το εγχείρημα. Ήρθαν λοιπόν στο στούντιο στη Γερμανία, έκατσαν λίγες μέρες, φάγαμε, ήπιαμε, παίξαμε και γράψαμε. Έχουν και οι δύο, και η Έλλη και ο David, πολύ ιδιαίτερες μουσικές προσωπικότητες και ό,τι αγγίζουν φέρει αναπόφευκτα το αποτύπωμά τους. Το να κάνουμε ντουέτο το “Noble Dame”, δεν θυμάμαι ακριβώς πώς προέκυψε σαν ιδέα αλλά ήταν πολύ πετυχημένη. Οι φωνές μας δένουν υπερβολικά εύκολα και φυσικά, αυτό το ξέραμε ήδη, αλλά ήταν ωραίο να το βιώνουμε ξανά. Και από τότε το βιώσαμε πάρα πολλές φορές, σε διάφορες συναυλίες, σε ολόκληρη περιοδεία που κάναμε η Έλλη, ο David, ο Τάσος Φαραζής κι εγώ 10 χρόνια αργότερα. Ο David, τώρα, θα έπαιζε πνευστά στο ίδιο κομμάτι που κλείνει τον δίσκο. Σε κάποια φάση λέει, φέρτε μου ένα καφάσι από τις άδειες μπύρες (άπειρα τέτοια εκεί). Παίρνει 8 μπουκάλια, τα γεμίζει με διαφορετική ποσότητα νερού ώστε να βγάζουν άλλη νότα το καθένα, ανοίγουμε 8 κανάλια στο Logic και παίζει σε κάθε ένα από αυτά μόνο τη μία νότα ακριβώς εκεί που έπρεπε να ακουστεί. Αυτό είναι αυτό που ακούτε στο “Noble Dame” ακριβώς πριν το σόλο σαξόφωνο που φυσικά έκανε ο ίδιος στη συνέχεια. Pure magic.
Αν είχα τη δύναμη στον χρόνο να σε πάω, θα ‘θελα να σε βάλω σ’ ένα τραπέζι να καθίσεις με τον Μάνο Χατζιδάκι και ν’ ακούσετε αντάμα τη δική σας εκδοχή του Reflections. Τι θα ήθελες να τον ρωτήσεις και τι θα φοβόσουν να σου πει;
Δεν θα ήθελα λόγια. Θα ήθελα να εξαφανιστούμε για λίγο και οι δύο και να ακουστεί η μουσική. Μετά μια αγκαλιά και back to reality.
Vassilikέ πόσο διαφορετικός καλλιτέχνης είσαι το 2026 σε σχέση με τον Vassilikos της περιόδου των Raining Pleasure; Ποιες λέξεις πιστεύεις θα απέδιδαν όλο αυτό που έχεις ζήσει στην καλλιτεχνική σου διαδρομή;
Στην ουσία δεν θεωρώ ότι έχει αλλάξει κάτι ιδιαίτερα, κοιτώντας το από το πιο επιφανειακό πρίσμα. Αλλά από ένα βαθύτερο σημείο, νομίζω έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα. Δεν είμαι καλύτερος τραγουδιστής ή καλύτερος παίχτης. Αλλά έχουν με τα χρόνια αποδομηθεί κάποιες οπτικές για τον εαυτό μου και συνεπώς για τον κόσμο. Έχω λιγότερη ανάγκη από τάξη και προβλεψιμότητα. Και έχει μέσα μου απομυθοποιηθεί ολοκληρωτικά το όλο παιχνίδι της δημοσιότητας, της φήμης κλπ. Όχι ότι ήμουν ποτέ ιδιαίτερα δέσμιος όπως βλέπω άλλους ανθρώπους που υποφέρουν και αγωνιούν για να δημιουργήσουν αυτή τη συνθήκη, αν δεν την έχουν ή να την διατηρήσουν αν την έχουν. Εγώ το είχα όλο, το γεύθηκα, είμαι ευγνώμων για όλες τις εμπειρίες, αλλά συνειδητά το άφησα να φύγει όταν το είδα καθαρά. Τώρα η σχέση μου με τη μουσική είναι πιο υγιής από ποτέ. Και αυτό το κέρδισα, παραδόξως, αφήνοντάς την να φύγει για κάποια χρόνια. Οι πιο πολλοί άνθρωποι στη φάση που ζούμε με τα social media νομίζουν ότι αν δεν υπάρχεις εκεί μέσα συνεχώς, ή δεν τα καταφέρνεις ή είσαι δυστυχισμένος. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που κουβαλάνε ανεξέταστα συμπεράσματα για το τι σημαίνει να είσαι «διάσημος» και να ασχολούνται οι άλλοι μαζί σου. Δεν τους περνάει καν από το μυαλό ότι υπάρχει περίπτωση να ζεις ευτυχής και όπως θες. Άρα και να μην ασχολείσαι σαν πρεζάκι με την εικόνα σου στα μάτια αγνώστων.
Θέλω κάτι να μου πεις για τον καθένα από τα μέλη της μπάντας των Raining Pleasure ξεχωριστά, έστω επιγραμματικά. Το ζητώ εκ μέρους όλων εμάς που σας αγαπήσαμε, σας ερωτευτήκαμε, σας χορέψαμε που κι αν διαλυθήκατε ως μπάντα μας συγκινήσατε με το reunion σας. Για όλους εμάς που δεν βαστάμε ομπρέλες κι απολαμβάνουμε τη βροχή.
Χ-Jeremy: Αδερφάκι. Δεν ξέρω άλλον σαν αυτόν. Έχει μια αντίληψη για τον ήχο που είναι τόσο ιδιαίτερη και σπάνια που χαρακτηρίζει αυτή τη μπάντα καθοριστικά.
Jay: Αδερφάκι. Δεν ξέρω άλλον σαν αυτόν. Εκεί που σε αφήνει να νομίζεις ότι όλα καλά και ταπεινά, ξαφνικά θα κάνει κάτι που θα σε συγκλονίσει και θα πεις από πού ήρθε τώρα αυτό; Και δεν μιλάω μόνο στο μουσικό.
Μιας και μιλήσαμε για το παρελθόν, γι’ αναμνήσεις. Τι σ’ ενοχλεί, τι σε πονά, τι δεν αντέχεις σε όλο αυτό το παρόν που ζούμε;
Δεν υπάρχει κάτι που δεν αντέχω. Υπάρχουν πολλά που με ενοχλούν και με θυμώνουν. Με πρώτο το γεγονός ότι βλέπω ότι οι περισσότεροι από εμάς φαινόμαστε να είμαστε παθητικοί δέκτες μιας ακραίας κατάστασης. Παλιότερα, λοιπόν, θύμωνα με αυτό. Γιατί νόμιζα ότι οι άνθρωποι ήταν έτσι από επιλογή. Αλλά δεν είναι. Νιώθουν, αντιλαμβάνονται, διαισθάνονται. Αλλά δεν αντέχουν και επιλέγουν να κάνουν αντιπερισπασμό στον εαυτό τους. Σαν να μπαίνουν σε κατάσταση άρνησης για λόγους αυτοάμυνας και επιβίωσης. Σε αυτό δεν έχω κάτι να πω.
Αυτός ο κόσμος Vassillikέ πιστεύεις θ’ αλλάξει ποτέ; Δεν σε ρωτώ το πώς μπορεί ν’ αλλάξει αλλά άμα έχεις καμία ιδέα πες την μας.
Να αλλάξει προς ποια κατεύθυνση; Αυτό που είναι «καλό» για μένα είναι «κακό» για τον δίπλα. Δεν χρειάζεται αλλαγή ο κόσμος. Εμείς πρέπει να αλλάξουμε. Πρέπει να βουτήξουμε αργά ή γρήγορα εκεί που μας καλεί η ζωή από τότε που πρωτοπονέσαμε και το αποφύγαμε. Μέχρι να γίνουν αυτά, μέχρι να πλησιάσουμε λίγο πιο κοντά στις εσωτερικές μας διαδικασίες, ο κόσμος θα φαίνεται απαίσιος.
