Κείμενο: Πέννυ Ζαμπούκα
Αυτές τις μέρες διεξάγεται στην Αθήνα το 13ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, χάρη στο οποίο, εδώ και 13 χρόνια, προβάλλονται πολύ ενδιαφέρουσες ταινίες, που αλλιώς ίσως δε θα έβρισκαν ποτέ διανομή για τις ελληνικές αίθουσες.
Η ταινία που προσωπικά περιμένω να δω με ανυπομονησία είναι το 17 κορίτσια, με θέμα 17 έφηβες κοπέλες, συμμαθήτριες στο ίδιο λύκειο, οι οποίες αποφασίζουν να μείνουν έγκυες ταυτόχρονα, σκιαγραφόντας τις αντιδράσεις των οικογενειών τους, των αγοριών τους, αλλά και του ευρύτερου κοινωνικού περίγυρου απέναντι σε αυτή την φαινομενικά ακατανόητη απόφαση των κοριτσιών.
Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν σε μια επαρχιακή πόλη της Αμερικής, συγκεκριμένα στο λύκειο Gloucester της Μασαχουσέτης, όπου τη σχολική χρονιά 2007-2008 δεκαοκτώ μαθήτριες του σχολείου έμειναν έγκυες σχεδόν ταυτόχρονα και αποφάσισαν να μη διακόψουν την κύηση τους αλλά να μεγαλώσουν όλες μαζί τα μωρά τους, βοηθώντας η μια την άλλη. Η υπόθεση, γνωστή και ως Gloucester 18 πήρε μεγάλη δημοσιότητα, που έφτασε ως τη δημιουργία μιας ιστοσελίδας, ενός ντοκιμαντέρ, και της fiction ταινίας 17 κορίτσια που τοποθετεί τη “δράση” των κοριτσιών σε μια επαρχιακή γαλλική πόλη.
Φυσικά τα ερωτήματα που προκύπτουν πίσω από αυτή τη δυσερμήνευτη πράξη αυτών των κοριτσιών είναι πολλά, καθώς οι ηλικίες τους κυμαίνονταν ανάμεσα στα δεκαπέντε και δεκαεπτά, ηλικία που αποφοιτούν από το λύκειο στην Αμερική. Για ποιο λόγο λοιπόν να θέλει μια κοπέλα να φορτωθεί τόσες ευθύνες και να αναλάβει ένα τόσο μεγαλεπήβολο “ρόλο” σε μια ηλικία που ετοιμάζεται να γιορτάσει την ανεξαρτησία της; Αυτό το ερώτημα με απασχολούσε πολύ καιρό, χωρίς να μπορώ να βρω μια ικανοποιητική απάντηση, ώσπου τυχαία έπεσα πάνω στην τέταρτη σεζόν του reality του MTV 16 and pregnant, το οποίο μας συστήνει την καθημερινότητα κάποιων έφηβων μελλοντικών μαμάδων. Μάλιστα είχε τόσο μεγάλη επιτυχία που γύρισαν και spin-off με τίτλο Teen Mom (ήδη μετράει τρεις σεζόν προβολής).
Παρακολουθώντας λιγάκι αυτά τα ντοκιμαντερίστικου τύπου reality shows διαπίστωσα ότι αυτά τα κορίτσια στην πλειονότητα τους προέρχονται από προβληματικές οικογένειες, τους έχει λείψει η στοργή και η ασφάλεια που νιώθει κανείς όντας μέρος μιας “φυσιολογικής” οικογένειας, και έτσι, μένοντας έγκυες βρίσκουν την ευκαιρία να φύγουν από ένα άσχημο οικογενειακό περιβάλλον και να στήσουν ένα σπιτικό ολόδικο τους, όπου τους κανόνες πια θα τους βάζουν αυτές. Επιπλέον, πολλές νιώθουν ότι με την έλευση του μωρού τους θα έχουν πλέον κάτι που θα τους ανήκει αποκλειστικά, θα έχουν έναν κατάδικό τους άνθρωπο, για τον οποίο θα είναι υπεύθυνες να φροντίζουν όπως αυτές νομίζουν καλύτερα, δίνοντάς του όλη αυτή την αγάπη που τους έλειψε όσο μεγάλωναν.
Παρακολουθώντας το Teen Mom συνειδητοποίησα επίσης ότι αυτές οι μέχρι πρότινος έφηβες μαμάδες έχουν μανταμοποιηθεί αρκετά, έχουν εσκεμμένα απολέσει δηλαδή τη φρεσκάδα και την αθωότητα της ηλικίας τους, λες και μέσα από το υπερβολικό μακιγιάζ, το μεγαλίστικο ντύσιμο, τα ψεύτικα νύχια και το μαλλί κομμωτηρίου προσπαθούν να μοιάσουν στις πρωταγωνίστριες των Desperate housewives– αλλά τελικά το μόνο που καταφέρνουν είναι να φαίνονται απλά desperate. Προφανώς το πρότυπο της μεγαλοαστής νοικοκυράς που υπερ-προβάλλεται τα τελευταία χρόνια στη Αμερική, με σειρές όπως οι Νοικοκυρές σε Απόγνωση, το Suburgatory ή το reality Real Housewives of orange county (επτά σεζόν προβολής ήδη με άπειρα spin-offs μεταξύ των οποίων και το περσινό ελληνικό Real Housewives of Athens) κατάφερε να πείσει τις νεαρές Αμερικανίδες ότι μέσα από το ρόλο της μητέρας/νοικοκυράς θα γνωρίσουν κοινωνική καταξίωση και θα νιώσουν ότι κάνουν κάτι σημαντικό για πρώτη φορά στη ζωή τους.
Εξάλλου το να είσαι μαμά είναι πλέον της μόδας. Όλες οι stars του Hollywood γίνονται εξώφυλλο σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, ακόμα και οι μεγαλύτερες σε ηλικία προσπαθούν να αποκτήσουν ένα ακόμα παιδί μέσω παρένθετης μητέρας ή υιοθετούν (κατά προτίμηση από κάποια φτωχή χώρα με χαρακτηριστικά που να το διαφοροποιούν από το μέσο Αμερικανάκι, γιατί πρέπει να δώσουν όχι μόνο το μήνυμα της φιλανθρωπίας, αλλά και της πολυ-πολιτισμικότητας). Ακόμα και gay ζευγάρια (όπως ο Ricky Martin ή ο Elton John με τους συντρόφους τους) φωτογραφίζονται αγκαλιά με τα μωρά τους. Αυτό από μόνο του δε ξέρω αν το κρίνετε ως καλό ή κακό. Σίγουρα όμως είναι καλύτερο από την τάση που κυριαρχούσε μέχρι και το 2000, που οι γυναίκες, πάνω στην αγωνία για επαγγελματική καταξίωση, ή στο άγχος ότι μια γυναίκα που είναι πλέον μάνα παύει να αποτελεί ερωτικό σύμβολο, θυσίαζαν τα μητρικά τους ένστικτα στο βωμό της καριέρας και της κοινωνικής αποδοχής. Ταινίες όπως το Baby Boom είναι ενδεικτικές του κλίματος της τότε εποχής, όπως το Juno ή το knocked up αντίστοιχα αντιπροσωπεύουν την κατάσταση που επικρατεί σήμερα.
Σίγουρα δε μπορούμε με ευκολία να κατανοήσουμε την απόφαση μια έφηβης να μείνει έγκυος. Και σίγουρα όλο αυτό είναι απόρροια μιας νεο-πουριτανικής χριστιανο-κοντόφθαλμης Αμερικής που ξεπροβάλει σιγά-σιγά και ενστερνίζεται απόψεις όπως αυτή της Sarah Palin που δήλωσε ότι δε θα άφηνε την κόρη της να προχωρήσει σε έκτρωση ακόμα και σε περίπτωση βιασμού. Εξάλλου το έδαφος προσπάθησε πρώτος να στρώσει ο George W. Bush το 2001, όταν μια από τις πρώτες αποφάσεις που πήρε όταν εξελέγη πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν να περικόψει τα κονδύλια που προορίζονταν για οικονομική στήριξη των γυναικών που ήθελαν να προχωρήσουν σε άμβλωση.
Εν τέλει δεν είμαι σε θέση να κρίνω τις αποφάσεις αυτών των κοριτσιών, ούτε να καταλάβω τι τις ώθησε να αποφασίσουν να ενστερνιστούν τη μητρότητα ως επιλογή για το μεταβατικό στάδιο προς την ενηλικίωση, αντί να φύγουν για σπουδές σε μια μεγαλύτερη πόλη. Στο νου μου έρχονται όμως αβίαστα οι στίχοι από ένα τραγούδι του Σαββόπουλου και μια υπέροχη ταινία. Προφανώς, το μέλλον μας έρχεται από το παρελθόν..
Διαβάστε περισσότερα για το 13ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου και το πρόγραμμα προβολών.
