Στις 25 Ιουνίου 2026, οι Gorillaz θα εμφανιστούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στην Πλατεία Νερού, στο πλαίσιο του Release Athens x SFN Nostos 2026. Μια συναυλία που δεν θα μου το συγχωρούσα να μην παρευρεθώ, μια συναυλία που έγινε sold out, μια συναυλία που την περίμενα περισσότερο από δυο δεκαετίες. Γιατί οι Gorillaz είναι κάτι παραπάνω από ένα δημοφιλές επιτυχημένο συγκρότημα, είναι ένα από τα πιο πρωτοποριακά καλλιτεχνικά εγχειρήματα του 21ου αιώνα.
Όλα ξεκίνησαν το 1998 όταν ο μουσικός Damon Albarn και ο εικονογράφος Jamie Hewlett που συγκατοικούσαν στο Λονδίνο παρατήρησαν πως το MTV και η μουσική βιομηχανία είχαν μετατραπεί σε μια ατελείωτη παρέλαση εικόνων, προσώπων και ειδώλων κατασκευασμένων. Η δυσαρέσκειά τους γέννησε την ιδέα μιας μπάντας της οποίας τα μέλη δεν θα ήταν πραγματικοί άνθρωποι αλλά χαρακτήρες καρτούν. Ο Albarn είχε ήδη κατακτήσει τη διεθνή αναγνώριση ως ηγέτης των Blur, ενώ ο Hewlett ήταν γνωστός παγκοσμίως από το κόμικ Tank Girl. Τα δυο τους μυαλά αντί να δημιουργήσουν ένα μουσικό πρότζεκτ αποφάσισαν να χτίσουν ένα ολόκληρο σύμπαν. Με 4 εικονικούς χαρακτήρες που δεν έμειναν στατικοί μα γέρασαν, άλλαξαν ρούχα, ήρθαν σε ρήξη μεταξύ τους και έζησαν σουρεαλιστικές περιπέτειες μέσα από τα βίντεο κλιπ και τα μπούκλετ των άλμπουμ.
Χαρακτήρες που απέκτησαν βιογραφίες, ιστορίες, τη δική τους μυθολογία. Δεν ήταν μασκότ ή περσόνες ήταν οι ίδιοι οι Gorillaz. Ο Murdoc Niccals στο μπάσο, ο αυτοαποκαλούμενος ηγέτης και ιδρυτής της μπάντας. Ένας σατανιστής, αλκοολικός, γκροτέσκος χαρακτήρας με πράσινο δέρμα που αντιπροσωπεύει τα πιο σκοτεινά και παρακμιακά στερεότυπα των rock stars. Ο 2-D στη φωνή και πλήκτρα, που το πραγματικό του όνομα είναι Stuart Pot. Καλοκάγαθος αφελής νεαρός με μπλε μαλλιά και κατάμαυρα μάτια από τα δυο διαδοχικά τροχαία ατυχήματα που προκάλεσε ο Murdoc (2-D = two dents, εξογκώματα χτυπήματα στο κεφάλι). Πίσω από τη μελαγχολική φωνή του κρύβεται ο Damon Albarn. O Russell Hobbs στα ντραμς είναι Αμερικανός χιπ χοπ ντράμερ με βαθιά παιδεία, όμως στοιχειωμένος από τα πνεύματα νεκρών φίλων του που είχαν πέσει θύματα συμμοριών στη Νέα Υόρκη. Το πνεύμα Del the Ghost Rapper είναι κι αυτό που έδινε στον Russel τις ραπ δυνάμεις του. Τέλος η Noodle στην κιθάρα μια δεκάχρονη τότε Γιαπωνέζα που έφτασε στα Kong Studios (το φανταστικό αρχηγείο των Gorillaz) μέσα σε ένα κουτί FedEx δίχως να θυμάται το παρελθόν της γνωρίζοντας μόνο τη λέξη noodle. Μουσική ιδιοφυΐα και άριστη στις πολεμικές τέχνες. Η Noodle μεγάλωσε πια και έγινε μια δυναμική γυναίκα και το ηθικό κέντρο της μπάντας.
Μπορεί οι Gorillaz να θεωρούνται η πρώτη πραγματική επιτυχημένη virtual μπάντα στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής, η ιδέα της δημιουργίας περσόνας ή απόκρυψης της πραγματικής ταυτότητας των καλλιτεχνών δεν ήταν κάτι καινούργιο. Από τη δεκαετία του 1970 οι Kiss είχαν εισαγάγει το μακιγιάζ και τις θεατρικές περσόνες, ο Gene Simmons ως The Demon και ο Paul Stanley ως The Starchild. Λίγα χρόνια μετά ο David Bowie έγραψε ιστορία με τον Ziggy Stardust κι έκανε τέχνη θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στον πραγματικό άνθρωπο και τον φαντασιακό χαρακτήρα. Ο Bowie μας έμαθε πως ένας μουσικός μπορεί να αφηγηθεί μια ολόκληρη ιστορία μέσα από μια επινοημένη προσωπικότητα. Στη δεκαετία του 1990 και 2000 επανήλθε η ανωνυμία ως ένα δημιουργικό εργαλείο, είπαμε τα χρόνια του MTV άφησαν αποτύπωμα δυνατό. Οι Daft Punk εμφανίζονταν σχεδόν αποκλειστικά πίσω από τα ρομποτικά τους κράνη -και τα βιντεοκλίπ τους σαν μικρές anime ταινίες- μετατρέποντας τους εαυτούς τους σε σύμβολα της ψηφιακής εποχής.
Ωστόσο οι Gorillaz το πήγαν ένα βήμα παραπέρα. Ενώ όλες οι άλλες περιπτώσεις αφορούσαν μουσικούς με σάρκα και οστά οι Gorillaz αντικατέστησαν εξ ολοκλήρου τα μέλη της μπάντας με κινούμενο σχέδιο. Το αποτέλεσμα ήταν ο Damon Albarn και ο Jamie Hewlett να δημιουργήσουν ένα παράλληλο καλλιτεχνικό σύμπαν που εξακολουθεί να εξελίσσεται περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα μετά τη γέννησή του. Οι Gorillaz απέδειξαν ότι μια μπάντα δεν χρειάζεται ν’ ακολουθεί τους κανόνες της μουσικής βιομηχανίας για να πετύχει. Μπορεί να είναι ταυτόχρονα πραγματική και φανταστική, εμπορική και πειραματική, ποπ και ανατρεπτική. Το 2001 κυκλοφόρησε το ομώνυμο ντεμπούτο άλμπουμ Gorillaz θυμάμαι να το αγοράζω απ’ το Metropolis της Πανεπιστημίου και να θέλω να τρέξω να φτάσω σπίτι να το ακούσω. Μέσα σε λίγους μήνες το Clint Eastwood και το 19-2000 ακούγονταν παντού. Το μουσικό κοινό κι εγώ βρεθήκαμε μπροστά σε κάτι εντελώς καινούργιο με μουσική που συνδύαζε alternative rock, hip hop, dub, electronica, trip hop και pop. Σε μια εποχή που αυτά τα είδη παρέμεναν διαχωρισμένα, οι Gorillaz δεν αναγνώριζαν σύνορα. Το άλμπουμ αυτό πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και τους καθιέρωσε ως το πιο επιτυχημένο virtual band στην ιστορία της μουσικής.
Και αν το πρώτο άλμπουμ μας τρέλανε, το δεύτερο τους άλμπουμ το Demon Days του 2005 μας ξετρέλανε. Ένα αριστούργημα που τους καθιέρωσε. Παραγωγός o Danger Mouse και το Feel Good Inc. ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τραγούδια του αιώνα. Το άλμπουμ ακόμα θεωρείται ως ένα από τα κορυφαία της δεκαετίας του 2000. Ένα άλμπουμ που οι θεματικές του άγγιζαν τη βία, την αποξένωση, τα media και την κοινωνική μας παρακμή. Ο Damon Albarn αντιμετώπισε το πρότζεκτ Gorillaz σαν μια ανοιχτή πλατφόρμα και μέσα από αυτή η φιλοσοφία των συνεργασιών στα μέχρι σήμερα 9 studio άλμπουμ τους έχουν εμφανιστεί μεταξύ άλλων οι: Elton John. Snoop Dogg, Lou Reed, Grace Jones, Bad Bunny, Stevie Nicks, Tame Impala, Bobby Womack, MF DOOM, Beck, Jean Michel Jare, Fatboy Slim, Noel Gallagher. Είναι κάποια από τα ονόματα που αποδεικνύουν τη συνάντηση διαφορετικών μουσικών κόσμων που μετέτρεψε τους Gorillaz σε ένα δημιουργικό εργαστήριο της σύγχρονης popular κουλτούρας. Και ήταν πολύ μπροστά οι Gorillaz, προηγήθηκαν την εποχή τους κατά μια δεκαετία τουλάχιστον. Σήμερα η εποχή μας κατακλύζεται από εικονικούς χαρακτήρες, avatars και ψηφιακές προσωπικότητες που συναντάς στα social media και το metaverse. Oι Gorillaz υπήρξαν από τους πρώτους που προσπάθησαν να συνδυάσουν animation, projection mapping, ψηφιακές οθόνες και ζωντανές εμφανίσεις. Χωρίς τους Gorillaz το κόνσεπτ των Virtual YouTubers, οι ψηφιακοί influencers ή οι μεταθανάτιες ολογραμματικές περιοδείες (Whitney Houston, Michael Jackson, ABBA Voyage) ίσως και να μην είχαν το ίδιο πρόσφορο έδαφος ν’ αναπτυχθούν.
Στις πρώτες συναυλίες τους οι πραγματικοί μουσικοί παρέμεναν αόρατοι παίζοντας πίσω από οθόνες ή σκιές διατηρώντας έτσι την ψευδαίσθηση ότι οι πρωταγωνιστές ήταν οι καρτούν χαρακτήρες. Τα live τους αργότερα εξελίχθηκαν σε πολύπλοκα οπτικοακουστικά υπερθεάματα με γιγαντοοθόνες, animation και αίσθηση κινηματογραφική. Ελάχιστα συγκροτήματα μπορούν να ισχυριστούν ότι παραμένουν δημιουργικά ανήσυχα και δεν έκλεισαν ακόμα τον κύκλο τους έπειτα από 25 χρόνια. Οι Gorillaz το ‘χουν αυτό πετύχει γιατί δεν εγκλωβίστηκαν σε έναν ήχο. Κάθε άλμπουμ τους και ένα νέο κεφάλαιο. Από το Gorillaz (2001) σε παραγωγή του Dan the Automator που έσκασε σαν βόμβα και συνδύαζε indie rock με hip hop λούπες και trip hop ατμόσφαιρες. Το Demon Days (2005) σαν μανιφέστο μια σκοτεινή βόλτα στους ήχους της μετά 11/9 εποχής του πολέμου του Ιράκ και την περιβαλλοντική καταστροφή. Το Plastic Beach (2010) που μεταφέρουν την μπάντα σε ένα φανταστικό νησί από σκουπίδια φτιαγμένο στον Ειρηνικό Ωκεανό με τον Albarn να δημιουργεί μια ορχηστρική synth-pop οδύσσεια και το The Fall (2010) που ηχογράφησε την ίδια χρονιά κατά τη διάρκεια της περιοδείας στην Αμερική αποκλειστικά στο iPad του.
Μετά από πολυετή παύση έρχονται με το Humanz (2017) πολιτικοποιημένο με έμφαση στην club και hip hop σκηνή, το The Now Now (2018) σε μια πιο synth- heavy κατάσταση και τον προσωρινά φυλακισμένο Murdoc να τον αντικαθιστά στο μπάσο ο χαρακτήρας του Ace από τα Powerpuff Girls. Το Song Machine, Season One: Strange Timez (2020) που κάθε κομμάτι κυκλοφορούσε ως ξεχωριστό επεισόδιο με συμμετοχές έκπληξη. Το Cracker Island (2023)που κάνει μια βουτιά στην ψυχεδελική pop με τα neon φώτα του Λος Άντζελες έως και το The Mountain (2026) την τελευταία τους κυκλοφορία, άλμπουμ με επιρροή από την ινδική κουλτούρα και πολύγλωσσο (αγγλικά, αραβικά, ισπανικά, hindi) συνεχίζουν να πειραματίζονται με νέες μουσικές γλώσσες και νέες συνεργασίες.
Η ανακοίνωση της πρώτης τους συναυλίας στην Ελλάδα αποτέλεσε για μένα το μεγαλύτερο συναυλιακό γεγονός της χρονιάς. Στις 25 του Ιούνη θα εμφανιστούν οι Gorillaz στην Πλατεία Νερού. Tο Release Athens x SFN Nostos 2026 πραγματοποιούν ένα όνειρό μου και ως κοινό περιμένω ν’ ακούσω τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους, να δω εντυπωσιακά visuals, animation υψηλής αισθητικής και φυσικά τον Damon Albarn στη σκηνή. Το line up της βραδιάς περιλαμβάνει τους Flaming Lips και την Jehnny Beth αλλά περιμένω πως και πως να δω το πολυμεσικό θέαμα των Gorillaz. Την στιγμή που η μουσική και η ψηφιακή τέχνη θα συναντηθούν πάνω στη σκηνή. Βρήκα μάλιστα και τα t-shirt που είχα αγοράσει τότε το μακρινό πλέον 2000 με τους χαρακτήρες του συγκροτήματος. Δεν μου κάνουν πια αλλά ίσαμε τη συναυλία θα τα ’χω μεταποιήσει κόβοντας και ράβοντάς τα από δω κι από κει για να τα φορέσω. Η εμφάνιση των Gorillaz στο ελληνικό κοινό στις 25 του Ιούνη θα είναι σαν μια γέφυρα γενεών. Θα συνυπάρξουμε στον ίδιο χώρο τρεις γενιές, οι σαραντάρηδες που ζήσαμε το σοκ του Clint Eastwood, οι τριαντάρηδες που μεγάλωσαν με τα άλμπουμ Demon Days και Plastic Beach και οι εικοσάρηδες της Gen Z που ανακάλυψαν την μπάντα μέσα από το ΤikΤok.
Η ιδέα των Damon Albarn και του Jamie Hewlett που ξεκίνησε το μακρινό 1998 δεν ήταν ένα πυροτέχνημα ή ένα αστείο. Οι Gorillaz επιβίωσαν, γεμίζουν στάδια και πουλάνε ακόμα δίσκους που ακολουθούν την εποχή. Οι Gorillaz πέτυχαν γιατί ψέμα δεν μας είπαν. Μπορεί να είναι εικονικοί μα η μουσική τους είναι αληθινή, ειλικρινής και δεν φοβήθηκαν ποτέ να μιλήσουν για την πολιτική, την κατάθλιψη, την αποξένωση, τη θρησκεία και την ελπίδα. Η βραδιά της 25ης Ιουνίου δεν αργεί, πλησιάζει για ν’ αφεθούμε στο σύμπαν των Gorillaz χορεύοντας τους ύμνους: Feel Good Inc., Clint Eastwood, On Melancholy Hill, Stylo, DARE, Dirty Harry, Andromeda. Πάνω απ’ όλα όμως οι Gorillaz θα μας υπενθυμίσουν ότι η φαντασία είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να μας κρατήσει πραγματικά ελεύθερους.
